Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
99 Truyện Cười Xả Stress - Dân Gian

99 Truyện Cười Xả Stress - Dân Gian

Nguyễn Gia

THẦY CHÚNG MÀY NÓI DỐI

Có một thầy đồ lười dạy học, hay ngủ ngày, nhưng

bắt trò phải ngồi xem sách, hễ ngủ thì bị phạt

đánh. Học trò thấy thế lấy làm tức lắm, mới hỏi:

- Chúng con học chữ của thầy thì cũng phải học cả

tính nết của thầy. Sao con lại không được phép học

tính ngủ ngày của thầy ạ?

Thầy bí quá nói liều:

- Ta đâu có được ngủ ngày. Những lúc ấy là ta

chiêm bao đi gặp các ông Chu Công và Khổng Tử để

đàm đạo ấy chứ.

Một buổi, thầy ngủ ngày, trò cũng ngủ. Thầy dậy

trước thấy vậy liền gọi học trò dậy và quát mắng:

1

- Chúng mày thật lười biếng, sao dám bỏ học mà ngủ

ngày?

Trò lễ phép thưa:

- Dạ, thưa thầy! Chúng con không ngủ ạ! Chúng con

chiêm bao như thầy để được ra mắt ông Chu Công và

Khổng Tử đấy ạ!

Thấy học trò có ý nói kháy mình, nhưng thầy vẫn

quát:

- Thế có gặp được hai ông không?

- Dạ, có gặp ạ!

- Thế hai ông bảo gì chúng mày?

- Hai ông hỏi chúng con là sao lâu nay không thấy

thầy chúng mày đến thăm. Chúng con bẩm rằng thầy

mới đến thăm các ngài hôm kia. Hai ngài ngơ ngác

nhìn nhau rồi bảo: “Thế thì thầy chúng mày nói dối

2

rồi”.

THẦY KHÔNG BẰNG CON!

(I)

Có một thầy đồ lười khắp vùng đều biết nên chẳng

ai cho con theo học. Thế mà một ngày, có một anh

chàng mang trầu cau đến xin học. Thầy bảo:

- Nhà không có án thư, con hãy đi xem nhà nào có

thì mượn tạm về đây để ta làm lễ Đức thánh Khổng

Tử.

Trò vội trả lời:

- Thưa thầy, mượn rồi lại phải mang trả lôi thôi.

Chi bằng con cúi khom lưng làm án thư, thầy đặt

trầu cau lên đấy rồi làm lễ cũng được.

Thầy nghe thế, chắp tay vái dài:

- Thầy cũng vẫn chưa bằng được con! Con còn học

3

thầy làm gì nữa.

(II)

Có một thầy đồ tính tình rất hà tiện. Một hôm nhà

có giỗ, thầy sai trò đi mua một cái bánh đa về

cúng. Trò đi chợ, một lúc thì về, trên tay cầm cái

bánh đa và một con gà.

Thầy thấy vậy xót của quát:

- Tao dặn mua một chiếc bánh đa thôi, sao mày

hoang phí mua thêm cả một con gà gì thế kia?

Trò lễ phép thưa:

- Thưa thầy, đồ cúng xong thì thầy trò ta hưởng

lộc. Mà ăn bánh thì nhất định vương vãi, con mua

thêm con gà để nó nhặt bánh đa rơi cho khỏi lãng

phí ạ.

Nghe thế, thầy nói:

4

- Con học ta chưa lâu mà khá hơn thầy rồi.

CHẾT NHẦM

Có một thầy đồ dạy học ở nhà nọ. Vợ chủ nhà ốm

nặng, chẳng may qua đời. Chủ nhà nhờ thầy làm cho

một bài văn tế. Thấy nghĩ mãi không ra, bí quá mới

đem chép bài văn tế bố mình chết năm ngoái đưa ra.

Lúc đọc, mọi người cười ầm lên, chủ nhà trách:

- Thầy làm sao lại nhầm lẫn như thế chứ?

Thầy trừng mắt, nói:

- Đây là bài văn tế người chết hẳn hoi. Nhầm là

nhầm thế quái nào được. Hoạ chăng... người nhà ông

chết nhầm ấy.

VĂN HAY

Một văn nhân đang cặm cụi viết bài. Bà vợ đi đến

bên cạnh hỏi:

5

- Sao ông không lấy giấy khổ to mà viết?

Văn nhân lấy làm đắc chí lắm, cho là vợ khen tài

văn chương của mình, ý tứ dồi dào, giấy khổ nhỏ

không đủ chép. Nhưng cũng hỏi lại, mong được khen

thêm vài lời?

- Mình nói vậy là thế nào?

Bà vợ thong thả nói:

- Ông viết giấy khổ nhỏ chẳng dùng được việc gì

cả, còn giấy khổ to thì lúc bỏ đi còn gói hàng

được.

NGỬI VĂN

Có một người nọ bị mù hai mắt từ nhỏ nhưng lại có

tài ngửi văn chương. Văn hay văn dở chỉ ngửi là

biết ngay. Một văn nhân nọ vốn là người tự phụ, cho

rằng trên đời này chưa ai hiểu được văn chương của

6

mình. Một hôm văn nhân mang tập văn của mình đến

thử tài anh chàng có tài ngửi văn chương. Văn nhân

đưa bộ Tây sương ký ra, anh ta lật qua mấy trang

đưa lên mũi ngửi rồi bảo:

- Đây là Tây sương ký.

Nhà văn hỏi:

- Sao biết?

Anh ta đáp:

- Ngửi thấy mùi son phấn.

Nhà văn lại đưa bộ Tam Quốc ra, anh ta đưa lên mũi

rồi bảo:

- Tam Quốc chí đây mà. Sặc mùi binh đao, chiến

trận.

Văn nhân nọ phục lắm, bấy giờ mới đưa tập văn của

mình ra để được khen thoả đáng. Anh ta đưa lên gần

7

mũi, ngửi một cái rồi bảo:

- Đây là văn của ông chứ gì?

Văn nhân sung sướng hỏi:

- Làm sao ông biết?

- Ngửi thấy có mùi thum thủm.

BÁNH TAO ĐÂU?

Một thầy đồ nọ được người ta mời đi ăn cỗ. Thầy

cho cậu học trò nhỏ theo hầu. Ăn xong, chủ nhà mang

bánh ra tráng miệng, còn thừa vài chiếc. Thầy rất

muốn lấy đưa về nhưng sợ mọi người nhìn thấy, mất

thể diện. Chợt nghĩ ra một cách, thầy cầm mấy cái

bánh thản nhiên đưa cho cậu học trò bảo:

- Này, con cầm lấy.

Rồi nháy mắt ra hiệu, ý bảo cất đi đem về cho

thầy. Học trò không hiểu được cái nháy mắt thâm

8

thúy của thầy, bèn cầm lấy ăn kỳ hết.

Thấy thế, thầy giận lắm nhưng trước đông đủ mọi

người không làm sao được. Chiều về, thầy vẫn còn

tiếc, kiếm cớ trả thù trò. Lúc hai thầy trò đi cùng

hàng, thầy mắng:

- Mày bằng vai phải lứa với tao hay sao mà dám đi

ngang hàng với tao?

Cậu học trò sợ, đi tụt lại đằng sau. Thầy lại

quát:

- Mày đi cứ như áp giải tao là thằng tù thế hả?

Trò vội vàng chạy lên phía trước, thầy lại mắng:

- Mày có phải là bố tao đâu mà đi đằng trước.

Cậu học trò ngơ ngác quay lại thưa:

- Con đi như thế nào cũng bị thầy mắng cả. Thầy

bảo con phải biết làm sao ạ?

9

Thầy trừng mắt, quát:

- Thế bánh của tao đâu?

TẠI THẦY KHÔNG HỎI

Có một thầy đồ tính rất hay sĩ diện. Một hôm, có

người mời thầy sang nhà chơi. Khi đi thầy cho một

học trò theo hầu. Thầy đến, chủ nhà ân cần hỏi han:

- Thầy đi đường xa mỏi mệt, chúng tôi lấy làm ái

ngại quá!

Thầy mệt nhưng vẫn nói sĩ:

- Từ nhà sang đây, đi xe thì có gì là nhọc nhằn!

Học trò nhìn thầy như tiếc rẻ nói:

- Giá như lúc ấy, thầy giả thêm cho nó một xu thì

ta đến đây còn sớm và không mệt hơn nhiều.

Thầy xầm mặt lại, anh đày tớ biết mình lỡ lời, còn

10

chủ nhà thì tủm tỉm cười. Về nhà thầy mắng:

- Ai cho phép mày chõ mồm vào? Từ giờ trở đi nếu

tao không hỏi mà mở mồm ra thì chỉ có chết nghe

chưa.Một hôm, nhà thầy có giỗ. Mọi người đã đến

đông đủ, chỉ thiếu một ông. Đợi mãi chẳng thấy,

thầy liền sai học trò đi mời một lần nữa. Cậu học

trò đi một lát rồi lặng lặng đi xuống bếp không nói

gì cả. Đợi mãi, thầy sốt ruột tưởng học trò chưa

đi mời, mới gọi lên hỏi:

- Mày đã đi mời chưa hả?

- Dạ, con đã đi rồi ạ!

Thầy tưởng ông khách kia đang đến, lại ung dung

ngồi nói chuyện cùng các ông khác. Quá ngọ, cỗ bàn

nguội tanh cả, mà vẫn không thấy ông kia sang. Thầy

tức lắm gọi cậu học trò lên hỏi:

11

- Mày sang có gặp ông ấy không?

- Dạ có ạ!

- Thế ông ấy bảo gì không?

- Dạ ông ấy bảo ông ấy hôm nay bị cảm, xin thầy và

mọi người thứ lỗi cho ông ấy không sang được ạ!

Thầy tức giận lắm quát:

- Sao lúc mày về không nói ngay?

- Dạ thưa thầy, thầy chẳng đã bảo thầy hỏi mới

được nói là gì!

ĐỂ TRÁP LẠI VẬY

Có một thầy đồ dạy học trò ở nhà kia. Hôm ấy, nhà

có giỗ, cỗ bàn, chè cháo bày ra la liệt trên bàn.

Thầy rất thích ăn chè, mới ăn vụng một lúc hai bát.

Chủ nhà trông thấy không nói gì vì sợ thầy ngượng.

12

Chẳng may thầy ăn phải bát chè có ruồi chết, đêm

đến đau bụng cố nhịn vì sợ chó dữ nhưng đến khuya

không chịu được, bí quá đành phải tương ngay vào

cái tráp luôn mang bên mình.

Sáng dậy trời còn mờ mờ, thầy ôm cái tráp mang ra

đồng để đổ cái của nợ đi cho mất tích. Ra đến cửa

thì bị ông chủ nhà đón lại, chủ sợ thầy ngượng vì

chuyện ăn vụng chè nên tìm đi nơi khác, bèn cố níu

lại khẩn khoản:

- Xin thầy ở lại, đừng đi. Có việc gì đâu mà thầy

phải làm thế...

Thầy vội nói:

- Không, không có việc gì đâu. Tôi ra đây một lát

rồi về ngay.

Tưởng thầy nói dối, chủ nhà càng kéo co tợn:

13

- Thầy đừng đi. Thầy bảo đi về ngay mà còn mang

tráp theo làm gì. Nếu vậy thì thầy để tráp lại đây

vậy!

Nói rồi, tay giằng lấy cái tráp. Thầy đồ càng

hoảng, kéo tráp về, chủ nhà quyết không buông. Hai

bên co kéo nhau, thầy kéo được nhưng mạnh quá, mất

đà ngã lẩn, làm cái tráp văng ra ngoài cứt bắn ra

tung toé.

THẦY ĐỒ LIẾM MẬT

Một thầy đồ nọ ngồi ở nhà kia dạy trẻ học. Buổi

chiều, chủ nhà đem mời thầy ăn một đĩa bánh rán

mật. Ăn hết bánh mà thấy trên đĩa còn dính nhiều

mật, thầy rất muốn ăn nốt nhưng chả lẽ trước mặt

các học trò mà lại thè lưỡi liếm mật thì coi sao

tiện. Thầy nghĩ ra một kế, bèn dõng dạc bảo các học

14

trò:

- Nào! Bây giờ ta cho các con một chữ này nếu

không ai nói được thì đánh đòn.

Nói rồi thầy ung dung liếm ngang đĩa mật một

đường, rồi giơ đĩa lên hỏi:

- Chữ này là chữ gì?

Các trò ngơ ngác nhìn nhau, buồn cười mà không dám

hở môi. Thầy quát:

- Chữ “Nhất” mà cũng không biết. Thật là dốt quá!

Thầy lại liếm dọc một đường từ dưới lên rồi hỏi:

- Thế chữ này là chữ gì?

Học trò lại ngơ ngác. Thầy quát:

- Đúng là một lũ cơm toi! Chữ “Thập” mà không đứa

nào biết cả!

Thầy liếc sang đĩa thấy vẫn còn nhiều mật, tiếc

15

quá mới liếm một vòng quanh đĩa, rồi hỏi rằng:

- Bây giờ thì đứa nào không nói được đây là chữ gì

tao tuốt xương ra

Cả đám học trò ngồi im thít. Thầy quát rồi đánh

đét xuống chiếu một tiếng mà rằng:

- Chữ “Điền” mà không đứa nào biết. Thật là ngu

như lợn.

THẦY ĐỒ ĐỠ ĐẺ

Một anh thầy đồ dốt, chỉ được cái láu cá vặt, đi

tìm nơi dạy học trò nhưng chả ai mượn. Hôm ấy, anh

ăn bánh cho đỡ đói. Đang ăn, thấy một người vào

quán với vẻ lo lắng. Hỏi ra mới biết anh chàng này

đi tìm một bà mụ để đỡ đẻ nhưng phải hôm bà đỡ đi

vắng. Thầy đồ đang lúc bí không có tiền, bèn nói:

- Tưởng việc gì, ông cứ yên tâm. Gì chứ đỡ đẻ thì

16

tôi là thánh của khoa này.

Người nọ nghe thấy thế mừng quá vội vàng tỏ ý rước

thầy về. Thầy giả vờ dùng dằng thì người kia xỉa

tiền ra trả tiền quà bánh cho thầy và giục đi giúp

ngay cho vì vợ ở nhà trở dạ đã lâu mà chưa sinh

được. Thầy đứng dậy xách gói đi theo, trước khi đi

còn bắt chủ nhà mua thêm mấy cái kẹo.

Đến nơi, thầy giả vờ hỏi han mấy câu qua loa rồi

bảo người nhà lấy cho một sợi chỉ. Cả nhà không

hiểu gì cả nhưng cũng lấy cho thầy một đoạn chỉ.

Thầy đồ liền móc mấy cái kẹo ra buộc vào đầu sợi

chỉ. Rồi bắt người đàn bà nằm ngửa ra, thầy cầm lấy

đầu sợi chỉ có buộc mấy cái kẹo, kéo lên kéo xuống

như nhử ếch. Thỉnh thoảng thầy lại nói: “Cu con

ơi! Cu con ơi, mau mau ra mà ăn kẹo”.

17

Người đàn bà thấy kiểu đỡ đẻ lạ đời, lại buồn buồn

vì cái kẹo cọ đi cọ lại trên bụng nên bật cười.

Không ngờ cười mạnh quá làm vãi cả đứa con ra.

Cả nhà đều khen ngợi không tiếc lời tài đỡ đẻ của

thầy. Mà tài hơn cả là thầy biết được trước khi đưa

trẻ ra đời là con trai.

CHỮ LẺ

Một ông thầy đồ đã dốt lại hay xổ chữ. Bất kể ngồi

nói chuyện với ai cũng tìm cách nói cho được vài

chữ nho ra vẻ ta đầy nhiều chữ. Nhiều lần bị vợ

nghe thấy ông nói toàn những chữ quen, mới bảo

chồng:

- Ông ạ! Ông có một chút chữ để dành mà làm ăn chứ

gặp ai ông cũng vung vãi lưng vốn ra thì hết sạch

còn gì?

18

Thầy đồ ta gắt:

- Bà thì biết gì cái gì mà cũng nói. Chữ thánh

hiền chứ có phải tiền của gì đâu mà cứ tiêu là hết!

Mới lại có nói hàng gày là mấy chữ lẻ chứ lưng vốn

tôi còn cất trong bụng đây này! Tôi có tiêu là

tiêu mấy chữ lẻ đấy thôi.

CÂY BẤT BỂ ĐÔNG

Một thầy đồ dạy cho trẻ học. Đến câu: “Phàm huấn

mông” (phàm việc dạy học) trong sách Tam Tự Kinh,

thầy không rõ nghĩa, không giảng thì không đành,

liều mà nói:

- Câu này nói là: ông Phàm, ông Huấn, ông Mông.

Trẻ cứ theo lời thầy mà hét tướng lên.

Đến bài khác có chữ “bôi” là cái chén, thầy cũng

bí, thấy có bộ “mộc” đứng cạnh chữ “bất” đoán là

19

một loài cây bèn giảng:

- Chữ “bất” là cây bất.

Một học trò nghe thấy cây lạ bèn hỏi:

- Thưa thầy cây bất như thế nào ạ?

Thầy trả lời bừa:

- Cây bất ở ngoài biển đông, chúng mày không biết

hỏi lôi thôi làm gì!

Ở cạnh trường có người đàn bà biết chữ, thấy thầy

dạy láo mới hát ru con rằng:

Ai trồng cây bất biển đông. Hay là ông Huấn, ông

Mông, ông Phàm.

KHÔNG VIỆC GÌ ĐÂU

Một anh học trò nọ ngồi học bài suốt đêm. Con bò

nằm nghe than thở với con gà:

- Anh ta bắt đầu đi thi thì mày chết, nếu mà thi

20

đỗ thì tao cũng chết.(1)

Con gà trả lời:

- Không việc gì đâu! Tôi biết là cậu chủ học như

anh, chữ viết như tôi thì nhất định không dám vác

lều chõng (1) đi thi đâu?

KHÓ HƠN RẶN ĐẺ

Có anh học trò dốt, thầy ra cho một bài văn. Anh

ta cặm cụi suốt mấy ngày mấy đêm mà vẫn không viết

xong, cứ hết đứng lại ngồi, thở ngắn than dài. Chị

vợ lấy làm thương hại, mới hỏi:

- Thầy nó làm văn có khó như tôi rặn đẻ không?

Anh chồng nhăn nhó đáp:

- Khó hơn bu mày rặn đẻ gấp nhiều lần ấy chứ! Rặn

đẻ có đứa con trong bụng, mãi rồi cũng phải ra. Chứ

làm văn thì trong bụng có chữ đâu mà rặn.

21

THƠ BỐN ANH HỌC TRÒ

Thầy đồ dạy các học trò:

- Muốn bài thơ hay thì phải làm thật tự nhiên, tả

đúng cảnh thực.

Một hôm, bốn anh học trò đi vãn cảnh đền, cao hứng

muốn làm thơ. Một anh thấy tượng quan Công, nhớ

lời thầy dặn mới ứng khẩu:

- Hán Vương ăn ít mặt đỏ gay.

Anh thứ hai nhìn thấy tượng Quan Bình đứng bên

cạnh đọc:

- Thái tử bên cạnh đứng khoanh tay.

Anh thứ ba nhìn xuống thấy tượng Châu Xương tiếp

luôn:

- Thằng mọi râu ria tay cầm mác.

Anh thứ tư nhìn quanh thấy con hạc cưỡi trên lưng

22

con rùa mới chắp tay sau đít, kể rằng:

- Con cua nằm dưới chú cò gầy.

Chiều về, đọc bài thơ cho thầy nghe. Thầy khen tấm

tắc.

- Khá lắm! Các anh biết nghe lời tôi dạy. Gắng

lên, sang năm thi ắt đỗ.

NÓI CHỮ

Một anh chàng nọ nghe thấy lúc uống rượu người ta

hay nói đến hai chữ “tửu” và “sắc”. Anh ta biết

“tửu” là rượu còn “sắc” thì chắc là cơm vì đã rượu

thì tất phải nói đến cơm. Người ta thường bảo cơm

rượu mà! Một hôm, đến nhà bạn ăn cơm. Rượu đã uống

ngà ngà say, anh ta mới bảo bạn:

- Thôi, tôi uống đã kha khá rồi, bây giờ ông cho

đến “sắc” thôi!

23

Tưởng là anh ta đòi cô hầu, anh chủ nhà mới bảo:

- Cứ từ từ uống rượu đã. Muốn “sắc” thì sẽ có

“sắc” thôi.

Anh ta được thể, khề khà nói:

- Ờ! Cái tính tôi nói là như thế. Đã có “tửu” vào

thì phải dùng “sắc” chứ nếu không cồn cào trong

bụng, không thể chịu được.

Rồi anh ta lại giục:

- Ông cho “sắc” ra ngay đi, tôi cồn cào lắm rồi.

Ông còn chờ gì nữa?

Anh chủ còn chưa kịp trả lời thì chị chủ bưng liễn

cơm lên, anh ta vội vỗ đùi “đét” một cái, rồi giơ

tay ra nói:

- Đây rồi, có thế chứ lỵ. Đợi mãi mới thấy “sắc”.

Chị chủ ngượng chín mặt còn anh chủ cho là anh ta

24

có ý ghẹo vợ mình, liền nổi khùng lên, vớ lấy gậy

phang cho mấy cái, vừa đánh vừa chửi:

- A! Thằng này láo: Dám ghẹo vợ ông hả?

NHÀ THÔNG THÁI

Hai ông nọ ngồi uống nước nói chuyện thiên văn.

Ông thì bảo là trời cách xa mấy chục vạn dặm, ông

thì cho là chỉ xa đến chục vạn là cùng. Chả biết ai

đúng ai sai, bất chợt một ông khác đi qua nghe

thấy hai ông kia nói thế bèn đứng lại bảo:

- Thật là hai ông không hiểu gì cả. Làm gì có

chuyện trời xa đến như vậy. Từ đây lên đấy áng

chừng độ ba bốn dặm mà thôi.

Hai ông kia bèn hỏi lại:

- Thật là như thế à?

Ông này nói:

25

- Không những thế mà tôi còn biết là đi nhanh thì

độ ba ngày, chậm thì bốn ngày là tới nơi thôi.

Hai ông kia lại hỏi:

- Bằng vào đâu mà ông tin chắc như vậy?

Ông này liền bấm ngón tay, rồi ung dung bảo:

- Này nhé tôi tính cho hai ông xem, có phải là cứ

23 tháng Chạp là đưa ông Táo về Trời, đến 30 lại

đón ông táo xuống không nào? Như vậy là cả đi lẫn

về chỉ mất có bảy tám hôm không nào?

THẦY ĐỒ VÀ THẦY CÚNG

Một người đàn bà goá, đến tháng bảy mời thầy cúng

đến đốt mã cho chồng, nhân tiện bà ta mời cả thầy

đồ dạy chữ cho con mình đến nhà ăn cơm.

Anh thầy cúng vì vốn đã dốt, lại thấy thầy đồ ở

đấy đâm ra lo lắng, chỉ sợ cúng không đúng, bị bắt

26

bẻ thì xấu hổ chết. Thầy cúng cứ dềnh dàng dở hết

khoa nọ kinh kia, lần nữa mãi tới tối mịt mới bắt

đầu cúng, thế là cỗ bàn làm từ trưa bày ra giữa

trời thiu hết cả.

Trong sách cúng thường viết là “Tín chủ Mỗ” chữ

“Mỗ” viết tháu trông như hình cái tam giác. Thầy

cúng đến chỗ ấy đoán mãi không ra chữ gì mới đọc

bừa là: “Tín chủ Nguyễn Thị Thẹo”.

Thầy đồ biết thầy cúng đọc sai nhưng cũng chẳng

nói gì.

Khi đã cúng bái ăn uống xong thì đêm đã khuya, cả

hai thầy không về được mà phải ngủ tại gia. Hai mẹ

con chủ nhà vào nhà trong, còn hai thầy được bố trí

ngủ ở nhà ngoài. Thầy đồ ăn uống nhiều, mà toàn

phải đồ thiu nên rất đau bụng mót đi ngoài. Nhưng

27

nhà đàn bà goá cửa đóng then cài rất cẩn thận, lại

thêm phần thầy đồ sợ chó dữ, không dám ra ngoài.

Quá nửa đêm mót quá không nhịn được, thầy đồ tính

nước liều: “Không có lẽ lại ỉa bậy ra nhà người ta.

Sáng dậy thì còn mặt mũi nào! Chi bằng cứ tương

vào đít lão thầy cúng rồi muốn ra sao thì sao”.

Nghĩ thế, thầy đồ loay hoay trong đêm tối sờ tìm

đít thầy cúng rồi tụt quần ỉa phứa một bãi. Nhưng

vì vội quá mà trời lại tối đen nên sờ phải mồm lại

tưởng đằng đít. Cứt đái của thầy đồ vung vãi be bét

mặt thầy cúng. Anh thầy cúng vùng ngay dậy, mặt

đầy cứt, tức quá chửi ầm lên:

- Tiên sư cha thằng nào ỉa vào mồm ông thế này?

Biết rằng có chối cũng không được vì chỉ mình với

nó ở đây, mà im thì cũng không xong. Thôi thì “một

28

liều ba bảy cũng liều”. Nghĩ vậy thầy đồ cũng lên

tiếng quát.:

- Là ông ỉa đấy.

- Ông làm gì mày mà mày ỉa vào mồm ông?

- Sao lúc cúng mày đọc tên mẹ học trò ông là

Nguyễn Thị Thẹo, dốt như chó, ông ỉa vào mồm cho

chừa cái dốt đi.

THẦY BÓI VỚI THẦY LANG

Một ông thầy lang và một ông thầy bói cũng dọn

hàng ở cùng một chợ vốn không ưa gì nhau, luôn tìm

cách để chơi khăm nhau.

Một hôm, có một người đàn bà đến hàng ông thầy bói

xem quẻ cho chồng ốm đã mấy tháng mà chưa khỏi.

Gieo quẻ xong, ông thầy bói phán:

- Chị cứ đến ông thầy lang cuối chợ mà cắt thuốc.

29

Nhưng phải hỏi kỹ xem có đúng ông ấy có thuốc mốc

và dao cầu mạng nhện không. Nếu đúng vậy thì cắt

thuốc là khỏi ngay.

Người đàn bà cứ y lời ông thầy bói dặn đến hàng

ông thầy lang mà hỏi thế. Ông thầy lang vừa cắt

thuốc vừa dò hỏi và đã biết được là do ông thầy bói

xui hỏi chơi khăm mình.

Gói thuốc đưa cho người đàn bà, ông thầy lang dặn:

- Thuốc này chị đem về sắc thật đặc, nhưng phải

bắt bằng được con ruồi ở mép ông thầy bói sắc cùng

thì uống rất hiệu nghiệm.

Người đàn bà nghe nói rất phấn khởi bèn đến hàng

ông thầy bói ngồi rình để bắt ruồi. Lúc ấy đã quá

trưa, thầy bói đã đói bụng liền gọi hàng bánh rán

30

lại mua mấy chiếc ăn. Bánh rán nhiều mật làm cho

bầy ruồi đánh hơi kéo đến. Một con sà ngay xuống

đậu vào mép ông thầy bói. Người đàn bà chỉ chờ vậy

xông tới giơ thẳng ta vỗ bốp vào mồm ông thầy bói

làm cho ông này ngã chỏng chơ, bánh trong mồm bắn

vãi ra. Tay thì đánh, mồm người đàn bà thì nói:

- Chết cha mày chưa nào?

THEO CÁCH

Có một thầy lang nọ rất dốt, cứ có ai chữa bệnh

phải đem sách ra tra. Một bận có người bị đau bụng

nặng, nửa đêm người nhà tìm đến thầy cắt thuốc cứu

cho. Thầy thắp đèn giở sách ra tra rồi bảo:

- Đem ngay mấy lạng nhân sâm này về sắc nước lên

mà uống.

Người nhà mang về sắc lấy nước cho con bệnh uống.

31

Càng uống càng đau, đến sáng thì chết. Người nhà

xót, đâm đơn kiện. Quan đòi thầy lên công đường

hỏi:- Thầy bốc thuốc thế nào mà lại để người ta

chết như thế?

Thầy không do dự gì, nói ngay:

- Bẩm quan, tôi bốc thuốc có sách hẳn hoi, chứ đâu

dám bốc bậy bạ ạ! Sách dạy thế nào tôi làm theo

như thế ấy.

Quan đòi thầy đem sách ra. Giở đến trang có bài

thuốc nhân sâm, cuối trang có ghi: “Phúc thống phục

nhân sâm” tức là: Đau bụng uống nhân sâm nhưng

chưa ngắt câu, giở tiếp sang trang bên kia thì thầy

có hai chữ “tắc tử” có nghĩa là: Thì chết.

THẦY LANG GIỎI

Diêm Vương sai qủi sứ lên trần gian tìm thầy thuốc

32

giỏi, chữa bệnh cho con bị ốm. Diêm Vương dặn:

- Tìm nhà thầy thuốc nào ít ma đứng ở cửa nhất thì

vào.

Qủi sứ lên đến nơi tìm mãi mà vẫn chưa được, nhà

thầy thuốc nào ít nhất cũng có vài chục con ma đứng

ngoài cửa. Đang định quay về thì bỗng thấy nhà

thầy lang nọ chỉ độc nhất có một con ma. Lập tức

thầy được qủi sứ đón xuống âm phủ.

Đón được thầy giỏi, Diêm Vương mừng lắm hỏi:

- Thầy làm thuốc đã bao năm mà tài giỏi là thế?

Thầy lang mới bẩm:

- Dạ! Tôi cũng mới làm thôi ạ!

Diêm Vương lại hỏi:

- Thế thầy đã chữa được nhiều người bệnh chưa?

- Dạ! Tôi cũng mới chữa cho một người thôi ạ!

33

CHẨN BỆNH

Hai thầy lang ngồi đàm đạo với nhau. Một thầy mới

hỏi thầy kia:

- Sao lúc thăm bệnh, bất kỳ người bệnh nào bác

cũng hỏi ăn những thứ gì, vậy nghĩa là làm sao?

Thầy kia cười mà đáp:

- Có gì đâu! Để tôi biết xem họ ăn uống có sang

không để định tiền thuốc nhiều hay ít cho dễ.

CHỌN NGƯỜI GẦY MÀ CHỮA

Có một ông lang nọ chả hiểu thế nào mà chữa bệnh

đến nỗi người bệnh lăn ra chết. Gia chủ doạ thưa

kiện, thầy lạy lục kêu van mãi, gia chủ mới bắt

phải đi khiêng quan tài thì mới tha. Thầy lang phải

về nhà bắt vợ và hai thằng con trai lớn đến để bốn

người bốn góc khiêng đem đi chôn. Người chết to

34

béo, quan tài nặng bốn người khiêng rất vất vả, mồ

hôi mồ kê nhễ nhại.

Thầy vốn yếu vừa khiêng vừa thở hổn hển nói:

- Chúng mày sau này đừng có làm nghề thuốc, khốn

nạn lắm!

Bà vợ béo phì cũng nói thêm:

- Làm thầy thuốc chỉ làm khổ vợ con!

Anh con cả khiêng phía sau nói:

- Quan tài này đầu nhẹ chân nặng khiêng khó quá!

Anh con thứ ra vẻ đĩnh đạc tuyên bố:

- Về sau, thầy có chữa bệnh cho ai thì nên chọn

người gầy mà chữa, thầy ạ!

DÙNG THUỐC GÌ

Có một thầy lang đêm nằm mơ thấy mình rơi xuống âm

phủ. Đang ngơ ngác chưa biết đâu vào đâu thì bất

35

chợt một lũ ma bâu đến, níu lấy áo mà bảo:

- Ngày trước, thầy đã chữa cho chúng ta xuống đây,

bây giờ thầy phải chữa để chúng tôi trở lại dương

thế.

Thầy hoảng quá, mồ hôi toát ra đầm đìa, giật mình

tỉnh dậy vuốt ngực than:

- Bình sinh ta chỉ có thể chữa người ra ma, giờ

đây bắt ta phải chữa ma ra người thì làm gì có

phương thuốc nào.

CÒN TRÁCH TÔI Ư?

Một nhà nọ tìm thầy lang đến chữa bệnh cho con bị

sốt nóng rất dữ. Thầy bắt mạch bốc thuốc cho uống,

đứa bé uống thuốc xong, thấy lăn đùng ra chết. Bố

mẹ nó đem con đến tận nhà bắt đền. Thầy không chịu,

đưa tay ra sờ trán thằng bé rồi nói:

36

- Thế này mà còn trách tôi ư? Ông bà bảo chữa cho

nó khỏi nóng mà bây giờ đã lạnh toát thế này, còn

phải chữa gì nữa?

CÁI CHỔI LÔNG GÀ

Một anh chàng nọ tập tạnh theo học nghề làm thuốc.

Mỗi khi thầy đi đâu là anh ta theo sát để xem cách

thầy đoán bệnh và chữa bệnh ra sao.

Một hôm, hai thầy trò đến nhà một bệnh nhân. Vừa

mới bắt mạch thầy đã lớn tiếng la rầy con bệnh:

- Sao đã dặn mãi là đừng ăn quýt mà vẫn không

nghe. Thật là quá thể đi mất. Thôi, mau đi tìm thầy

khác.

Nghe thầy nói thế, cả nhà bệnh nhân hoảng quá thú

nhận việc đã cho bệnh nhân ăn vài quả quýt và van

nài thầy thương tình mà chữa chạy cho.

37

Anh học trò thấy vậy trong bụng rất lấy làm phục.

Chiều về, nhân lúc thầy vui vẻ, mới hỏi:

- Thưa thầy, từ ngày khăn gói theo hầu thầy con đã

học được nhiều điều lắm ạ! Nhưng đến hôm nay con

càng thấy thầy thật là tài giỏi, chỉ cần xem mạch

mà biết người ta ăn quýt. Con xin được thầy chỉ

giáo cho phép đó để sau này con được mở mày mở mặt.

Thầy ôn tồn đáp:

- Phép ấy thì có gì là khó! Khi bước chân vào nhà

tao đã đáo mắt nhìn khắp mọi nơi thấy đầy vỏ quýt

dưới gầm giường và còn vương cả trên chiếu vẫn con

tươi rói. Năm nay quýt hiếm. Ai được ăn ngoài bệnh

nhân ra!

Sau đó một thời gian, anh học trò đi chữa bệnh một

38

mình. Một hôm, vừa vào thăm một con bệnh, anh ta

quát ầm ĩ lên:

- Sao đã dặn là đừng ăn thịt gà mà chẳng chịu nghe

lời thầy. Thật là quá thể. Thôi, hãy liệu mà đi

tìm thầy khác đi.

Cả nhà bệnh nhân nghe thấy thầy nói mọi người ngơ

ngác hết cả ra, chạy lại thề sống thề chết không

dám cho bệnh nhân ăn thịt gà. Anh ta vẫn quả quyết

rằng anh ta bắt mạch thấy đúng là người bệnh có ăn

thịt gà. Sau cùng cả nhà biết anh ta là thầy thuốc

dốt nên bèn tống cổ thầy ra cửa.

Về nhà anh ta rất ấm ức mới tìm đến thầy cũ để hỏi

cho ra lẽ vì sao mà mình đoán không hiệu nghiệm.

Thầy mới hỏi:

- Thế con trông thấy cái gì mà đoán người ta ăn

39

thịt gà?

Anh ta trả lời:

- Thưa thầy, vừa mới đến con đảo mắt đã thấy ngay

một cái chổi lông gà trên giường mới tinh ạ!

LÍ THẦY LANG

Một thầy lang nọ luôn khoe mình là tài giỏi bệnh

nào cũng chữa khỏi. Một hôm, có một ông lão tìm đến

hỏi:

- Tôi nghe nói thầy chữa bệnh thần lắm. Vậy thầy

đã chữa khỏi được mấy đám rồi?

Thầy quả quyết rằng:

- Tôi không thể nhớ hết được, bao nhiêu đám nghe

lời tôi là khỏi hết.

Ông lão cau mày hỏi lại:

- Thầy còn nhớ đã chữa bệnh cho đứa cháu nhà tôi

40

chứ? Thầy bảo cho uống thuốc, chưa được ba tháng đã

chết rồi.

Thầy lang xua tay nói:

- Rõ là tại cậu ấy chẳng chịu nghe lời thầy thuốc.

Tôi đã nói là uống thuốc liên tục một năm, sao mới

được có ba tháng đã vội chết. Cứ uống đủ năm, xem

có khỏi không nào?

KÉN RỂ HAY CHỮ

Có một lão trọc phú nọ muốn kén một chàng rể hay

chữ. Đợi mãi chẳng thấy anh ta tri, anh cử nào đến

cả. Một thằng chuyên bịp bợm biết chuyện mới lập kế

để làm con rể lão. Hắn ta mua hai hòm sách đã cũ

nát thuê người gánh, giả làm học trò đi qua trước

mặt lão đang ngồi ở hàng nước. Nhìn thấy hắn ta lão

vội gọi vào hàng nước hỏi chuyện. Biết được hắn ta

41

là học trò, lão lân la mời về nhà chơi. Đến đêm,

hắn ta đốt đèn giả vờ đọc sách mãi tận khuya mới

chịu đi ngủ. Lão trọc phú thấy vậy lấy làm mừng

thầm, định bụng là sẽ gả con gái cho nhưng vẫn muốn

thử cái tài chữ nghĩa hắn. Một lần nhân có người

sang mượn cái mâm đồng về làm cỗ, lão bèn nhờ hắn

ta đánh dấu chữ cho kẻo lại nhầm lẫn. Hắn lấy vôi

vẽ loằng ngoằng như xích chó, lão chả biết thế nào,

hỏi hắn:

- Đây là chữ gì?

- Dạ, đây là lối chữ thảo đấy ạ!

Lão nghĩ bụng: “Thằng này thật thông minh viết

thảo như thế thì người ta dù có ý gian cũng chẳng

biết là chữ gì mà đánh tráo được đồ vật nhà mình”.

Rồi mỗi khi ngồi nói chuyện với lão, hắn ta lại xổ

42

ra hàng tràng: “chi hồ giả dã”, nghe rất là học

rộng, thông thái. Và thế là lão cho rằng hắn là

người hay chữ thật bèn gả con gái cho.

Vào khi làng có đám, nghe thấy hắn là người hay

chữ, liền cử hắn đọc văn tế. Hắn ta chẳng cơn cớ gì

mà từ chối, còn lão rất lấy làm hãnh diện vì có

con rể hay chữ. Lúc đọc văn tế, hắn qùi xuống đọc.

Đọc chưa được chữ nào thì đỏ mặt tía tai, đạp hương

án, trèo lên bàn thờ, vờ lên đồng quát ầm ĩ:

- Cả làng này thiếu gì người có chữ nghĩa mà lại

sai một thằng ở rể đến đọc. Nó đã khoe hay chữ thì

ta lấy hết chữ của nó cho mà xem!

Nói xong liền lăn đùng ra giữa chiếu, thế là đồng

thăng. Về sau, ai chê hắn là dốt thì hắn đổ cho

Thành Hoàng đã lấy hết chữ của hắn rồi.

43

KÉN RỂ SANG

Một lão nhà giàu nọ kén rể. Lão rất muốn chàng rể

phải thật là sang. Đợi mãi mà chẳng thấy rể nào

sang trọng đến cả. Một hôm, đang cúng ở miếu Thành

Hoàng thì lão chợt thấy vị Thành Hoàng đứng dậy như

thể vái chào. Lão nhìn ra ngoài cửa thấy một anh

đi qua, vừa đi vừa ngáp dài cả mồm. Lão nghỉ bụng:

“Chắc là anh này sau sẽ làm quan to nên Thành Hoàng

mới có ý sợ sệt như vậy”. Lão liền chạy theo gọi

về nhà gả con gái cho.

Lão nhà giàu muốn khoe rể với họ hàng, bèn kể lại

câu chuyện kia. Họ hàng không ai tin, lão bèn bảo

chàng rể ăn mặc chỉnh tề rồi đi qua miếu cho mọi

người xem. Nguyên anh chàng này là tay nghiện thuốc

phiện, giờ được ăn hút đầy đủ nên béo tốt không

44

còn rách rưới ngáp gió như xưa nữa.

Anh chàng rể đi qua đi lại mấy lượt nhưng vãn chả

thấy Thành Hoàng đứng dậy gì cả mà vẫn chễm chệ

trên bề thế. Họ hàng thấy vậy cười ầm cả lên. Lão

xấu hổ, giận lắm mới bước vào miếu hỏi:

- Này ông thần, ngày nọ thằng rể tôi rách rưới khi

nó đi qua cửa miếu thì ông đứng dậy chào. Còn bây

giờ nó đàng hoàng thế kia mà sao ông cứ ngồi trơ ra

đấy vậy?

Ông thần cười đáp:

- Ngày trước, nó túng quẫn đói ăn đói hút nên thấy

nó lai vãng đến đây thì ta phải đứng dậy coi chừng

kẻo nó cuỗm lư hương, đèn thờ. Giờ nó ăn hút dư

dật thì ta còn gì mà phải sợ nó chứ!

NÓI CHO CÓ ĐẦU CÓ ĐUÔI

45

Một lão nhà giàu nọ có anh đầy tớ tính hay nói

thẳng nói ngay. Lão cho rằng anh này tính hấp tấp,

nói không suy nghĩ chín chắn, mới gọi lại dặn rằng:

- Mày tính bộp chộp lắm, phải sửa đi. Ở với ai

không biết chứ ở với tao thì phải nói cho có đầu có

cuối để người ta khỏi cười chê cả tao và mày. Từ

bây giờ trở đi muốn nói cái gì cũng phải suy nghĩ,

nói cho có ngành có ngọn, nghe chưa?

Anh đầy tớ dạ vâng rồi đi ra. Một hôm, lão nhà

giàu mặc bộ đồ tơ mới may chuẩn bị ăn cỗ, đang ngồi

hút thuốc thì anh đi đến nói:

- Bẩm ông.

Rồi ra chiều suy nghĩ ta nói tiếp:

- Bẩm ông, con tằm nó ăn lá dâu nhả ra tơ, người

ta lấy tơ mang về dệt thành vải. Ông đi chợ, mua

46

vải về may áo. Hôm nay, ông mặc để đi ăn cỗ, ông

hút thuốc, tàn thuốc rơi vào vạt áo của ông đang

cháy ạ!

Lão vội giật mình nhìn xuống. Ôi thôi, vạt áo đã

bị cháy một miếng to bằng hai bàn tay rồi!

KÉN RỂ GIÀU

Lão nhà giàu nọ có con gái đã lớn mà vẫn chưa kén

được chàng rể nào vừa ý. Người nào lão cũng sợ

nghèo rồi sẽ moi tiền của lão. Lão có một chiếc

thuyền, bèn chèo đi khắp nơi, vùng nào cũng dừng

lại ít lâu để dò tìm chồng cho con gái.

Một anh chàng nọ biết chuyện, chiều nào cũng đến

mượn thuyền lão, mờ sáng hôm sau đem trả. Và lần

nào cô gái ra nhận thuyền cũng nhặt được vài đồng

tiền mốc xanh. Cô ta bèn về thuật lại với bố. Lão

47

nghĩ bụng: “Tiền mốc xanh thì chỉ có tiền chôn lâu

đời. A! Chả lẽ thằng này đào được của, nó mượn

thuyền tưởng làm gì hoá ra trở tiền ban đêm”. Cô

con gái và lão bàn cách ve vãn anh ta. Lúc đầu, anh

ta làm vẻ dửng dưng sau rồi bằng lòng.

Lấy nhau, ăn ở được vài năm có một mặt con thì vốn

liếng cô vợ mang về hết sạch. Anh ta bảo vợ sang

bố vợ vay tạm rồi ít bữa sau sẽ trả. Tiền vay ngày

một nhiều mà không thấy trả. Lão quyết định không

cho vay nữa. Bấy giờ anh ta mới thú thật là trước

đây anh ta chỉ có mỗi một quan tiền mà thôi. Cả hai

bố con lão cùng đớ hết người ra.

CHỦ NHÀ, ĐẦY TỚ

Một lão nhà giàu nọ thuê anh đầy tớ đến làm, hẹn

sau mười năm sẽ trả tiền công một thể. Đến hạn mười

48

năm, muốn quỵt tiền công đầy tớ, lão bèn lấy một

cái chăn chiên vừa ngắn vừa hẹp và bảo:

- Mày làm thế nào thì làm để đắp cái chăn cho vừa

người tao thì tao trả tiền công cho. Bằng không thì

mày cứ làm cho tao mười năm nữa rồi tao trả cả cho

hai mươi năm, nếu không như thế thì mày cứ tay

trắng mà về.

Nói xong lão nằm thẳng cẳng ra phản, cái chăn vừa

hẹp vừa ngắn mà lão thì to béo, anh đầy tới đắp mãi

vẫn không vừa, kín được đầu thì hở chân, được chân

thì lại hở đầu. Anh đầy tớ buồn lắm toan bỏ về,

chợt nghĩ ra một mẹo, bèn trúm chăn lên kín đầu lão

để cho thò hai chân ra ngoài rồi lấy gậy cứ đầu

gối mà phang. Lão chủ nhà đau quá co rút chân lại.

Thế là cái chăn đắp lên cho lão vừa khéo.

49

VẬY THÌ KHÔNG MẤT

Cô chủ và con hầu đi đò ngang qua sông lớn. Loay

hoay thế nào mà con ở để cái ống vôi bạc của cô chủ

rơi xuống sông. Phải làm sao để khỏi bị cô chủ

mắng, con hầu mới rụt rè hỏi:

- Thưa cô, cái gì mà mình biết nó ở đâu rồi thì có

gọi là mất được không ạ?

Cô chủ cười bảo nó:

- Cái con đến là ngố. Đã biết ở đâu thì sao gọi là

mất được nữa!

Con hầu mừng rỡ chỉ xuống sông nói:

- Thế cái ống vôi của cô không mất. Con biết nó

đang nằm dưới đáy sông. Con vừa lỡ tay để nó rơi

xuống đấy.

NÓI KHOÁC MẤT TIỀN

50

Một anh chàng nọ nổi tiếng là nói khoác giỏi đang

ngồi dưới gốc cây bên bờ sông hóng mát. Chợt nhìn

thấy một anh bạn đang đi tới. Bạn đến anh chàng nói

khoác nói:

- Anh trông hộ tôi quần áo để tôi xuống sông tắm

một cái.

Nói rồi anh ta giấu một quan tiền vào tay, rồi

nhảy xuống sông lặn một lát ngoi lên bảo:

- Ái chà! Tôi lặn xuống sông đến một nơi thì gặp

hai ông tiên đang đánh cờ. Tôi mon men lại gần xem

thì một tiên đưa cho một quan tiền và bảo tôi đi

chỗ khác. Tôi mừng quá vội ngoi lên ngay.

Nói rồi xoè quan tiền ở tay cho bạn xem. Anh bạn

không phải tay vừa cũngnói:

- Nếu vậy tôi cũng phải lặn xuống để kiếm ít tiền

51

tiêu.Nói chưa dứt câu thì đã nhảy tòm xuống nước.

Lát sau ngoi lên mặt nước, nói:

- Tôi cũng gặp hai ông tiên đang đánh cờ, tôi lại

gần vừa mở miệng thì một ông râu dài hơn quát:

“Xin, xin cái gì? Chúng tao đã đưa cho thằng xuống

trước một quan tiền, lên chia nhau đừng xuống đây

quấy rầy chúng tao nữa”. Nói rồi ông ấy vớ lấy cái

gậy phang vào mặt tôi chảy cả máu ra đây này.

Anh chàng nổi tiếng là nói khoác biết là “anh hùng

tương ngộ” vui vẻ chia đôi quan tiền cho anh bạn.

CHẲNG PHẢI TAY ÔNG

Có hai anh chàng nổi tiếng là sợ vợ, vừa là bạn

thân vừa là láng giềng của nhau.

Một lần, vợ anh bên đi vắng, phơi váy ngoài sào,

chẳng may trời mưa, chồng không kịp cất nên bị ướt

52

hết. Chị vợ về thấy váy ướt, mới chửi mắng cào cấu

sứt cả mặt chồng.

Người bạn láng giềng thấy thế trong bụng lấy làm

tức lắm, mói nói một mình.

- Mẹ kiếp thế là cùng! Chẳng phải tay ông!

Chẳng ngờ chị vợ đi ngang qua nghe thấy mới chạy

tới sừng sộ hỏi dồn một hồi:

- Hừ! Phải tay ông thì ông làm cái gì? Nào, làm

cái gì nào? Nói mau!

Anh chồng mặt mày tái mét, hoảng hốt nói:

Phải ... tay tôi thì... tôi đã cất trước lúc trời

mưa rồi

CỨT ĂN MẤT RỒI

Có một anh chàng nọ lấy phải một người hay ghen,

đã thế lại còn mang thêm người vợ bé. Vợ cả không

53

muốn chồng ngủ với vợ bé liền nhốt cô ả vào buồng

trong, đóng cửa lại rồi bắc chõng ở ngay cửa mà

nằm.

Anh chồng rất tức chẳng biết làm thế nào để vào

với vợ bé được. Đêm nọ, đợi vợ cả ngủ say mới dón

rén luồn qua chõng lọt vào trong, chị vợ cả biết

được bèn đốt đèn đi soi. Anh chồng vội chui tọt vào

gầm giường ngồi thu một góc. Vợ cả soi thấy hỏi:

- Ngồi đấy làm gì hả?

Anh chồng đáp bừa:

- Ngồi ỉa chứ ngồi làm gì!

- Thế ỉa cứt đâu?

- ... Cứt ăn mất rồi!

TÍ NỮA TAO SANG

Trong nhà ông trọc phú toàn là khách sang cả. Ông

54

trọc phú đang ngồi uống trà đàm đạo cùng khách. Có

người đầy tớ cầm giấy vào thưa:

- Bẩm ông, có người nhà cụ Bá đưa giấy này sang và

đang đứng đợi ông trả lời dưới nhà ạ!

Ông trọc phú đến một chữ bẻ đôi cũng không biết.

Mọi bận phải nhờ người nhà đọc. Hôm nay, trước mặt

toàn khách quí chả lẽ để lộ cái “mít đặc” của mình

ra, mới giả vờ mở giấy ra đọc rồi trả lời:

- Được rồi, bảo nó cứ về đi, tí nữa tao sang.

Một lát, tên người cụ nhà Bá bước vào, gãi tay gãi

gáy nói:

- Dạ... bẩm ông, chủ sai con sang mượn con lợn

giống nhà ông cơ ạ!

BA ĐỜI GÀN

Ở một gia đình từ ông đến cháu đại gàn. Một lần,

55

ông sai cháu mang hai đồng tiền và hai cái bát ra

chợ mua một đồng tương và một đồng mắm. Cháu đi một

lúc chạy về chìa hai đồng ra hỏi:

- Ông ơi, đồng nào mua mắm đồng nào mua tương ạ?

Ông nổi cáu, nói:

- Mua đồng nào mà chả được.

Cháu lại chạy đi một lúc sau chạy về giơ hai cái

bát không ra hỏi:

- Thế cái bát nào đựng mắm cái bát nào đựng tương

hả ông?

Ông điên tiết sẵn roi trên phản vụt luôn cho cháu

mấy vụt. Đúng lúc người bố đi làm về thấy ông đánh

cháu, hậm hực nói:

- Ái chà! Ông đánh con tôi à? Thế thì tôi cũng cho

con ông một trận.

56

Rồi giằng roi vụt túi bụi vào mình.

Ông nổi khùng quát tướng lên:

- À, được rồi! Mày dám đánh con ông thì còn đợi gì

ông không treo cổ bố mày lên!

Nói xong chạy đi tìm một sợi dây thừng.

MẤT RỒI

Người bố có việc làm ăn phải xa nhà vài hôm, mới

dặn rằng:

- Con ở nhà nếu có ai hỏi thì bảo bố đi vắng vài

hôm.

Vốn biết tính con mải chơi, hay quên, người bố bèn

viết vào một tờ giấy đưa cho con và dặn:

- Nếu quên thì đưa cái giấy này cho họ xem.

Đứa con ở nhà chơi cả ngày chẳng thấy ai đến hỏi

cả. Tối nhớ đến mảnh giấy mới đưa ra trước ngọn đèn

57

xem, loay hoay, chẳng may mắn cháy mất.

Sáng hôm sau có khách đến hỏi:

- Bố mày đi đâu?

Thằng bé quên khuấy mất lời bố nói đi đâu. Chợt

nhớ bố đưa cho mình mảnh giấy, sờ vào túi không

thấy, nó mới ngẩn ngơ nói:

- Mất rồi!

Khách thảng thốt, ngơ ngác hỏi:

- Sao? Sao, mất từ khi nào?

Thằng bé trả lời:

- Mất... lúc tối hôm qua.

MỜI BÁC XƠI NGỌC HÀNH

Có một anh chàng nọ dốt đặc cán mai nhưng lại rất

hay nói chữ, học đòi làm sang. Bất cứ vật gì, thứ

gì trong nhà anh ta đều thêm cho chữ “Ngọc” đằng

58

trước như: Ngọc nhà, ngọc cửa, ngọc bàn, ngọc ghế,

ngọc áo ngọc quần...

Một buổi, có người bạn thân ở xa đến chơi, ăn cơm

với gia đình anh ta. Trong suốt bữa cơm, anh ta

luôn miệng mời, lúc thì ngọc rau, ngọc đậu, ngọc

cơm, ngọc mắm, ngọc cà...

Thấy bạn cứ ăn rau mãi, anh chàng mới chỉ vào bát

thịt nấu cùng hành và mời mọc:

- Mời bác xơi ngọc thịt, ngọc hành đi ạ!

CÁI ẤY THÌ CON XIN CHỊU

Có một anh chàng đại ngốc, thế mà cũng lấy được vợ

nhưng phải ở rể. Nghe người ta nói đi làm rể rất

khó nên anh ta lo lắm. Bố mẹ biết con mình không

khôn ngoan bằng người nên trước khi đi gọi anh

chàng ngốc đến mà dặn rằng:

59

- Con không có việc gì phải lo lắng. Ở rể thì có

gì khó, chỉ cần thấy bố vợ làm gì thì làm theo cái

ấy là được.

Thấy bố mẹ nói thế, anh ta vững dạ đi sang bên nhà

vợ. Thấy chàng rể đến, bố vợ sai làm cơm đón tiếp.

Trong bữa cơm thấy bố vợ gắp món gì anh ta gắp món

ấy. Bố vợ cầm đũa tay trái anh ta cũng đổi đũa

sang tay trái. Bố vợ ăn sơ ý làm rơi mấy hạt ra

chiếu, thấy vậy anh vội vàng nhặt mấy hạt cơm trong

bát bỏ ra chiếu. Bố vợ nhìn thấy không nhịn được

bật cười phì ra. Vì đang ăn canh miến nên mấy sợi

miến thò ra cả hai lỗ mũi, thòng lòng xuống gần sát

mâm. Chàng rể đang nhai cũng ngẩn tò tè ra vội

vàng đặt đũa xuống, đứng dậy vòng tay lễ phép thưa:

60

- Thưa thầy, cái gì chứ cái ấy con xin chịu!

THẬT LÀ ĐEN ÔNG QUÁ

Một ông nọ nghiện rượu nhưng nhà nghèo nên ít khi

được nhấm nháp ra trò. Được biết nhà ông thông gia

ở dưới quê vẫn thường cất rượu lậu, thế là một hôm

ông lần về chơi để kiếm bữa đánh chén no say.

Vất vả mãi tới chiều ông mới về được đến nơi,

không may ông thông gia đi vắng, chỉ có bà vợ ở

nhà. Bà thông gia làm cơm tiếp ông rất tươm tất

nhưng không thấy có rượu. Ông nọ mấy lần định hỏi

nhưng ngại nên thôi. Đêm ông nằm ngủ, chỉ mong mau

sáng để ông thông gia về chắc mai ông sẽ được bữa

rượu thoả thuê.

Bà thông gia nằm ở trong buồng sát vách, nửa đêm

mót đi tiểu, không dám ra ngoài sợ làm mất giấc ngủ

61

của khách. Bà bèn kiếm cái nồi và tiểu vào đấy, cố

nín hơi chỉ ra rỉ rỉ.

Ông nằm ở bên cạnh nghe thấy tiếng nước chảy tí

tách vào nồi đều đều nghĩ rằng bà thông gia đang

cất rượu, rất mừng lẩm bẩm:

- Có vậy chứ! Rượu đang cất chắc mai là ngon lắm,

nghe tiếng là biết. Ngày mai ta được bữa sang đây!

Bà thông gia nghe thấy bật cười, không nín được

nữa, tuôn ra ồ ồ một hồi. Ông nọ tưởng vỡ hũ rượu,

tiếc quá buột miệng hét lên:

- Thôi thế là hỏng rồi! Thật là đen ông quá!

TAO MỪNG QUÁ

Một anh chồng kia rất hay ăn vụng nhưng sợ vợ. Một

hôm, vợ đi chợ, anh ta ở nhà nướng khoai ăn. Khoai

chín vừa lôi ra khỏi bếp thì vợ về. Vứt đi thì

62

tiếc mà không biết giấu vào đâu. Bí quá anh ta lẩn

ngay củ khoai nướng vào trong cạp quần.

Khoai nóng làm anh ta hết thóp bụng vào lại khuỳnh

chân ra, rồi nhảy choi choi. Chị vợ thấy thế làm

lạ mới hỏi:

- Nhà bị làm sao vậy?

Anh chồng đang nhăn nhó, nước mắt nước mũi lem

nhem vẫn phải nhe răng ra cười gượng, nói:

- Không làm sao đâu, thấy bu mày về tao mừng quá!

CÒN AI VÀO ĐÂY

Một chị vợ nọ tính hay ăn vụng. Chồng đi câu tôm

về là chị ta giấu đi những con to nhất đợi lúc vắng

chồng thì nướng ăn.

Anh chồng dần dà biết được. Một hôm đi câu về, anh

ta giả vờ đi chơi rồi kiếm một xiên dài nằm rình

63

trên gác bếp.

Chiều, chị vợ đem tôm vào bếp ngồi nướng. Vừa

nướng vừa phải luôn ngó ra ngõ vì sợ chồng về bắt

gặp nên hở hang cả ra cái mẹt bên cạnh. Anh chồng

nằm trên gác cứ việc thò xiên xuống lấy hết.

Lúc nướng xong vội vàng dụi bếp quay ra thì chẳng

thấy con tôm nào. Nhìn quanh bếp chả có ai nhìn

xuống bất chợt trông thấy cái gì của mình teo hoe

cả ra mới giận lắm, giơ tay tát cho một thôi một

hồi và làm vãi cả nước đái ra. Vừa đánh chị chàng

vừa quát:

- Lại oan ức lắm à? Chỉ có bà với mày ở đây không

mày lẩm tôm của bà thì còn ai nữa hả.

ĐỂ MẸ XƠI NỮA Ạ!

Con dâu đi làm đồng, mẹ ở nhà nấu chè. Gần trưa

64

chè chín, mẹ chồng múc một bát bưng ra sau cót thóc

ngồi ăn vụng. Con dâu về thấy nồi chè chín thơm

quá nhìn quanh không thấy mẹ chồng đâu mới múc một

bát tìm chỗ kín để ngồi ăn. Trong nhà chẳng có chỗ

nào kín, chỉ sau cót thóc là tàm tạm, mới mang lại

đấy. Chẳng ngờ gặp ngay mẹ chồng đang quay lưng ra

ăn xì xoạp. Thấy động mẹ chồng giật mình quay lại,

nhìn thấy nàng dâu bưng bát chè liền mắng át:

- Này, mang chè đi đâu thế? Ăn vụng hả?

Chị con dâu nhanh trí trả lời:

- Con tưởng là mẹ đã ăn hết nên mang thêm để mẹ

xơi nữa ạ!

CON VỊT MUỐI

Có hai anh chàng nọ vào hàng cơm ăn. Thức ăn có

rau muống luộc và trứng vịt muối. Anh trẻ tuổi đang

65

ăn mới hỏi:

- Này anh, sao cũng là trứng vịt mà trứng nhà tôi

thì nhạt, trứng ở đây thì mặn nhỉ?

Anh kia tỏ ra giỏi giang đáp:

- Đây là trứng vịt muối nên nó mặn, còn nhà anh là

trứng vịt thường. Đừng hỏi nữa kẻo người ta cười

cho đấy:

Anh trẻ tuổi hạ giọng hỏi khẽ:

- Thế làm thế nào để có được trứng vịt muối.

Anh lớn hơn bật cười to, nói:

- Anh đúng là còn ít tuổi nên kém hiểu biết, trứng

vịt muối là do con vịt muối đẻ ra chứ còn gì nữa!

CẮN CÀ

Chị chàng nọ đi làm dâu nhưng vẫn không chừa thói

tham ăn tục uống. Trong bữa cơm cứ cắm đầu ăn chẳng

66

để ý đến ai. Đang ăn bố chồng ngừng nhai nói:

- Đứa nào cắn cà phọt cả vào mặt tao thế này?

Mấy đứa em chồng nhìn nhau, chả đứa nào dám nhận.

Mãi lúc này chị con dâu mới ngẩng lên thanh minh:

- Không phải con đâu ạ! Con ăn cả quả cà chứ có

cắn như chúng nó đâu ạ!

TRỨNG NGÓT

Một chị từ bé đến lúc đi lấy chồng chả biết nấu

nướng gì. Đi làm dâu hôm trước, hôm sau mẹ chồng

sai luộc rau muống, luộc một rổ to tướng mà lúc vớt

ra chỉ còn già một đĩa. Chị ta sợ mẹ chồng nghi

mình ăn vụng cứ khóc thút thít. Mẹ chồng thấy vậy

mới hỏi:

- Làm sao mà khóc tấm tức thế?

Chị ta trỏ đĩa rau mà thưa rằng:

67

- Con luộc cả một nồi rau đầy mà lúc vớt ra chỉ

còn bằng này. Con đâu dám ăn một ít nào đâu!

Mệ chồng cười:

- Ngỡ là chuyện gì chứ, thế thì chẳng làm sao. Bao

giờ chả thế rau luộc phải ngót chứ!

Lần sau mẹ chồng sai chị luộc năm quả trứng. Trứng

chín chị ta đói mới ăn nghiến đi hai quả. Đến bữa

ăn, mẹ chồng mới ngạc nhiên hỏi:

- Sao luộc năm quả giờ chỉ còn có ba?

Chịt thản nhiên trả lời:

- Tại nó ngót đi đấy mẹ ạ!

TO BẰNG CÁI NỒI

Một anh nọ đến nhà bạn chơi, bạn giữ lại ăn cơm.

Cơm có cá kho ngon, anh ta ăn sáu, bảy bát mà vẫn

còn muốn ăn nữa. Đưa bát cho người nhà xới mãi thì

68

xấu hổ, anh mới nghĩ ra một cách, úp cái bát không

giơ cao lên nói:

- Bưởi nhà bác to quá nhỉ, ở bên nhà tôi chỉ bằng

cái bát này thôi!

Bạn biết ý nhưng vì anh ta ăn khoẻ quá, trong nồi

chẳng còn tí cơm nào nên cũng hóm hỉnh nói:

- Bác không biết đấy thôi chứ hôm nọ tôi đã bẻ mấy

quả to bằng cái nồi này rồi!

Vừa nói vừa giơ nồi úp ngược lên cho anh kia thấy.

CŨNG CHẢ BIẾT NỮA

Một anh nọ đi ăn cỗ cưới làng bên cạnh, ngồi vào

mâm là cắm đầu ăn chẳng đế ý đến ai. Về nhà chị vợ

hỏi:

- Hôm nay, mình có gặp ai quen không?

69

Anh ta đáp:

- Chẳng gặp ai.

Vợ lại hỏi:

- Thế mình ngồi ăn cỗ với những ai?

Anh ta thản nhiên đáp:

- Cũng chẳng biết nữa! Lúc tôi ăn xong thì họ đã

ra về cả rồi!

ĐƯỢC ĂN THẢ CỬA

Một anh chàng nọ có tật ăn uống tham lam, ngồi vào

mâm là gắp lấy gắp để không còn biết đến ai nữa.

Đã nhiều lần chị vợ khuyên chồng nhưng anh chàng

chẳng thể nào chữa được.

Một hôm, hai vợ chồng đưa nhau về bố mẹ vợ ăn giỗ,

vợ sợ chồng phàm ăn tục uống thì xấu hổ với chị em

bèn nghĩ ra một cách. Đến bữa ăn mới buộc một sợi

70

dây vào ngón chân anh ta còn đầu kia giữ lấy và dặn

chồng:

- Nhà hôm nay đông khách, mình phải ăn uống lịch

sự nhé! Hễ bao giờ tôi giật dây thì hãy gắp nhé!

Anh chồng thấy phải, gật đầu.

Quả nhiên, trong bữa ăn anh chồng ăn uống rất từ

tốn, chị vợ ở bên ngoài thi thoảng giật một cái. Có

lúc chị phải dọn dẹp quên đi thì anh chồng cứ ngồi

ngây ra nhìn thức ăn không dám gắp. Một con gà

vướng vào sợi dây, co chân giật gỡ mãi không ra.

Đang ngồi ngây nhìn thức ăn, chợt thấy dây giật lia

lịa, bèn vội vàng gắp liên tục. Thấy dây giật càng

mạnh hơn tưởng chị vợ đã ra hiệu cho ăn uống thả

cửa, bèn dốc cả đĩa thức ăn ngon vào bát.

SÀN SÀN BẰNG NHAU

71

Một anh chàng nọ thả lờ được mấy con cá rô, bèn

đem nướng để nhắm rượu. Thằng cu con lên sáu tuổi

đói quấy khóc, mẹ nó dỗ:

- Nín đi, bố nướng cá rô vàng không này! Tí nữa

rồi bố cho.

Thằng bé nghe lời nín ngay. Anh chàng bố gắt:

- Vàng, vàng cái gì, cá chứ có phải nghệ đâu?. Đem

nó ra ngoài kia.

Thắng bé lại khóc. Mẹ nó lại dỗ:

- Nín đi, xem kìa! Con nào con đấy béo ngậy này!

Thằng bé nín ngay. Bố nó lại gắt:

- Béo gì mà béo. Cá chứ có phải thịt mỡ đâu mà

béo.

Thằng bé lại khóc giẫy lên. Mẹ nó dỗ mãi không

nín, mới chỉ cho con cá bé nhất bảo:

72

- Ngoan nào, tí nữa bố cho con bé kia mà ăn!

Anh chàng bố cáu tiết quát:

- Chẳng có con nào bé cả, sàn sàn bằng nhau tất!

CÒN MƯỜI NĂM NỮA AI NUÔI

Một anh chàng nọ lười nhác không muốn làm gì, chỉ

ăn bám vào bố. Hôm ấy, nhà có khách là một thầy

tướng. Ăn uống xong, thầy tướng nói với ông bố:

- Nhà bác hai bố con đều thọ cả. Bác sống được đến

tám mươi, con bác cũng phải trên bảy mươi.

Nghe thấy khách nói chuyện với bố, anh chàng nọ

bật khóc hu hu. Thầy tướng lấy làm lạ lắm mới hỏi:

- Tôi nói hai bố con đều thọ cả, cớ sao anh lại

khóc?

Anh chàng mếu máo:

- Vậy khi bố tôi chết, tôi còn sống được mười năm

73

nữa. Ông bảo ai nuôi tôi mười năm ấy mà tôi chẳng

khóc.

MÈO ĐEN MŨI TRẮNG

Một anh chàng rất lười nhác, thế là chết đói.

Xuống dưới âm phủ Diêm Vương bắt đầu thai làm kiếp

mèo. Anh ta nài nỉ:

- Xin cho được làm méo có bộ lông đen tuyền, chỉ

có cái đầu mũi là lông trắng thôi ạ!

Diêm Vương nghe thấy lạ, không hiểu ý như thế là

sao, mới hỏi lại:

- Sao không đen cả, chỉ để lại một tí trắng ở mũi

làm gì?

Anh ta bèn tâu:

- Muôn tâu ngài: Là để khi đêm tối, con nằm trong

đó chuột không trông thấy, chỉ thấy tí trăng trắng

74

tưởng cục mỡ chạy lại gặm thế là con chỉ việc há

mồm chén thịt, chứ không phải mất công rình nữa ạ!

HÁ MIỆNG CHỜ SUNG

Một anh đại lười, mùa hè nằm dưới gốc sung mát mẻ.

Đói bụng nhưng lười không muốn nhặt sung chín ăn,

mà cứ há miệng chờ sung rụng đúng mồm là chén. Đợi

mãi chả có quả nào rụng trúng cả.

Có một anh chàng khác đi qua, anh ta liền gọi nhờ

nhặt hộ quả sung bỏ vào mồm cho mình. Anh chàng

cùng thuộc loại lười, không muốn cúi xuống nhặt, mà

dùng chân quặp lấy một quả sung bỏ vào mồm anh ta.

Anh này thấy thế gắt:

- Người đâu mà lười đến thế là cùng!

KHỎI MẤT CÔNG

Có một ông nhà giầu nọ kén rể nhưng không muốn gả

75

cho trai làng, bèn đưa ra một điều kiện tưởng dễ mà

hoá khó: gả con gái cho anh nào lười nhất. Hết anh

nọ đến anh kia nhưng chẳng ai thể hiện được cái

lười nhất cả. Một hôm, có một anh chàng đến thi

tài. Từ ngoài cổng đã thấy anh ta cứ giật lùi vào

trong nhà. Chủ nhà hỏi:

- Anh đi đâu mà lạ đời vậy?

Anh chàng đáp:

- Đi hỏi vợ.

Ông chủ nhà lại nó:

- Anh quay lại để ta hỏi và thi tài.

Anh chàng lại đáp:

- Cứ đứng thế này, nếu không được thì đi luôn,

khỏi mất công.

Ông chủ nhà ngã người, quả không ai lười đến như

76

thế nữa. Đành gả con gái cho.

RƯỢU CHUA

Nhà kia có việc phải mời rượu khách. Vừa mới đưa

chén lên miệng nhấp môi ai cũng kêu “chua quá”. Chủ

nhà thanh minh chẳng biết cất như thế nào cho

ngon. Một ông khách mới nói:

- Tôi có cách làm cho rượu hết chua.

Chủ nhà liền hỏi:

- Làm thế nào để hết chua?

Khách bày:

- Ông lấy một tờ giấy bưng lấy hũ rượu, rồi úp sấp

xuống. Rồi dùng lá ngải cứu đốt đít bảy mồi, đốt

xong cứ để nguyên như thế đến sáng mai là hết chua.

Chủ nhà vội kêu lên:

77

- Thế thì chảy hết rượu còn gì nữa?

Khách nói:

- Rượu chua để làm cái quái gì mà còn tiếc.

HẸN TRƯỚC

Một nhà nọ rất giàu nhưng chẳng bao giờ thiết

khách cả vì sợ tốn kém. Một hôm, đầy tớ đem rổ bát

ra cầu ao rửa, có người đi qua đùa, hỏi:

- Nhà hôm nay mời khách đấy à?

Anh đầy tớ nói:

- Ôi dào! Ông chủ tôi mời khách, hoạ ra có đến

ngày chết.

Ông chủ đứng ngoài vườn nghe thấy liền chạy lại

mắng:

- Ai bảo mày hẹn trước thế hử? Mày biết khi tao

chết tao có mời ai không mà mày dám nói như vậy?

78

THỈNH THẦN XA

Một nhà giàu nọ, chẳng bao giờ mời khách ăn uống

trọng thể cả. Dù khách sang mấy cũng chỉ ăn rau dưa

cà. Một lần vì không chịu mất tiền uống thuốc nên

lão chủ bệnh tình ngày càng nặng. Cực chẳng đã mới

mua một ít vàng hương, rước thầy đến cúng, rồi uống

nước tàn hương may ra khỏi.

Thầy cúng thấy trên bàn thờ chẳng có gì có thể bỏ

đẫy mang về được, rất chán ngán nhưng vẫn nổi trống

mõ lên cúng. Lão chủ nằm trong giường nghe thấy

thầy toàn thỉnh các thầy bên Tàu, bên Xiêm... mà

chẳng thấy thổ công, thổ địa, ông mãnh bà cô nhà

mình gì cả mới hỏi:

- Sao thầy không thỉnh các thần sở tại mà lại

thỉnh các thần ở xa quá vậy?

79

Thầy cúng trả lời:

- Các thần sở tại đều biết đến tiếng nhà ông rồi,

thỉnh sao được.

VẮT CỔ CHÀY RA NƯỚC

Mùa hè, chủ nhà sai đầy tớ về quê có việc. Anh đầy

tớ nhìn trời nắng gắt mới hỏi:

- Bẩm ông con xin mấy xu uống nước.

Chủ nhà ngẫm nghĩ, rồi bảo:

- Thằng này đến là ngốc! Vào quán làm gì cho mất

tiền, hai bên đường thiếu gì ao hồ, khát thì xuống

đấy, tha hồ uống bao nhiêu tuỳ thích.

Người đầy tớ ngẫm nghĩ một tí rồi thưa:

- Bẩm, độ rày trời hạn hán, ao hồ đều cạn khô cả

ạ!

Nghe đầy tớ nói vậy, chủ nhà mới vào trong mang ta

80

một chiếc khố tải đưa cho đầy tớ nói:

- Đây tao cho mượn cái này.

Anh đầy tớ chưa hiểu ý tứ ông chủ thế nào, thì ông

chủ nói tiếp:

- Để mày cuốn vào người, trời nắng thế này mồ hôi

ra nhiều, nó sẽ ướt đẫm. Lúc nào khát nước thì vắt

ra mà uống.

Người đầy tớ liền nói:

- Bẩm ông, mùa này vận khố ngốt lắm ạ! Hay là ông

cho mượn cái chày giã cua vậy!

- Để làm gì?

- Bẩm, vắt cổ chày cũng ra nước được ạ!

CHO NÓ CHẾT KHÁT

Có một anh nhà giầu nhưng rất hà tiện, bữa cơm đến

cũng chẳng có gì ngoài một đĩa rau luộc. Đã vậy

81

lại làm con cá gỗ treo lơ lửng giữa nhà, dặn các

con lúc ăn cơm cứ nhìn đấy chép miệng mấy cái rồi

hãy và cơm vào miệng cũng coi như là đã ăn cơm với

cá vậy.

Những đứa lớn thì nhất loạt nghe theo lời bố nhưng

có đứa út mới lên năm tuổi rất háu ăn, nó nhìn lên

con cá chép miệng mấy cái rồi mới và cơm. Thằng

anh giáp nó trông thấy mách:

- Bố ơi! Thằng này nó ăn tham lắm, chép miệng

những bốn cái mới và cơm đấy bố ạ!

Anh nhà giàu liền mắng:

- Nó mà ăn mặn cho nó chết khát.

CHỮ "VẠN" DÀI LẮM

Có một lão nhà giàu nọ đã hà tiện lại rất dốt. Con

đã lớn nhưng không muốn cho đi học vì sợ tốn tiền.

82

Một lần, có ông khách đến chơi thấy nhà giàu mà bố

con đều không biết chữ, mới hỏi:

- Sao ông không cho cháu nó đi học?

Lão nhà giàu đáp:

- Nó đi học ở trường thì sẽ bị trò lớn bắt nạt.

Khách bảo:

- Thế thì ông đón thầy dậy tại nhà cho nó vậy!

- Cháu nó còn nhỏ chưa có chí, chẳng biết có học

được không.

Khách ôn tồn nói:

- Có gì là khó đâu, sẽ tuỳ và dạy theo sức của nó.

Hôm nay dạy “Nhất” là “Một”, gạch một cái, nó

thuộc; ngày mai dạy nó chữ “Nhị” là “Hai”, gạch hai

cái; đến ngày kia dạy nó đến chữ “Tam” là “Ba” thì

gạch ba cái, cứ thế rồi dần dần nó biết chữ.

83

Khi ông khách đã ra về, thằng con bảo bố:

- Thôi bố đừng đón thầy về làm gì cho tốn kém. Mấy

chữ đó con nghe mà đã thuộc rồi, cần gì phải học.

Người bố bèn bảo con viết chữ “nhất” “nhị”, “tam”,

nó viết ngay. Lão ta khen con là sáng dạ và không

có ý định mời thầy dạy học cho con nữa.

Một hôm, lão bảo con viết chữ “vạn” bằng bé ngồi

thủng thẳng viết, cho đến tận chiều tối vẫn chưa

xong lão mắng:

- Mày viết gì mà lâu làm vậy?

Con thưa:

- Bố ơi, chữ vạn dài lắm! Từ sáng đến giờ con mới

viết có được nửa chữ thôi ạ!

BẠN QUAN

Có hai anh học trò, thuở hàn vi kết nghĩa đến sách

84

rất thân thiết đi đâu làm gì cũng có nhau. Thi cử

xong một anh trượt vỏ chuối anh kia thì may mắn dỗ

đạt và được cử ra làm quan. Từ ngày được làm quan,

anh bạn kia trở mặt, lạnh nhạt và không muốn chơi

với anh bạn nghèo hèn.

Mỗi khi thấy bẩm báo có bạn cũ đến thăm thì viên

quan liền sai lính đuổi về với lý do lúc thì bận

việc công lúc thì bận việc tư. Đã nhiều lần đến

thăm bạn mà không gặp, anh học trò nghèo rất căm.

Hôm cuối cùng anh ta mua một con lợn quay cho lên

một chiếc mâm, đội lên đầu xin vào gặp quan. Quả

như dự đoán, anh được lính dẫn vào gặp quan ngay.

Quan thấy anh, chỉ hỏi han qua loa rồi sai lính

lấy ghế, mang trầu ra mời. Anh bạn nhận trầu đút

ngay vào mồm con lợn rồi lùi lại mấy bước rồi xoa

85

tay xuýt xoa vái lợn liền mấy cái và nói:

- Tao xin trả ơn mày, lợn ạ! Nhờ có mày mà tao mới

vào được cửa quan mà thăm bạn cũ.

QUAN THANH LIÊM

Ở một huyện nọ, có một vị quan nổi tiếng thanh

liêm. Tất cả các của đút lót đều bị ông từ chối. Bà

huyện cũng chẳng dám nhận lễ vật của ai bao giờ

cả. Có hai làng trong huyện tranh chấp nhau về đất

đai. Làng nọ được quan bênh vực xử cho phần thắng,

có ý đền ơn cho quan. Sau nhiều lần mang biếu lễ

vật, đều bị quan từ chối, dân làng nọ tính kế đút

lót bà quan nhưng bà huyện gạt đi:

- Mọi người đều biết đấy, quan nhà tôi liêm khiết

lắm, các ông đừng hao tốn của. Nếu mà tôi nhận liều

ông ấy mà biết thì chẳng tha cho tôi đâu.

86

Dân làng không chịu cứ nằn nì, thuyết phục bà quan

mãi. Nể tình, bà huyện mới bày cách.

- Quan nhà tôi tuổi Tý. Nếu mọi người thiện chí,

thì đúc cho một con chuột bằng bạc đem lại đây, tôi

sẽ thử nói với quan một lần nữa may ra thì quan

đồng ý chăng.

Mọi người nghe thấy vậy lấy làm hả hê lắm, họ về

làng thuê thợ đúc một con chuột bạc mang đến đưa

cho bà huyện. Bà huyện nhận lấy cất kỹ không cho

ông huyện biết.

Thời gian sau quan về hưu đâm ra túng bấn. Lúc ấy

bà huyện mới lấy con chuột bạc ra bán lấy tiền

tiêu. Thấy có tiền, ông huyện hỏi nguyên do, bà

huyện mới kể rõ đầu đuôi. Nghe hết câu chuyện ông

huyện đập tay “rầm” một cái xuống bàn, mắng:

87

- Bà thật là dại, sao khi ấy bà không nói tôi tuổi

Sửu (tuổi con trâu) thì bây giờ có phải tốt biết

bao nhiêu.

THƠM RỒI THỐI

Có một ông quan lớn ngồi uống trà. Hầu chuyện hai

bên là hai kẻ nịnh hót. Mải chuyện vui vẻ bỗng quan

lớn cho ra một cái rắm. Hai kẻ giả bộ lắng nghe,

rồi một anh bộ nghiêm trang tán:

“Y hi quản thược chi âm” (nghĩa: Mường tượng như

tiếng tiêu, tiếng sáo).

Anh kia cũng hỉnh mũi lên hít hít nói:

“Phảng phất chi lan chi vị” (nghĩa: Phảng phất như

mùi hoa lan, hoa chi).

Nghe thấy thế quan lớn có vẻ buồn rầu nói:

- Ta e rằng tuổi thọ của mình chẳng được bao lâu

88

nữa. Vì trung tiện là do khí uế nó phì ra, mùi của

nó phải thối chứ, đằng này lại có mùi thơm.

Nghe thấy quan lớn nói vậy, một anh vội đưa tay

lên hắt hơi trong không khí đưa vào mũi, hít lấy

hít để rồi thưa:

- Bẩm quan lớn, bây giờ thấy bắt đầu thối rồi ạ!

Anh còn lại cũng khịt mũi luôn mấy cái rồi bẩm:

- Dạ, bẩm! Bây giờ thì thật thối, thối quá ạ! Cụ

lớn còn thọ nhiều ạ!

GIÀN LÝ ĐỔ

Một thầy đề nọ, người yếu ớt, tính rất sợ vợ. Một

lần bị vợ xông vào cào sứt cả mặt mũi. Hôm sau, đến

công đường quan trông thấy liền hỏi:

- Sao mặt mũi nhà thầy lại toạc ra thế kia?

- Bẩm quan lớn hôm qua con đang ngồi đọc sách dưới

89

giàn lý, chẳng may nó đổ. Suýt nữa con bị khốn đấy

ạ!

Quan biết ý cười nói:

- Giàn lý nhà thầy mới sửa chắc lắm, làm sao đổ

được. Thầy đừng nói dối tôi, chắc là làm gì nên vợ

nó cào cho chứ gì? Thầy cứ nói thật với tôi, tôi sẽ

cho lính đến lôi cổ nó vào đây.

Chẳng ngờ bà quan đứng sau mành nghe rõ chuyện,

thấy quan ông nói thế, không nén được hầm hầm bước

ra. Chợt nhìn thấy bóng quan bà, quan ông tái hết

mặt, hồn vía bay tận tầng mây, líu lưỡi nói với

thầy đề:

- Thôi... thầy... tạm lui... giàn thiên lý nhà tôi

cũng sắp đổ rồi.

RÂU DÀI

90

Một hôm, cụ huyện đã về hưu mời mấy cụ lớn lại xơi

tiệc. Khi các cụ đã ngồi vào mâm, rót rượu chuẩn

bị nâng đũa thì cậu ấm mới lên sáu tuổi cũng lon

ton chạy tới, trèo lên ngồi cạnh cha như thường

ngày. Để giữ lịch sự với khách cụ nghiêm mặt lại

bảo con:

- Cái thằng này hỗn! Có vào ngay trong nhà không!

Mày chưa có râu dài như chúng tao làm sao ngồi cùng

mâm được.

Cậu ấm tiu nghỉu vào trong nhà vòi vĩnh cụ bà. Cụ

bà vốn dĩ chiều con, bèn sai con hầu lấy một đĩa

xôi và một đĩa thịt cho cậu ấm. Cậu ấm vốn háu ăn,

đặt ngay đĩa xôi thịt xuống nền nhà ngồi bốc ăn một

mình. Đang ăn chợt con mèo tam thể từ bếp đi ra.

Nó quen thói mon men lại đĩa thịt. Đang tức sẵn,

91

cậu ấm lấy đĩa xôi cụng cái vào đầu mèo con quát:

- Cái con mèo này hỗn! Bước ngay đi, râu mày dài

thế, sao không ra ngồi với các cụ?

QUAN SẮP ĐÁNH BỐ

Ở một huyện nọ, có một người dân luôn thừa dịp để

ngạo mạn với quan phụ mẫu. Quan huyện rất căm tức

cũng luôn mong có dịp để trị anh một trận.

Một hôm, có một người đến thưa kiện anh ta một

việc.

Quan mừng lắm vì có dịp để trả thù kẻ hỗn xược

kia, bèn sai lính đi bắt người ngay lập tức.

Lính đi bắt người dân kia đến. Anh ta đến còn dắt

theo cả con nhỏ đi cùng. Vừa khi anh ta bước vào

quan quát tháo ầm ĩ, thét lính mang roi ra đánh.

Người nọ bèn cầm tay con cao giọng nói:

92

- Con hãy đứng mà xem! Quan sắp đánh bố đấy!

LẠY CỤ ĐỀ Ạ

Có một thằng bé mải chơi, dạy bảo thế nào một lúc

cũng ậm ừ quên ngay. Mẹ nó lấy làm buồn, bèn cho nó

đến nhà ông thầy đồ để nhờ ông bảo ban rèn cặp cho

nó.

Ở nhà thầy đồ suốt mấy tháng ròng mà nó chỉ nhớ

được mấy chữ “cái ống nhổ”, “cái hoả lò” và “cái

cấp thiêu” mà chữ nọ còn xọ ra chữ kia.

Thầy đồ có một ông bạn là thầy đề có bộ râu quai

nón rậm rạp. Hôm ấy, thầy đề sang chơi nhà thầy đồ.

Thằng bé thấy thầy cứ trơ mắt ra đứng nhìn, thầy

đề hỏi cũng chẳng buồn trả lời. Khi khách về, thầy

đồ mới gọi thằng bé vào mắng:

- Tao với thầy đề là bạn thân tình. Thầy đề cũng

93

như tao. Thấy cụ đến chơi mà mày không biết chào.

Như thế là vô lễ. Nếu lần sau gặp cụ thì chắp hai

tay trước ngực mà nói rằng “Lạy cụ đề ạ”. Phải ghi

nhớ lấy nhé.

Từ lúc ấy trở đi hễ mỗi lần thấy thầy đề đến chơi

thằng bé đều chào rất lễ phép: “Lạy cụ đề ạ. Thầy

đề thấy vậy làm hả hê lắm.

Một hôm, bà mẹ thằng bé nhớ con quá mới lên nhà

thầy đồ đón nó về chơi mấy hôm. Để thử xem con học

hành được những gì mới chỉ vào ống điếu hỏi:

- Đây là cái gì?

Thằng bé liền đáp ngay:

- Cái ống nhổ.

Bà mẹ chán quá, nhưng sẵn cái bình tích để chuẩn

bị rót nước ở bên cạnh bèn hỏi tiếp:

94

- Thế cái này gọi là cái gì?

- Cái hoả lò.

Bà mẹ đã bực mình lắm rồi nhưng nhìn thấy cái cối

trầu ngay trước mặt thằng bé nên hỏi thêm:

- Thế thì cái này?

- Cái cấp thiêu.

Bà mẹ nổi giận đùng đùng, giậm chân tốc ngược váy

lên hỏi gắt:

- Vậy thế cái gì đây?

Thằng bé vội chắp tay trước ngực, cúi xuống lễ

phép thưa:

- Lạy cụ đề ạ!

RẮM CỦA CON

Có một bà huyện nọ đến chơi nhà chị bạn, mang theo

cả một anh đầy tớ để sai việc. Trong khi đông đủ

95

các quan bà to nhỏ, bà huyện lỡ phụt ra một cái

rắm, anh đầy tớ đứng bên cạnh nghe thấy tủm tỉm

cười. Bà huyện nhìn thấy đầy tớ cười thì chột dạ,

mặt đỏ bừng lên.

Để đỡ tẽn tò, một lát sau bà huyện lấy cớ bận

việc, vội vàng cáo từ ra về. Vừa về đến nhà, bà

huyện liền gọi anh đầy tớ xuống bếp mắng:

- Mày thật là một đứa ngu. Lúc ấy mày cứ nhận là

của mày có được không. Mày là thằng đần ngu, chả ai

dư hơi mà cười. Còn tao là bà quan thì phải cần

giữ thể diện chứ. Vậy mà khi ấy còn nhe răng cười.

Lần này bà tha cho, lần sau như thế no đòn với bà.

Đúng là quân ăn hại!

Nghe bà quan mắng vậy, anh đầy tớ ân hận trách

mình ngu và rất sợ hãi. Anh ta vội vàng chạy một

96

mạch tới nhà bà quan lúc nãy, phân bua với đủ mặt

mọi người:

- Thưa các cụ, các bà, cái rắm bà con đánh khi nãy

chính là cái rắm của con đấy ạ!

BÔI BẨN MẶT QUAN

Một anh nông dân nọ làm mâm cỗ để cúng ông bà thì

bỗng nhiên một đàn ruồi từ đâu bay đến đậu cả

xuống, làm uế tạp hết cả. Anh ta tức quá bèn lên

quan để kiện.

Nghe hết sự việc, quan mới thong thả phân:

- Tao phép mày từ nay hễ thấy bà con chúng nó ở

đâu thì tha hồ đánh cho chết.

Vừa hay, khi quan nói xong thì bỗng một con ruồi

bay đến đậu ngay vào mặt quan. Anh nông dân nọ nhìn

thấy vội chạy ngay đến mắm môi, giang thẳng tay

97

tát bốp vào mặt quan mà quát:

- Tiên sư cha mày đã chết chưa!

LÍ SỰ NÓI VỚI QUAN

Một ông quan huyện nọ, muốn giữ gìn trật tự trong

địa bàn bèn cho ra yết thị: “Ai đi đêm phải cầm

đèn”. Đêm hôm sau, quan đi tuần, va phải một người.

Quan quát:

- Thằng này đi đâu? Có xem yết thị không hả?

Người nọ liền đáp:

- Dạ bẩm quan, con có xem ạ!

- Có xem, thế đi đêm sao không cầm đèn?

- Bẩm, đèn con đây ạ!

- Thế sao đèn không có nến?

- Dạ bẩm, trong yết thị chỉ thấy là cầm đèn, chứ

không nói là trong đèn có nến ạ!

98

Sáng hôm sau, quan bổ sung thêm vào tờ yết thị

trước: “Ai đi đêm phải cầm đèn, trong đèn phải có

nến”.

Đến đêm quan đi tuần lại va phải một người. Quan

tức giận quát:

- Đi đêm sao cầm đèn, nến?

Người kia đáp:

- Bẩm quan, tôi có đèn, cả nến đây ạ!

- Sao không thắp nến lên?

- Dạ bẩm, không thấy trong yết thị nói thắp nến ạ!

Quan thấy anh ta nói có lý, sáng hôm sau lại viết

một tờ yết thị khác thật đầy đủ: “Ai đi đêm phải

cầm đèn trong đèn phải có nến, nến phải thắp sáng”.

99

Vậy mà hôm sau, quan đi tuần vào nửa đêm, lại va

phải một người. Trên tay người ấy có đèn, nhưng nến

thắp hết rồi quan giận lắm, quát:

- Đi đêm, sao thắp không thắp nến cho sáng lên hả?

- Dạ bẩm quan nến thắp hết rồi ạ mà trong yết thị

không thấy nói: thắp hết cây này thắp đến cây khác

ạ!

Quan ngẫm nghĩ nhủ thầm trong bụng: “Văn chương

thật là khó! Một cái yết thị mà mình sửa đi sửa lại

ba bốn lần mà vẫn không gãy gọn. Người ta xem mà

vẫn hiểu lầm”.

THẦY ĐỀ TÁN THƠ QUAN

Có một viên quan nọ rất thích làm thơ Nôm, được

thầy đề lại khéo tán tụng. Hễ khi làm được bài thơ

nào, quan lại gọi thầy đề vào đọc cho nghe. Một

100

hôm, thầy đề được quan cho gọi vào. Quan bảo:

- Tôi làm một bài thơ tứ tuyệt về cái chuồng chim

mới sau nhà. Nhân tiện có thầy đây, tôi đọc, thầy

nghe xem có được không nhé.

- Bẩm, xin được nghe quan đọc ạ!

Quan gật gù, lấy giọng ngâm nga:

Bốn cột chênh vênh đứng giữa trời Đứa thì bay

bổng, đưa bay khơi Ngày sau nó đẻ ra con cháu

Nướng chả băm viên đánh chén chơi.

Nghe xong, thầy đề nức nở khen:

- Thật là hay! Xin được nghe quan đọc từng câu, để

tôi được thưởng thức hết cái hay của bài thơ.

Quan đọc:

Bốn cột chênh vênh đứng giữa trời.

Thầy đề tán:

101

- Rất hay! Tôi nghiệm trong câu này, về sau quan

sẽ làm đến chức tứ trụ, chứ không phải vừa. Khẩu

khí lộ rõ trong câu thơ.

Quan đọc tiếp:

- Đứa thì bay bổng, đứa bay khơi.

Thầy đề tán:

- Việc thăng quan tiến chức của ngài không thể nào

tưởng tượng nổi.

Quan lại đọc:

Ngày sau nó đẻ ra con cháu.

Thầy đề tán:

- Quả là tuyệt! Sau này ngài có con đàn cháu đống.

Bài thơ thật là có hậu ạ!

Quan lại đọc tiếp:

Nướng chả băm viên đánh chén chơi!

102

Thầy đề ngập ngừng một chút nồi khen:

- Hay lắm! Về sau ngài tha hồ phong lưu phú quý,

hưởng cảnh an nhàn, tự do, tự tại.

Được thầy đề khen hết lời, quan đắc chí, mũi nở to

như cái thúng, rung đùi, sai người dọn rượu. Quan

cùng thầy đề uống rượu để thưởng thức tài làm thơ

của mình.

VỊT HAI CHÂN

Có thầy đề ở huyện nọ, tính rất hay nịnh quan, hễ

thấy cái gì hơi khác một tý là vơ lấy, tán luôn.

Một hôm đang đứng hầu quan ở công đường nhìn ra sân

thấy con vịt đứng ngủ gật co một chân lên thầy đề

kiếm chuyện nói:

- Dạ bẩm quan lớn, con vịt...

Quan lớn hỏi to:

103

- Con vịt nào hả thầy?

Không ngờ quan nói to, con vịt choàng tỉnh buông

chân xuống, thầy đề lúng túng không biết nói gì,

đành đáp liều.

- Dạ bẩm... con vịt hai chân ạ!

Quan thấy thầy đề nói vớ vẩn, liền nói:

- Vịt chẳng hai chân thì mấy chân hả thầy!

XỬ KIỆN GIỎI

Ở một huyện nọ, có viên quan phụ mẫu nổi tiếng xử

kiện giỏi. Một hôm, quan xét xử kiện cáo của hai

người. Người nọ biết mình đuối lý nên đã hối lộ

quan một lạng bạc. Còn người kia tuy biết mình có

lý, xong nghĩa chưa chắc mình đã thắng nên đã hối

lộ quan hai lạng bạc. Trước công đường quan phán

xử:

104

- Xét ra, hai chúng mày đều phải cả. Nhưng cái

phải của thằng này bằng hai cái phải của thằng kia.

Vậy thằng này được thắng kiện.

MAY ÁO CHO QUAN

Một viên quan nọ muốn may một cái áo để tiếp

khách. Người thợ may biết xưa nay viên quan này nổi

tiếng là luồn cúi quan trên, hách dịch với người

dưới, liền hỏi:

- Xin được hỏi quan lớn xem ngài may kiểu áo này

để tiếp hạng người nào ạ?

Quan có vẻ không vừa ý, gắt:

- Mày hỏi thế là thế nào?

Người thợ may liền đáp:

- Thưa ngài, con hỏi thế để may cho vừa, áo mặc

hầu quan trên thì vạt đằng trước phải ngắn đi một

105

tấc, còn nếu ngài mặc để tiếp dân đen thì vạt đằng

sau phải ngắn đi một tấc ạ!

QUAN ĐẤY

Một viên quan nọ tính rất huênh hoang, ai gặp cũng

phải chào hỏi nếu không thì bị quan hoạch hoẹ,

kiếm cớ trả thù. Một người nọ mải mua chó con không

kịp chào quan. Thế là bị ngài chửi bới, đá đít.

Người nọ tức lắm, mua xong con chó giá một quan

tiền cứ ôm khư khư trong lòng và đi theo quan khắp

chợ. Hễ có ai hỏi mua chó bao nhiêu tiền thì lại

nói rõ to:

- Quan đấy!

TIỄN QUAN

Có một viên quan huyện hay ăn của đút lót quá. Một

hôm có giấy đổi quan đi nơi khác. Đợi mãi mà chẳng

106

thấy ai đến tống tiễn cả, bà quan gọi mọi người

làm việc trong phủ đường vào nhà trong trách:

- Dân tình ở đây thật là bạc quá! Quan phụ mẫu sắp

đổi đi nơi khác mà chẳng đứa nào đến tiễn chân cả.

Nha lại thưa rằng:

- Bẩm bà huyện, cả huyện đã sắp sẵn lễ để tiễn đưa

quan đi đầy đủ lắm rồi ạ!

Bà huyện mừng rỡ hỏi:

- Thế là có những gì các thầy?

Nha lại vẻ rất ân cần thưa rằng:

- Bẩm bà, toàn là gạo và muối đấy ạ!

TOÀN CHÓ CẢ

Ở huyện nọ, quan lại rất tham nhũng. Một nhà nho

thấy vậy rất khinh, một hôm sai người ở giết chó

mời quan lại đến ăn, xong lại có ý mời quan bé đến

107

ăn trước, quan lớn đến ăn sau.

Các quan lớn đến, nhà nho sai người nhà mang mâm

lên. Các quan ngồi xuống chiếu cầm đũa nâng chén.

Một quan lớn hỏi:

- Mâm kia dùng món gì, mâm đây dùng toàn món gì?

Chủ nhà chắp tay lễ phép thưa:

- Dạ bẩm quan lớn trên kia chó, đây cũng chó. Toàn

là chó, chó cả đấy ạ!

THẦN BIA TRẢ NGHĨA

Có một viên quan võ, lúc nào cũng mang theo một

khẩu súng bên người nhưng bắn rất tồi. Tập mãi mà

vẫn không chúng cái bia cách có chục bước chân ở

sau nhà. Rồi có lệnh gọi đi đánh giặc ở biên thuỳ,

viên quan liền dẫn lính đi.

Vừa ra trận lần đầu đã thua. Quan, lính tan tác

108

mỗi người một ngả. Quan bỏ chạy thoát thân, tới chỗ

đường cùng sắp rơi vào tay quân giặc, thì bỗng đâu

hiện ra một vị thần, cõng quan chạy bay qua núi.

Biết chắc là mình thoát chết, bấy giờ quan mới hoàn

hồn hỏi:

- Xin cho biết ngài là ai? Chẳng hay vì sao lại có

lòng tốt cứu tôi thoát nạn?

Vị thần liền trả lời:

- Ta là thần bia ở sau vườn nhà ông. Đã bao năm

nay nhờ lòng nhân đức của ông mà ta còn sống đến

bây giờ. Giờ ông lâm nạn, ta cứu ông để đền ơn trả

nghĩa.

DIỆU KẾ!

Đang triệu tập các quân sư để bàn mưu kế chống

giặc nơi biên thuỳ thì viên quan võ nọ được tin bà

109

quan sắp tới nơi để hỏi tội về việc quan mang theo

nàng hầu. Quan rất sợ hãi vội hỏi các quân sư xem

có kế hoạch gì không. Người thì kế này, kẻ hiến kế

nọ nhưng đều không vẹn toàn. Một người vốn biết

quan là kẻ sợ vợ nói:

- Phía trước là quân giặc, phía sau là quan bà.

Rơi vào tay giặc không bằng lọt vào tay quan bà. Kế

sách hay hơn cả là đầu hàng giặc để thoát khỏi tay

quan bà.

Quan vỗ đùi đánh “đét’ một tiếng khen:

- Đúng là diệu kế!

GIẤU ĐẦU HỞ ĐUÔI

Một chú tiểu nọ được sư ông sai đi mua thịt chó.

Vì sợ người ngoài biết nên sư ông dặn đi dặn lại

chú tiểu:

110

- Nếu có ai hỏi thì đừng hở ra nhé!

Chú tiểu nọ hăng hái đi mua về đến cổng chùa thì

gặp khách vãn cảnh. Thấy tiểu ôm bọc lá chuối to

tướng, khách mới hỏi:

- Chú mang gói gì trên tay mà lớn thế kia?

Chú tiểu nhớ đinh ninh lời sư ông dặn không nói gì

nhưng mới bước đi vài bước bèn đứng lại giơ cao

cái gói lên, đố khách:

- Tôi đố ông biết đấy! Ông mà đoán được tôi xin

biếu ông nửa gói thịt chó này!

CON DÃ HỔ

Một chú tiểu nọ đã ngoài hai mươi tuổi mà vẫn

chẳng giao tiếp với người ngoài bao giờ. Phần vì

chùa trên núi cao, phần vì sư ông nghiêm khắc mà

chú tiểu lại tu hành từ lúc bé.

111

Một ngày nọ, sư ông cho chú tiểu xuống núi để hành

đạo. Trông thấy một người đàn bà, chú tiểu hỏi:

- Bạch thầy, đây là giống gì ạ?

Sư ông đáp rằng:

- Đấy là con dã hổ, nó dữ hơn cả hổ lang đấy!

Chiều tối, sư ông và tiểu về đến chùa ngồi uống

nước. Sư ông hỏi tiểu:

- Con theo ta xuống dưới kia suốt cả ngày, con

thấy thích cái gì nhất?

Tiểu mơ màng trả lời:

- Bạch thầy, con dã hổ ạ!

KHÔNG CÒN THANH TỊNH

Một ông quan nọ bỗng thèm ăn thịt ếch. Nhưng không

muốn gọi là ếch vì không sang vả lại ông cụ thân

sinh ra quan thủa nhỏ tên tục là “ếch”. Nghĩ mãi để

112

tìm một từ cho thanh lịch, vì cho rằng ếch là

giống ăn sạch nên gọi lính đến truyền bảo:

- Ngươi đi bắt ta con “thanh tịnh”.

Lính vâng dạ, cũng không dám hỏi kỹ là con gì, vội

vàng đi tìm bắt ngay. Dọc đường gặp ai cũng hỏi

xem con “thanh tịnh” là con gì.

Gặp một nhà sư, anh lính hỏi thì sư bảo:

- Ở trên đời này gọi là “thanh tịnh” chỉ có là

người tu hành mà thôi.

Lính mừng quá vội trói nghiến nhà sư lại giải về

để ngoài công đường, rồi vào nhà trong bẩm quan:

- Bẩm, con đã bắt được một con thanh tịnh đem về

đấy ạ!

Quan truyền lớn:

- Tốt lắm, hãy đem chặt đầu lột da cho ta.

113

Nhà sư nghe, sợ cuống cuồng lạy van:

- Lạy quan, xin ngài minh xét cho tôi vì sáng nay

tôi đã chót ăn mấy miếng thịt cầy chẳng còn thanh

tịnh được nữa ạ!

SÁT SINH TỘI NẶNG LẮM

Một người thuyền chài đem cá ra chợ bán. Đi ngang

qua cổng chùa gặp một nhà sư. Sư nói:

- Nam mô Phật! Ngày nào người cũng sát sinh, tội

nặng lắm!

Người nọ sợ quá mới hỏi:

- Bạch thầy, thầy làm thế nào để được chuộc tội ạ?

Nhà sư trả lời:

- Để nhà chùa làm lễ sám hối cho. Vài lần là chuộc

được tội, có bằng lòng không?

114

Người thuyền chài lại hỏi:

- Thế sám hối phải như thế nào ạ?

Nhà sư bảo:

- Giờ đem cá bán rẻ cho nhà chùa, để nhà chùa

phóng sinh thả xuống ao chùa.

Người làng chài nói:

- Vâng, vậy xin nhà chùa mỗi con ba tiền đồng, kém

thì không được.

Nhà sư kêu lên:

- Nam mô Phật! Sao đắt vậy? Hôm qua, nhà chùa mua

cá rán ở hàng cơm cũng chỉ có hai tiền đồng, nữa là

cá chưa rán.

BA QUAN ĐẮT QUÁ

Có một anh chàng rất hà tiện, ăn chẳng dám ăn mặc

chẳng dám mặc, chỉ khư khư tích của làm giàu. Một

115

hôm, có việc phải đi cùng với bạn bè lên tỉnh. Anh

ta lấy ba quan tiền dắt vào lưng rồi đi. Lên tỉnh,

thấy cái gì cũng hay cũng lạ, muốn mua lắm nhưng

lại tiếc tiền. Đến cả khát nước mà cũng không dám

mua uống, chứ chẳng nói gì đến vào hàng ăn cơm.

Chiều về, đi đò qua sông khát nước quá, mới cúi

xuống sông vục nước uống. Chẳng may đói quá hoa mắt

bủn rủn chân tay, lộn cổ xuống sông. Anh bạn đứng

trên đò hoảng hốt kêu:

- Ai cứu, xin thưởng năm quan tiền!

Anh chàng bị nước cuốn đến giữa dòng nghe thấy cố

lên nói:

- Năm quan đắt quá!

Anh bạn vội chữa:

- Thì ba quan vậy!

116

Anh ta cố ngoi đầu lên một lần nữa, kêu:

- Ba quan vẫn đắt, thà chết còn hơn.

HÀN KIM

Có một lão giàu có, nhưng nổi tiếng là kẹt. Một

lần, có anh nọ đi qua mới biết chuyện, tạt vào nhà

lão. Lúc đầu, lão cũng không tiếp đón nước nôi gì.

Sau nghe anh này nói là thợ hàn kim lão bèn mời anh

ta ăn tử tế, ăn xong lão nhà giàu lân la:

- Thật là may mắn được gặp anh. Từ trước đến nay

không biết bao kim gãy dồn lại đó. Hôm nay, được

người thợ hàn giỏi như anh giúp cho thì đỡ không

biết bao là tiền của.

Rồi vào buồng bưng ra một hộp to tướng đựng đầy

kim gãy tích trữ hàng trăm đời. Anh kia cứ thủng

thẳng ngồi ăn trầu uống nước. Trầu nước xong anh ta

117

nói:

- Tôi đã ăn uống của ông, nay giúp ông là phải lẽ,

ông lấy nốt những mũi kim ra đây, tôi sẽ hàn chiếc

nào vào chiếc ấy cho ông.

Lão chủ nhà sửng sốt, lâu nay lão không giữ mũi

kim lại bao giờ vì nó nhỏ quá tưởng không còn làm

được việc gì nữa.

Anh thợ hàn kim nói:

- Nếu ông không có mũi kim thì tôi không thể hàn

được. Ông cứ tìm đi rồi khi khác tôi ghé lại.

Nói rồi, lễ phép cáo từ đi ra.

NHUỘM MÀU TRỨNG SÁO

Một lão thợ nhuộm dọn hàng ở đầu chợ ghi cái biển:

“Nhuộm áo các màu”, tính tình lão rất keo kiệt mà

lấy rất đắt. Ai thiếu một trinh lão cũng giữ lại

118

quần áo bao giờ trả đủ mới nghe. Anh nọ thấy thế

mới quyết định chơi lão một vố.

Gần trưa, anh ta đến hàng lão thợ nhuộm hỏi:

- Ông nhuộm được tất cả các màu đấy chứ!

Lão thợ nhuộm:

- Tôi đã làm nghề hơn hai mươi năm, không màu gì

là tôi không nhuộm được.

Anh chàng kia vẻ như mừng rỡ:

- Vậy thì may cho tôi quá, nhà chúng tôi ở xa mà

quần áo thì bạc màu hết cả. Vậy xin ông quá bộ đến

tại gia giúp cho, tôi xin trả gấp đôi ở đây.

Nói xong cố tình làm cho lão thợ nhuộm nghe thấy

tiếng tiền kêu xủng xẻng bên người. Nghe thế lão

thợ nhuộm đồng ý ngay, thu xếp đồ nghề gánh theo

anh kia về nhà. Nhà anh này xa thật, đi quá trưa

119

mới đến nơi đến nơi vừa mệt vừa đói, nhưng anh chủ

nhà không mời nước nôi gì mà nói:

- Thôi ông giúp ngay cho, kẻo quần áo nhiều không

làm kịp.

Lão thợ nhuộm vội lôi đồ nghề ra chuẩn bị còn chủ

nhà thì bê ra một đống quần áo bạc màu nói:

- Đây, ông giúp cho chúng tôi với!

Lão thợ nhuộm nói:

- Được, được nhà ta định nhuộm những màu gì?

Chủ nhà ra vẻ dễ dãi:

- Thôi cả đống này ông cứ nhuộm hết màu trứng sáo

cho tôi.

Lão thợ nhuộm nọ kinh ngạc toàn những quần áo bạc

phếch này thì nhuộm màu trứng sáo làm sao bây giờ.

CƯỠI NGỖNG

120

Một ông khách đến chơi nhà nọ, trong vườn đầy gà,

vịt, ngỗng, ngan nhưng chủ nhà vẫn cứ phàn nàn:

- Chẳng mấy khi bác đến chơi nhà, mà nhà lại chẳng

có gì mà thiết đãi cho tử tế. Tôi thật lấy làm

ngại quá.

Khách nghe thế mới bảo:

- Tôi có con ngựa đấy, bác đem thịt để anh em mình

đánh chén cho vui, chẳng mấy khi mà gặp nhau thế

này mà.

Chủ nhà hỏi:

- Thế nhưng lúc về đường xa, bác đi bộ về thì mệt

lắm...

Ông khách ung dung nói:

- Việc ấy thì khó gì! Rồi bác xem ngoài vườn có

con ngỗng nào to, chiều bác cho tôi mượn cưỡi về là

121

được.

RÁCH GIÀY

Một anh chàng tính hà tiện. Một hôm, đi chân không

ra đường chẳng may vấp ngã, ngón chân chảy máu

ròng ròng. Thế mà chả thấy anh ta phàn nàn gì mà

còn lẩm bẩm:

- Hôm nay, thật là may cho mình quá!

Một người đi ngang qua nghe thấy lạ, mới hỏi:

- Chân anh rách toạc ra, máu chảy thế kia, thử hỏi

còn may nỗi gì mà anh bảo là may?

Anh ta nói:

- May quá chứ còn gì, hôm nay tôi đi giày thì còn

gì là mũi giày nữa?

BÁN KHÔNG ĐƯỢC GIÁ

Hai bố con nhà nọ vào rừng săn cọp chẳng may cha

122

bị cọp tha đi. Người con giơ súng lên định bắn cứu

cha. Người cha máu me chảy ròng ròng, vội kêu lên:

- Nhằm chân mà bắn, đừng bắn vào mình kẻo hỏng da,

bán không được giá.

CHẾT HÓC

Có một anh chàng nọ mỗi khi nhà có giỗ thì đem

chén hạt mít ra rót rượu mời khách. Đang ăn uống

vui vẻ, bỗng một ông khách tự dưng bưng mặt khóc hu

hu chủ nhà ngạc nhiên lắm mới hỏi:

- Sao đang vui tự nhiên bác lại khóc làm vậy?

Khách gạt nước mắt mà rằng:

- Tôi không thể nín được khi nhìn thấy cái chén

này.Chủ nhà lấy làm lạ hỏi:

- Cái chén này nó cũng như mọi cái chén khác thôi

mà.

123

Khách mới nói:

- Tôi sực nhớ ra anh bạn tôi chết oan vì uống rượu

bằng chén hạt mít như vậy này.

- Sao lại thế?

- Tại cái chén nhỏ quá anh ta vô ý nuốt cả chén

cho nên bị hóc mà chết.

Chủ nhà vỡ lẽ, hiểu ý vội mang chén lớn ra thay.

VẪN CHƯA CHẾT

Một ông nhà giàu nọ có việc phải đi vắng, gọi anh

đày tớ lại dặn:

- Mày phải trông nhà cửa cẩn thận, có cái chân giò

tao mua treo ở trạn với con gà trống nhốt trong

chuồng đừng để chó mèo nó tha đi đấy nhé!

Rồi chỉ vào chai rượu nói tiếp:

- Đây là chai thuốc độc để đánh chuột. Uống là

124

chết đấy!

Chủ nhà đi khỏi, anh đầy tớ bắt gà làm thịt, luộc

chân giò rồi lấy chai rượu ra đánh chén say bí tỉ.

Khi chủ về thấy anh đầy tớ vẫn nằm dưới đất, nồng

nặc hơi men liền đánh thức dậy hỏi gà, chân giò và

chai rượu đâu mất. Người đầy tớ khóc lóc mà thưa

rằng:

- Con nghe lời ông coi nhà, chẳng may con mèo tha

mất cái chân giò, con chó thì vồ gà trống chạy mất.

Con sợ bị ông mắng vội lấy chai thuốc độc ra uống

chết quách đi. Thế mà đến bây giờ vẫn chưa chết.

BA NGƯỜI ĐẦY TỚ

Một lão nhà giàu nọ nổi tiếng là khó tính kén chọn

mãi mới thuê được ba người đầy tớ. Ba anh, ba đức

tính: Anh thì cẩn thận, anh thì lo xa và một anh

125

rất lễ phép.

Một hôm, thằng con cả lên tám tuổi lão ngã xuống

ao đầu làng, anh cẩn thận trông thấy vội về bẩm với

chủ:

- Bẩm ông, cậu cả nhà ta chẳng may ngã xuống ao,

xin ông cho phép con được vớt cậu lên ạ!

Khi cậu cả được vớt lên thì chết nghẻo tự bao giờ,

lão nổi giận vác gậy đuổi anh cẩn thận đi. Còn anh

hay lo xa được lão giao việc đi mua quan tài cho

cậu cả. Đến chiều, anh lo xa mang về hai cỗ. Thấy

vậy, lão trừng mắt lên quát:

- Sao mày lại mua những hai cỗ, hả thằng kia?

Anh lo xa trả lời:

- Bẩm ông, ấy là con phòng xa, nhỡ cậu hai chẳng

may có chết đuối thì có cái dùng ngay ạ!

126

Lão uất quá, lại vác gậy đuổi. Anh phòng xa chạy

biến mất. Chỉ còn anh lễ phép là vẫn được lão giữ

lại. Một lần, lão có việc, bèn sai anh này và một

người nữa cáng đi. Trời mưa, gặp chỗ lội bùn tới

tận ống chân mà anh lễ phép chẳng một lời phàn nàn,

vẫn vui vẻ đi băng băng. Lão thấy vậy mới khen:

- Thằng này khá lắm! Cứ chịu khó vào rồi ta sẽ may

cho bộ cánh mà mặc.

Anh đầy tớ nghe thấy nói thế, vội đặt cáng xuống

giữa đống bùn đang lội, vòng tay lễ phép thưa:

- Con xin đa tạ ông chủ!

127

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát