Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Cha Mẹ Pháp Không Đầu Hàng

CHA MẸ PHÁP KHÔNG ĐẦU HÀNG

Nhà xuất bản Lao động

175 Giảng Võ - Đống Đa - Hà Nội

Tel: (04) 3851 5380

Fax: (04) 851 5381

Website: www.nxblaodong.com.vn

Công ty Cổ phần Sách Thái Hà

119 C5 Tô Hiệu - Cầu Giấy - Hà Nội

Tel: (04) 3793 0480

Fax: (04) 6287 3238

Website: www.thaihabooks.com

Chịu trách nhiệm xuất bản: Giám đốc - Tổng biên

tập Võ Thị Kim Thanh

Biên tập: Lê Thị Hằng

Trình bày: Đàm Oanh

1

Sửa bản in: Mỹ Hạnh

Thiết kế bìa: Ngọc Mai

FRENCH PARENTS DON’T GIVE IN: 100 PARENTING TIPS

FROM PARIS Copyright © 2014, Pamela Druckerman

Bản quyền tiếng Việt © 2016, Công ty cổ phần sách

Thái Hà

Cuốn sách được xuất bản theo thỏa thuận bản quyền

giữa Công ty cổ phần sách Thái Hà và Pamela

Druckerman c/o William Morris Endeavor

Entertainment, LLC thông qua Tuttle-Mori Agency

Co., Ltd.

Không phần nào trong cuốn sách này được sao chép

hoặc chuyển sang bất cứ dạng thức hoặc phương tiện

nào, dù là điện tử, in ấn, ghi âm hay bất cứ hệ

thống phục hồi và lưu trữ thông tin nào nếu không

2

có sự cho phép bằng văn bản của Công ty Cổ phần

sách Thái Hà.

Biên mục trên xuất bản phẩm của Thư viện Quốc gia

Việt Nam

Druckerman, Pamela

Cha mẹ Pháp không đầu hàng : 100 bí quyết nuôi con

từ Paris / Pamela Druckerman; Dịch: Mẹ Ong Bông,

Hachun Lyonnet. - H. : Lao động ; Công ty Sách Thái

Hà, 2016. - 158tr. ; 21cm. - (Tủ sách V-Parents)

Tên sách tiếng Anh: French Parents don’t Give in:

100 Parenting Tips from Paris

ISBN: 978-604-59-6241-1

1. Giáo dục gia đình 2. Nuôi dạy con 3. Pháp

649.10944 - dc23 LDF0089p-CIP

In 2.000 cuốn, khổ 13 x 20,5 cm. In tại Công ty Cổ

3

phần In và TM Prima, địa chỉ: Số 35 ngõ 93 Hoàng

Quốc Việt, Cầu Giấy, Hà Nội. Số đăng ký KHXB:

119-2016/CXBIPH/10-85/LĐ. Quyết định xuất bản số:

668/QĐ-NXBLĐ cấp ngày 13/6/2016. In xong và nộp lưu

chiểu năm 2016.

MỤC LỤC

Lời nói đầu

Chương 1: Chiếc bánh sừng bò nướng trong lò

Chương 2: Em bé thông minh

Chương 3: Chúc bé ngủ ngon

Chương 4: Chuyên gia ẩm thực tí hon

Chương 5: Học sớm chưa phải đã tốt

Chương 6: Hãy chờ một phút

Chương 7: Để được tự do là mẹ và con

Chương 8: Tìm lại vai trò người vợ

4

Chương 9: Thời gian của người lớn

Chương 10: Chỉ cần nói “Không”

Những công thức nấu ăn ưa thích từ nhà trẻ Paris

Thực đơn bữa trưa gợi ý từ nhà trẻ Paris

Lời cảm ơn

Lời nói đầu

KKhi viết cuốn sách đầu tiên về những gì tôi quan

sát và ghi chép được trong quá trình sinh nở và

nuôidạy ba đứa trẻ ở Paris, tôi không chắc là có

ai ngoài mẹ tôi quan tâm mà đọc đến. Thực ra, tôi

cũng không chắc là mẹ tôi đủ kiên nhẫn đọc hết (vì

mẹ tôi thích đọc tiểu thuyết hơn).

Nhưng tôi đã thực sự kinh ngạc khi thấy rất nhiều

người không thân thiết với mình cũng tìm và đọc

sách. Và sau đó là một chuỗi những bài báo, xã luận

5

giận dữ với nội dung cuốn sách. Hẳn tôi đã xúc

phạm đến cái được gọi là “Nuôi dạy con kiểu Anh –

Mỹ”, nếu thực sự trên đời tồn tại khái niệm đó? Hay

là trên đời có quá nhiều đứa trẻ Pháp hư đốn? Hẳn

tôi chỉ quan sát kiểu nuôi dạy của những gia đình

giàu có ở Paris? Hay là tôi có ý cổ xúy cho việc xã

hội hóa trong nuôi dạy trẻ hoặc tệ hơn, việc cho

trẻ bú bình?

Tôi là tuýp người mà mỗi khi nghe được những lời

chỉ trích, phê phán mình, sẽ lập tức tự vấn bản

thân: hẳn mọi người đã nói đúng. Tôi rơi vào hố sâu

sợ hãi. Nhưng rồi niềm vui đã quay trở lại khi tôi

nhận được thư từ rất nhiều người không nghĩ là tôi

đã buộc tội một cách mù quáng rằng những cha mẹ

khối nói tiếng Anh đang áp dụng cách nuôi con tiềm

6

ẩn nhiều vấn đề. Họ cũng như tôi, đang háo hức muốn

tìm một giải pháp khác cho những bế tắc mình đang

phải đương đầu.

Một số cha mẹ khác thổ lộ rằng cuốn sách của tôi

như một lời khẳng định tích cực về những gì mà họ

đã và đang nuôi dạy con ở nhà, có điều là họ làm

trong vòng bí mật và cảm thấy tội lỗi. Một số khác

lại nhắn nhủ rằng họ đã thử áp dụng những phương

pháp trong cuốn sách và thực sự thấy hiệu quả (Hơn

ai hết, tôi cảm thấy yên lòng khi nhận được lời

khẳng định này). Rất nhiều cha mẹ muốn tôi viết

thêm về các bí kíp, các mẹo cụ thể hay tóm tắt lại

một cách súc tích và cô đọng hơn những gì đã nói ở

cuốn Trẻ em Pháp không ném thức ăn (lược bỏ hết

những phần tiểu sử gia đình dài dòng và những hành

7

trình khám phá của tôi), để họ dễ dàng truyền đạt

lại cho ông bà, bạn đời và cô bảo mẫu của gia đình.

Đây chính là nó, cuốn sách tóm tắt lại của Trẻ em

Pháp không ném thức ăn – cuốn sách đầu của tôi. Cha

mẹ Pháp không đầu hàng là 100 bí quyết quan trọng

nhất mà tôi đã học được từ các cha mẹ và các chuyên

gia giáo dục trẻ tại Pháp. Người đọc không nhất

thiết phải sống giữa lòng Paris mới có thể áp dụng

những bí quyết này. Thậm chí, cha mẹ cũng chẳng cần

phải thích phô mai mới dạy được con cách yêu phô

mai của người Pháp. (Tuy vậy, tôi khuyên bạn nên

ngó qua những thực đơn ở phần cuối cuốn sách. Đó là

thực đơn mẫu mà trẻ em ở các nhà trẻ tại Paris

được ăn, hơn nữa những món đó không phải dành riêng

cho trẻ nhỏ mà còn là những món ngon cho cả người

8

lớn nữa).

Tôi tin tưởng vào cả 100 bí quyết trên. Nhưng đây

không phải là những bí quyết tôi tạo ra hay tự nhận

là của mình. Và không phải tất cả những bí quyết

này đúng với tất cả mọi nhà. Người Pháp quan niệm

rất rõ ràng rằng mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập

và không tồn tại bất cứ một công thức chung nào khi

nuôi dạy trẻ. Khi đọc cuốn sách này, bạn sẽ nhận

thấy đằng sau những bí quyết đơn lẻ luôn là một số

những nguyên tắc chung. Một trong những nguyên tắc

nền tảng trụ cột với tôi, với tư cách một người Mỹ,

đó là: Nếu toàn bộ cuộc sống sinh hoạt của gia

đình chỉ xoay quanh những đứa trẻ, điều đó không có

lợi cho bất cứ ai, kể cả cho chính đứa trẻ trung

tâm đó!

9

Bản thân tôi nghĩ rằng cha mẹ Mỹ đã dần dần nhận

ra chân lý này. Số liệu thống kê cho thấy 20 năm

trở lại đây xuất hiện cái được gọi là phong cách

nuôi dạy lấy trẻ làm trọng tâm. Phong cách này càng

được củng cố thì sự thỏa mãn trong hôn nhân càng

đi xuống. Các cặp vợ chồng có con càng ngày càng ít

hạnh phúc hơn các cặp đôi chưa là cha mẹ, tệ hơn,

hạnh phúc lứa đôi càng giảm sút sau mỗi lần sinh

thêm con. Và số liệu đáng lo nhất từ một cuộc điều

tra khảo sát trên diện rộng các gia đình trung lưu

Mỹ đã mô tả hiện tượng mà các cha mẹ, từ chỗ là

người quyết định và nắm quyền kiểm soát cuộc sống

gia đình, đang chuyển dần sang thành người “phục vụ

riêng” cho những ước muốn của con (bài khảo sát

dùng từ “người hầu, đày tớ”). Thực tế phũ phàng là

10

chúng ta, những cha mẹ Mỹ, cũng đang bắt đầu nghi

ngờ kiểu nuôi dạy chiều chuộng theo yêu cầu của trẻ

có thực sự tốt cho trẻ. Những phương tiện giáo dục

tưởng chừng ưu việt, đầy thiện ý như những video

hay những cuốn sách giúp phát triển trí não sớm cho

trẻ để mai kia con sẽ có một chỗ trong trường đại

học tốt nhất, trở nên quá mơ hồ. Các chuyên gia gọi

thế hệ đầu tiên được nuôi dậy theo phong cách này

là những đứa trẻ “thủy tinh”, bởi chúng mong manh

dễ vỡ vô cùng, và cảnh báo rằng khái niệm về thành

đạt của cha mẹ sẽ làm các con vô cùng khổ sở.

Hiển nhiên rằng không phải những gì cha mẹ Pháp

làm cũng đúng. Và họ không hành động giống hệt

nhau. Những bí quyết trong cuốn sách này chỉ là

những quan niệm và kiến thức tổng quát, là những gì

11

mà sách báo, tivi, loa đài và các phương tiện

truyền thông Pháp khuyên các bậc cha mẹ nên áp

dụng. Và thực tế đây là những bí quyết mà hầu hết

các gia đình trung lưu thực hiện, hoặc ít nhất cũng

biết là sẽ phải tuân theo.

Rất nhiều kiến thức giáo dục của Pháp là những

kiến thức thường thức cơ bản. Tôi nhận được rất

nhiều thư từ độc giả mô tả sự giao thoa giữa kiến

thức nuôi dạy con của Pháp với phương pháp giáo dục

Montessori hay của nhà nữ giáo dục người Hungary

có tên Magda Gerber. Một số đông các độc giả khác

khẳng định rằng nước Mỹ đã từng nuôi nấng và giáo

dục con theo những quan điểm và kiến thức trên cho

đến những năm 1980, khi nước Mỹ bùng nổ số lượng

các nhà tâm lý học và các nghiên cứu cho rằng trẻ

12

em từ các gia đình nghèo của nước Mỹ không được

khích lệ đủ khi còn nhỏ để cố gắng vươn lên.

Tuy vậy, một số kiến thức giáo dục của Pháp thực

sự sáng suốt và tinh túy. Cha mẹ Pháp đồng loạt tin

tưởng rằng trẻ sơ sinh là các cá thể biết suy nghĩ

và khi nuôi dạy con, cha mẹ cần kết hợp một chút

nghiêm khắc với rất nhiều tự do, cha mẹ cần lắng

nghe con thật kỹ nhưng không có nghĩa là sẽ phụng

sự y như những gì con muốn. Cách cha mẹ Pháp chuyển

cho con từ ăn dặm sang ăn đồ ăn như người lớn thực

sự đáng kinh ngạc. Quan trọng hơn cả, họ tuyệt đối

tin tưởng rằng trí khôn và sự nuôi dạy con sáng

suốt nhất chỉ đến khi cha mẹ bình tĩnh và thư thái.

Cái hay là ở Pháp, họ có cả một dân tộc với tất

thảy các bậc cha mẹ đều đồng thời áp dụng phương

13

châm này, như một nhóm khổng lồ và thống nhất bao

gồm các bậc cha mẹ cùng chí hướng. Hãy đến đây mà

xem. Bạn sẽ thấy kinh ngạc.

Chúng ta, các bậc cha mẹ từ các nước nói tiếng

Anh, tin rằng mình cần phải dạy con kỹ năng nhận

thức, ví dụ như dạy con biết đọc sớm nhất có thể;

người Pháp không như vậy, ngay từ rất sớm, họ dạy

trẻ các “kỹ năng mềm” như cách sống trong tập thể

và sự đồng cảm với người khác. Cha mẹ Anh – Mỹ muốn

con được kích thích và vận động, cha mẹ Pháp thì

nghĩ thời gian con được yên lặng và bình tĩnh là

cực kỳ quan trọng. Cha mẹ Anh – Mỹ sợ và tránh làm

con tức giận hay tuyệt vọng; ngược lại cha mẹ Pháp

nghĩ những đứa trẻ không biết cách vượt qua sự tức

giận và tuyệt vọng của bản thân sẽ rất khổ sở khi

14

lớn lên. Cha mẹ Anh

– Mỹ quan tâm đến kết quả của quá trình nuôi dạy

trong khi đó cha mẹ Pháp nghĩ rằng chất lượng cuộc

sống chung của 18 năm con nằm trong vòng tay gia

đình cũng quan trọng không kém. Cha mẹ Anh – Mỹ tin

rằng mất ngủ trường kỳ, sự đảo lộn nếp sinh hoạt

gia đình, những trận ăn vạ cực điểm, tính kén ăn và

những cuộc trò chuyện liên tục bị ngắt quãng là

những điều không thể tránh được khi có con nhỏ.

Người Pháp thì tin rằng, những điều kể trên (hay

tưởng tượng tôi nói với đúng giọng điệu của người

Pháp) là… không thể chấp nhận được!

Tôi là một nhà báo, không phải là một chuyên gia

nuôi dạy trẻ. Vì thế những gì thực sự có thể thuyết

phục tôi về các nguyên tắc của Pháp là những con

15

số thống kê, kết quả nghiên cứu và số liệu điều

tra. Rất nhiều điều cha mẹ Pháp làm là do bản năng

ngấm lại từ truyền thống giáo dục ăn sâu vào trong

họ hay do nhiều lần “thử sai sửa chữa - áp dụng

lại”, và cũng trùng hợp với những gì mà các nghiên

cứu gần nhất khuyên các cha mẹ các nước Anh ngữ áp

dụng. Người Pháp tin tưởng rằng đương nhiên cha mẹ

có thể hướng dẫn trẻ sơ sinh ngủ qua đêm mà không

dậy đòi ăn, rằng trẻ em có thể học được tính kiên

nhẫn, rằng thừa thãi lời khen không cho lợi cho con

trẻ, rằng cha mẹ có thể và nên kết nối với nhịp

điệu sinh hoạt của bé, rằng bằng việc con học và

chấp nhận nếm thử sẽ đưa đến sự yêu thích các món

ăn. Đương nhiên, khoa học luôn đứng sau và khẳng

định lại rằng những điều đó là đúng.

16

Hãy coi cuốn sách này như một gợi ý tạo ý tưởng

chung, chứ không phải sách giáo khoa. Hãy linh động

và mềm dẻo. Một trong những câu nói nổi tiếng của

Pháp mà tôi rất thích đó là “Luôn luôn thay đổi khi

cuộc sống thay đổi”. Trẻ học và phát triển rất

nhanh. Và khi trẻ thay đổi, mặc dù cha mẹ vẫn giữ

những nguyên tắc giáo dưỡng chủ đạo nhưng cách áp

dụng lại có thể khác đi ở những trường hợp khác

nhau. Tôi hy vọng rằng, cuốn sách này mang đến cho

người đọc khả năng linh hoạt đó. Cuốn sách này,

thay vì đưa ra luật lệ cứng nhắc và sẵn có, lại

cung cấp cho độc giả những công cụ để có thể tự

mình nuôi dạy con theo cách của riêng mình. Như một

câu ngạn ngữ có nói rằng: đừng cho tôi cá mà hãy

dạy tôi cách đi câu. Lời nói đầu

17

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát