Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Cuộc Đời - Vở Kịch Chỉ Diễn Một Lần

CUỘC ĐỜI - VỞ KỊCH CHỈ DIỄN MỘT LẦN

Tăng Tiểu Ca

Dịch giả: Tuệ văn

Không hẳn lần nào bạn cũng gặp may mắn, nhưng nếu

chỉ ngồi đó mà không hành động thì chắc chắn may

mắn không mỉm cười với bạn.

Để có được thành quả tốt đẹp bạn luôn phải trải

qua rất nhiều gian nan thử thách, nếu không chịu bỏ

công sức và tâm huyết thì chắc chắn bạn sẽ chẳng

làm nên được việc gì.

Muốn ăn hạch đào, trước tiên phải đập vỡ lớp vỏ

cứng.Lời tựa

NIỀM TIN VÀ TRÍ TUỆ

Tiến sĩ Lí Thụy Đằng (1)

Bạn của tôi - Tăng Tiểu Ca là một người làm việc

1

lâu năm trong ngành truyền thông, gần đây, cậu ấy

quyết định nghỉ việc để chuyên tâm viết sách. Đây

là một quyết định khá mạo hiểm, bởi trong xã hội

Đài Loan, việc một nhà văn sống được bằng nghề của

mình là một chuyện hoàn toàn không đơn giản chút

nào, trừ phi tự bản thân nhà văn ấy đã có một lưng

vốn tiền bạc kha khá, coi việc viết văn là một thú

vui, và thông qua việc viết lách ít nhiều thể hiện

trách nhiệm của mình đối với xã hội, ví dụ như viết

về những trải nghiệm của bản thân trong công việc,

qua đó đúc rút ra kinh nghiệm, có giá trị tham

khảo nhất định đối với những người đi sau; hoặc nhà

văn đó có thể đem những điều mắt thấy tai nghe và

những tư liệu sưu tập được nhào nặn thành tác phẩm,

nội dung phản ánh sự phát triển của xã hội hay

2

những biến đổi của con người. Nói cách khác, với

năng lực văn chương được trui rèn lâu năm trong

ngành truyền thông, bằng sự trải nghiệm cuộc sống

và vốn tri thức đã tích lũy được, lại thêm việc

không phải chịu sức ép của cơm áo gạo tiền, Tăng

Tiểu Ca hoàn toàn có thể “Thoải mái múa bút trong

biển văn chương”.

(1) Lí Thụy Đằng, người Nam Đầu, Đài Loan; Tiến sĩ

Viện nghiên cứu văn học Trung Quốc thuộc Đại học

Văn hóa Trung Quốc, đã từng làm giảng viên Trường

Cao đẳng kinh doanh Đức Minh, Phó Giáo sư khoa

Trung văn Đại học Đạm Giang, hiện là Giáo sư khoa

Trung văn Đại học Quốc lập Trung ương, kiêm Chủ

nhiệm và Quyền Viện trưởng Học viện Văn học. Ngoài

ra, ông còn tích cực tham gia các hoạt động văn

3

nghệ cộng đồng và lập dự án học thuật.

Đã nhiều năm tôi chưa gặp lại Tăng Tiểu Ca, không

biết khoản tiền trợ cấp khi nghỉ việc của cậu ấy có

đủ cho quãng đời còn lại không? Nhưng cậu ấy dường

như không mấy quan tâm đến khoản tiền đó, giờ thấy

cậu xuất bản cuốn “Cuộc đời – Vở kịch chỉ diễn một

lần”, với tư tưởng là khuyên con người phải “luôn

sống cho hiện tại”, “số phận do chính ta tạo nên”,

khuyên độc giả “đừng để tuổi xuân trôi qua một cách

tẻ nhạt”, cần “Thành thật đối diện với lòng mình”,

“Cần hành động đúng lúc”, nên nhớ rằng “lựa chọn

của mình luôn luôn quan trọng hơn tất cả những thứ

khác” thì tôi vẫn thấy cậu đầy bản lĩnh, có đủ niềm

tin và trí tuệ để đối mặt với cuộc sống và theo

đuổi đam mê của mình, dường như, cậu luôn quán

4

triệt tinh thần “kịp thời hành động”.

Tôi quan sát thấy Tiểu Ca đọc rất nhiều sách và

hiểu được những triết lí sâu xa trong đó. Trong

cuốn sách của mình, Tiểu Ca chủ yếu kể những câu

chuyện, sau đó đưa ra cảm nhận của mình, đặc biệt,

những câu chuyện này phần lớn được lấy từ thực tiễn

sách báo hay những quan sát trong cuộc sống của

cậu ấy. Tiểu Ca kể rằng, mười mấy năm trước, cậu ấy

“đã sưu tập những câu chuyện cười, thần thoại, ngụ

ngôn hay chuyện thành công hoặc thất bại của những

người nổi tiếng và các doanh nghiệp tiêu biểu”, và

giờ cậu ấy chọn lọc, chỉnh sửa rồi biên tập lại

những ghi chép đó, chọn lấy một số câu chuyện có ý

nghĩa để viết thành sách. Khi biên soạn, cậu luôn

đặt một tiêu đề rõ ràng, ghi chú phần trích dẫn của

5

các nhân vật nổi tiếng để xác định chủ đề của câu

chuyện, sau khi kể xong câu chuyện, cậu còn chia sẻ

những suy nghĩ của mình qua mục “Cảm nhận”. Tăng

Tiểu Ca đã biên tập cuốn sách bằng tất cả sự nhiệt

tình và niềm đam mê, ngoài việc cố gắng tìm cách

thể hiện câu chuyện, cậu cũng rất chú trọng việc

đem đến sự thuận lợi, dễ hiểu, dễ nhớ cho bạn đọc.

Những kinh nghiệm và tri thức của nhân loại luôn

cần được lưu truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ

khác, mà sự lưu truyền ấy không thể chỉ đơn thuần

dựa vào sự truyền thụ giữa thầy và trò hay sự tiếp

nối truyền thống cha ông để lại, mà nó còn được

truyền thụ sang thế hệ sau thông qua việc dịch

thuật, chú thích các tác phẩm cổ sang ngôn ngữ hiện

đại. Công việc mà Tiểu Ca đang làm chính là kiểu

6

công việc như thế, nhưng nó khác với những việc làm

theo nghĩa vụ được phân công ở chỗ, anh nhấn mạnh

vào “Cảm nhận”, dùng ngôn ngữ hiện đại để biểu đạt

với mong muốn có thể phổ cập được những câu chuyện

ấy ra một cách rộng rãi.

Khi còn trẻ, Tiểu Ca đã từng làm Tổng biên tập của

một nhà xuất bản, từng xuất bản rất nhiều cuốn

sách hay. Khi đó, cậu đã có mong muốn trở thành nhà

văn. Nhưng đáng tiếc, xã hội chúng ta khó nuôi nổi

một nhà văn như vậy. Sau đó, cậu lại thi vào một

Tòa soạn báo lớn, học tập và trưởng thành ở đó, tìm

hiểu cuộc sống qua các cuộc phỏng vấn và tiếp xúc

với mọi người. Cậu viết về mọi lĩnh vực: từ các

nhân vật nổi tiếng đến truyền thông, y học, sức

khỏe, đầu tư tài chính, cho đến quản lí kinh doanh.

7

Sau nhiều năm được tôi luyện, Tiểu Ca dường như

dần quay trở lại với con đường văn chương vốn là

niềm yêu thích của cậu thời trẻ, cố gắng truyền cảm

hứng vào các tác phẩm tâm huyết của mình.

Đến nay, cậu đã thật sự thực hiện được giấc mơ

thời trẻ, bắt đầu “Chuyên tâm cho các tác phẩm”,

tôi nghĩ rằng, văn chương đã thực sự bén duyên với

Tăng Tiểu Ca. Những kinh nghiệm và trí tuệ tích lũy

trong nhiều năm của cậu đã được chia sẻ với mọi

người qua cuốn sách “Cuộc đời - vở kịch chỉ diễn

một lần” tuyệt vời này. Tôi hoàn toàn tin tưởng

rằng, sau cuốn sách này, sẽ còn nhiều cuốn sách đặc

sắc nữa ra đời dưới ngòi bút của Tăng Tiểu Ca.

Lời tựa

CUỐN SÁCH KHƠI DẬY NGUỒN CẢM HỨNG

8

Tăng Mỹ Huệ (2)

“Cuộc đời – Vở kịch chỉ diễn một lần” tạo ấn tượng

độc đáo ngay từ tên sách, là những chia sẻ, kinh

nghiệm của tác giả trên hành trình cuộc đời. Cuộc

sống không phải là một vở kịch để có thể diễn đi

diễn lại, cho dù bạn đảm nhận vai diễn nào đi nữa

thì cơ hội cũng chỉ có duy nhất một lần. Chỉ khi

đến cuối cuộc hành trình, bạn mới biết, mình đã

sống có ích hay lãng phí, đã hài lòng hay còn nuối

tiếc, và dù có thế nào thì bạn cũng chẳng thể nào

quay trở lại quá khứ đã qua. Tiểu thuyết gia người

Pháp Romain Rolland nói rằng “Chuyến tàu cuộc đời

không bán vé trở về. Một khi đã hành động sẽ không

thể làm lại được”. Đó thực sự đúng với cuộc đời mỗi

người.

9

(2) Tăng Mỹ Huệ, Tiến sĩ Khoa học của Viện Nghiên

cứu Giáo Dục trường Đại học Sư phạm Quốc Lập Đài

Loan, nghiên cứu tại Học viện Giáo Dục trường Đại

học London, Anh. Đã từng là người dẫn chương trình

và người sản xuất chương trình “Thời gian của thầy

Trương” của Đài truyền hình Ấu Sư Đài Bắc, liên tục

đảm nhận công việc tại Trung tâm Bồi dưỡng thanh

thiếu niên cứu quốc đoàn “Nghĩa vụ với Đài Bắc của

thầy Trương” trong một thời gian dài. Hiện là Hiệu

trưởng trường trung học Trung Sơn của thành phố Đài

Bắc. Ông đã viết một số tác phẩm nổi tiếng như “Kĩ

năng dạy học siêu việt”.

“Cuộc đời – Vở kịch chỉ diễn một lần” nhấn mạnh

tinh thần “luôn sống cho hiện tại”, tức là để bản

thân cảm nhận được chính mình trong từng phút, từng

10

giây, từng khoảnh khắc của cuộc sống. Để có một

tương lai không muộn phiền, không tiếc nuối, hãy

sống hết mình ở hiện tại, ở thời điểm đang diễn ra.

Với cuốn sách này, thời gian là một món quà vô giá

không gì thay thế được, hiểu được sự quí giá đó

mới có thể nhận thức được những điều có ý nghĩa

trong hiện tại. Đời người rất ngắn ngủi, để không

phải hối hận thì phải cố gắng làm tốt mọi công việc

ở hiện tại. Nếu có thể coi mỗi ngày đang sống là

ngày cuối cùng của cuộc đời thì chúng ta sẽ biết

trân trọng nó hơn. Chỉ đến khi cuộc sống sắp sửa

mất đi, mọi người mới chợt nhận thức được giá trị

của nó, hiểu được bản thân nên làm những gì và

không nên làm những gì. Đó là giá trị nhân văn của

11

cuốn sách.

Trong cuốn sách này, Tăng Tiểu Ca đã xử lí các vấn

đề bằng phương pháp thông minh nhất, đó là thông

qua các câu chuyện để thể hiện ý nghĩa, tư tưởng

muốn truyền tải. Trong cuộc đời dạy học của tôi

luôn có những trải nghiệm như vậy. Phần lớn học

sinh rất thích nghe kể chuyện; các em nhỏ thì thích

nghe những câu chuyện dân gian, truyện thần thoại,

các em lớn hơn một chút lại hiểu được ý nghĩa của

các câu chuyện ngụ ngôn, các em tuổi mới lớn lại dễ

dàng bị dẫn dắt và tác động bởi câu chuyện về các

nhân vật nổi tiếng... Bằng những câu chuyện thú vị,

câu danh ngôn đầy triết lí hay một sự ví von đẹp

đẽ, cuốn sách có sức lay động lòng người hơn cả

những thuyết giáo nghiêm khắc.

12

Nếu một người được làm những việc mà anh ta yêu

thích và đam mê thì cơ hội thành công là rất lớn.

Tăng Tiểu Ca là người thích đọc sách, thích suy

nghĩ, tư duy, khi được nghe một câu chuyện thú vị

hay một chuyện cười, cậu luôn tỏ ra hứng thú hơn

những người khác. Bản thân Tăng Tiểu Ca cũng thường

có những sáng tạo bất ngờ. Chẳng hạn, sáng tạo hài

lòng nhất của cậu thời trung học là nghĩ ra cách

đơn giản nhất để chứng minh định lí Pythagore; còn

tác phẩm khiến cậu thấy hài lòng nhất là một câu

chuyện cười về chính trị được cậu sáng tác hồi đang

học Đại học, mười mấy năm trước tôi đã từng nghe

cậu kể:

Sau khi Tưởng Giới Thạch qua đời, trên thiên

đường, ông đã gặp lại Tôn Trung Sơn. Ngài Tôn Trung

13

Sơn với những ước vọng còn ấp ủ rất vui mừng được

gặp lại người kế tục mình lãnh đạo Trung Hoa dân

quốc, liền hỏi Tưởng Giới Thạch:

“Sau khi ta đi, Trung Hoa Dân Quốc có thực hiện

hiến pháp hay không?” Tưởng Giới Thạch lập tức trả

lời: “Có chứ! Có chứ!”

Tôn Trung Sơn lại hỏi: “Vậy thì, Tổng thống đầu

tiên là ai?”

Tưởng Giới Thạch trả lời: “Là tôi”

Tôn Trung Sơn: “Ồ, thế Tổng thống thứ hai là ai?”

Tưởng Giới Thạch thấy ngại ngùng khi trả lời về

chính mình, nhưng không tiện nói dối, thế nên đã

trả lời rằng: “Vu Hữu Nhiệm (Dư hựu nhiệm)”

Tôn Trung Sơn: “Không tồi, thư pháp gia làm Tổng

thống, Văn học trị quốc, vậy Tổng thống thứ ba là

14

ai?”Tưởng Giới Thạch rất nhanh chóng trả lời: “Ngô

Tam Liên (Ngô tam liên)”

Tôn Trung Sơn: “Ừ, có người trong giới dư luận làm

Tổng thống, cũng rất tốt. Vậy tiếp theo sẽ là ai?”

Tưởng Giới Thạch: “Triệu Nguyên Nhậm (Chiếu nguyên

nhậm)”

Tôn Trung Sơn: “Rất tốt, nhà ngôn ngữ học làm Tổng

thống, Tổng thống thứ năm là ai?”

Tưởng Giới Thạch: “Là…Triệu Lộc Liên (Chiếu liệt

liên)”Tôn Trung Sơn vui vẻ nói: “Quá tốt, đến nhà

giáo dục cũng trở thành Tổng thống, vậy thì đất

nước ngày càng tiến bộ rồi. Thế ông có biết sau khi

ông ra đi, ai sẽ làm Tổng thống đời thứ sáu?”

“Có biết…Có biết”, Tưởng Giới Thạch hơi luống

cuống, ông ta nghĩ một lát rồi bỗng vội trả lời:

15

“Ngũ Tử Tư (Ngô tử tục)!”

Tác giả của câu chuyện cười này chính là Tăng Tiểu

Ca, hơn nữa, đây còn là thú vui của cậu từ hồi học

sinh. Dưới thời Tưởng Kinh Quốc, chính trị vẫn rất

nhạy cảm, người dân thường không được tự do ngôn

luận, họ chỉ lén lút truyền tai nhau những điều họ

nghĩ. Nghe nói, Tiểu Ca đã kể câu chuyện cho một

người bạn ở Khoa Sinh học trường Đại học Đông Hải

(Bây giờ đã là Tiến sĩ, làm việc trong Viện Nghiên

cứu Trung Ương), sau đó, câu chuyện được truyền đến

Đài Trung, rồi lại truyền về Đài Bắc. Ngày nay,

câu chuyện này cũng đã lưu truyền cả trên mạng, có

người còn viết tiếp chuyện, nội dung đã đến tận

Tổng thống thứ mười Trần Thủy Biển rồi. Nhưng đặc

sắc nhất vẫn là Tổng thống thứ sáu, bởi vì kết cấu,

16

chủ đề câu chuyện đã rất hoàn chỉnh; thêm nữa thì

có vẻ như vẽ rắn thêm chân, chủ đề cũng không còn

chặt chẽ.

Sự sáng tạo hài lòng nhất của Tăng Tiểu Ca ở câu

chuyện cười này ở “Ngũ Tử Tư”. Cậu chia sẻ rằng, đã

ngẫu nhiên có được ý tưởng cho câu chuyện cười này

trong một lần đi xe bus.

Trong sáng tác, người nghệ sĩ cần có sự cảm nhận

tinh tế, khi đã có sự cảm nhận độc đáo của riêng

mình, nhà văn mới có thể thể hiện cái thần của tác

phẩm qua ngòi bút. Cảm nhận cũng là kết quả của sự

rèn luyện và khéo léo quan sát trong suốt quãng

thời gian dài.

Những câu chuyện trong cuốn sách này đều rất độc

đáo, câu chuyện nào cũng đầy ắp sự kết tinh của trí

17

tuệ và sự thông minh, tôi tin rằng, đây là một

cuốn sách hay rất có ích cho những ai muốn khơi dậy

tiềm năng cảm nhận và tài đánh giá của mình.

CUỘC ĐỜI CHỈ CÓ MỘT LẦN

Tác giả Tăng Tiểu Ca

Trong một lần đến phòng tập thể hình, tôi gặp một

nhân vật mới nổi trong ngành điện tử, vội vã nói

chuyện vài câu, anh rất tán thành ý định viết sách

của tôi. Anh ta nói rằng, rất nhiều doanh nghiệp

trong nước đã đầu tư vào các hoạt động quản lí tri

thức để duy trì sự cạnh tranh, mà kiến thức thường

bắt đầu từ những câu chuyện vì nó giúp người nghe

dễ dàng nắm bắt được tư tưởng truyền tải, từ đó,

dẫn đến hành động.

Anh cho rằng, sự cạnh tranh trong môi trường doanh

18

nghiệp ngày nay rất khốc liệt, thời gian thì có

hạn, các lí luận nghiêm túc đã không còn tạo được

sự hứng thú. Nếu phải duy trì phương pháp học tập

kiểu “Chế độ thầy trò” hoặc “Anh em cùng trường” sẽ

là việc rất khó. Còn nếu biết cách thông qua việc

kể chuyện một cách khéo léo để có thể khiến cho

người nghe cảm nhận rằng có mình trong đó, rút ngắn

một cách hiệu quả thời gian học tập, thì đó chính

là nghệ thuật quản lí tri thức một cách hiệu quả

nhất. Đôi khi, anh ta muốn tìm vài câu chuyện nhỏ

có ý nghĩa để giải thích về một số hiện tượng,

nhưng cuối cùng vẫn không nghĩ ra được kịp thời,

những lúc đó, anh chỉ hi vọng nhớ được những câu

chuyện khích lệ ý chí, giàu triết lí để tăng thêm

sự hấp dẫn cho bản thân.

19

Thực ra, mỗi người trong chúng ta đều đã có kinh

nghiệm diễn thuyết, ví dụ như: khi đọc báo cáo

trong các buổi họp, tọa đàm, tự giới thiệu, trò

chuyện với bạn bè, thậm chí tham gia các câu lạc bộ

đọc sách… đều có cơ hội biểu đạt ý kiến của mình,

và có lẽ hầu hết mọi người đều có thể “nói một cách

rõ ràng, đầy đủ”, nhưng để nói được một cách sinh

động, có sáng tạo thì bạn phải chuẩn bị kĩ càng nội

dung trước, nếu không chuẩn bị những câu chuyện

nhỏ có sẵn, thì câu chuyện dễ bị rời rạc, không tạo

được sự đặc sắc.

Mười mấy năm trước, tác giả đã bắt đầu sưu tập

những câu chuyện cười, truyện thần thoại, ngụ ngôn

hay chuyện về những người nổi tiếng thành công hoặc

thất bại, sau đó, tác giả mới viết chuyện cười,

20

khi đăng trên “Phụ san Trung ương” đã được các độc

giả thích thú truyền tải. Đối với tôi, đó quả thật

là sự khích lệ rất lớn!

Sở thích viết những câu chuyện hoặc chuyện cười là

do từ nhỏ tôi đã thích hài kịch, đặc biệt là thích

phim ảnh. Những năm còn đi học, có một số bạn sưu

tập vỏ bao diêm, dao dọc giấy, rượu mẫu…, còn thứ

mà tôi sưu tập lại là “Cốt truyện của phim”.

Nhưng với phim ảnh, tôi chỉ chủ yếu mê những tình

tiết, câu chuyện của phim. Tôi thích ngắm những

diễn viên nổi tiếng trên thế giới, và cũng thích

những câu chuyện trong tiểu thuyết, chứ không có

hứng thú với thể loại phim tâm lí hay phim về động

vật. Đối với các câu chuyện trong kịch bản phim,

tôi luôn có một tình yêu kì lạ.

21

Khi mới rời quân ngũ, công việc đầu tiên của tôi

là viết kịch bản phim, đó cũng là lí do khiến tôi

thích xem phim hơn. Có một dạo, tôi thực sự là một

“Đứa trẻ nghiện tivi”, cả ngày tôi ngồi trước máy

thu hình, không bỏ qua bất kì chương trình đặc sắc

nào. Như chương trình “Khúc hoang tưởng của nhân

vật nhỏ” của Đào Đại Vĩ, “Chuỗi bong bóng” của

Vương Vĩ Trung đều là những chương trình tôi yêu

thích trong giai đoạn đó; xem được những vở kịch

ngắn thú vị, thậm chí tôi còn ghi chép lại. Bình

thường, tôi rất ít viết nhật kí, nhưng khi có cảm

hứng, tôi lập tức ghi chép lại. Dần dần, tôi viết

ghi chú nhiều hơn cả nhật kí!

Trong mấy năm gần đây, khi tôi viết mấy cuốn

chuyện cười cho vui thì bỗng phát hiện ra là mình

22

không tìm được những câu chuyện cười mới nữa. Xem

đến các tiết mục hài trên tivi cũng như vậy, diễn

viên chỉ nói vài câu là tôi đã đoán được người ta

chuẩn bị nói câu nào buồn cười mất rồi. Nhiều lần

như vậy, chẳng lần nào đoán sai...

Bacon - Nhà triết học Anh từng nói: “Chúng ta

không nên giống như những con kiến, chỉ biết thu

thập thức ăn; cũng không được giống con nhện, chỉ

nhả tơ từ trong bụng của mình; mà phải giống như

những con ong, sau khi thu thập về còn phải tiếp

tục hoàn thiện, như vậy mới có thể ủ được thứ mật

ong với mùi vị thơm ngon”.

Những câu nói đó đã thấm sâu trong lòng tôi. Con

kiến chứng minh sự cần cù của mình bằng đồ ăn trong

kho; con nhện lại đưa ra sự trải nghiệm và tâm đắc

23

của cá nhân, nên chỉ có thể nhả ra những sợi tơ

tìm kiếm tri thức mỏng manh; còn phương thức tốt

nhất lại giống như một con ong, thu thập nguyên

liệu từ những đóa hoa trong vườn và đồng ruộng,

hoàn thiện những nguyên liệu đó bằng sức mạnh “Tái

sáng tạo” để ủ được thứ mật ong thơm ngon hơn,

thuần khiết hơn những đóa hoa tươi.

Sau khi từ bỏ công việc ở tòa soạn báo bận rộn,

tôi bắt đầu sắp xếp lại mấy chục chiếc thùng đầy

những mẩu giấy nhắc nhở và ghi chép. Từ đầu năm

nay, tôi giống như con ong hút mật làm công việc

chọn lọc, đãi cát tìm vàng, loại bỏ những câu

chuyện nhạt nhẽo, có nội dung chung chung, chỉ chọn

giữ lại những gì đặc sắc nhất.

Tôi nghĩ rằng “Cuộc đời là vở kịch chỉ diễn ra một

24

lần”, những câu chuyện được viết trong cuốn sách

này phần lớn là những câu chuyện tôi thấy thích,

chúng liên quan lẫn nhau, giữa chúng có sự logic

nhất định, chứ không chỉ là sự tích lũy tư liệu.

Tôi mong rằng, chúng có thể dễ dàng với độc giả khi

chuyển tiếp sang phần sau. Khi bạn giảng bài cho

học sinh, chuyện trò với bạn bè, khích lệ bản thân,

hay an ủi người khác thì những câu chuyện này đều

có ý nghĩa nhất định với bạn. Bạn sẽ đọc được rất

nhiều câu chuyện với những suy nghĩ tích cực, những

câu chuyện đã từng làm tôi cảm động, còn tôi cũng

rất sẵn lòng chia sẻ với các bạn.

Cuộc sống của con người được ví như một vở kịch,

kịch có thể có buổi diễn tập, còn đời người thì

không thể lặp lại lần thứ hai.

25

Tận dụng những phút giây của hiện tại, trân trọng

những người bạn xung quanh, làm tốt những công việc

của mình thì chúng ta sẽ không phải hối tiếc mà sẽ

luôn được hưởng thụ cuộc sống hạnh phúc. Chúc các

bạn thành công!

26

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát