Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Dạy Con Đôi Khi Thật Đơn Giản

DẠY CON ĐÔI KHI THẬT ĐƠN GIẢN

Nhà xuất bản Lao động Công ty Cổ phần Sách Thái

175 Giảng Võ – Đống Đa – Hà Nội

Tel: (04) 3851 5380

Fax: (04) 851 5381

Website: www.nxblaodong.com.vn

119 C5 Tô Hiệu – Cầu Giấy – Hà Nội

Tel: (04) 3793 0480

Fax: (04) 6287 3238

Website: www.thaihabooks.com

Chịu trách nhiệm xuất bản: Giám đốc – Tổng biên

tập Võ Thị Kim Thanh

Biên tập: Lê Thị Hằng

Trình bày: Đàm Oanh

1

Sửa bản in: Nguyễn Minh

Thiết kế bìa: Cẩm Châu

DẠY CON ĐÔI KHI THẬT ĐƠN GIẢN Copyright © 2016,

Trần Bích Hà

Cuốn sách được xuất bản theo thỏa thuận bản quyền

giữa tác giả và Công ty Cổ phần Sách Thái Hà.

Không phần nào trong cuốn sách này được sao chép

hoặc chuyển sang bất cứ dạng thức hoặc phương tiện

nào, dù là điện tử, in ấn, ghi âm hay bất cứ hệ

thống phục hồi và lưu trữ thông tin nào nếu không

có sự cho phép bằng văn bản của Công ty Cổ phần

sách Thái Hà.

Biên mục trên xuất bản phẩm của Thư viện Quốc gia

Việt Nam

Trần Bích Hà

2

Dạy con đôi khi thật đơn giản / Trần Bích Hà. - H.

: Lao động ; Công ty Sách Thái

Hà, 2016. - 340tr. ; 24cm

ISBN 9786045964743

1. Giáo dục gia đình 2. Dạy con

649.6 - dc23

LDH0134p-CIP

In 3.000 cuốn, khổ 15,5 x 24 cm. In tại Công ty CP

In Sách Việt Nam. Địa chỉ: 22B Hai Bà Trưng, Hoàn

Kiếm, Hà Nội. Số đăng ký KHXB:

1793-2016/CXBIPH/08-120/LĐ. Quyết định xuất bản số:

779/QĐ–NXBLĐ cấp ngày 6/7/2016. In xong và nộp lưu

chiểu năm 2016.

TRẦN BÍCH HÀ

Mục lục

3

Dành tặng mẹ

Giới thiệu

Tại sao tôi bắt đầu chia sẻ về nuôi dạy con?

PHẦN I: QUAN ĐIỂM CHUNG

C Xác định quan điểm nuôi dạy con và sự chuẩn bị

C Hãy kiên trì khi dạy con

C Dạy con đôi khi thật đơn giản

C Dạy con cách tiêu tiền

C Chăm sóc lúc con ốm

C Nhận xét, đánh giá con

C Vai trò của người bố trong việc nuôi dạy con

...................... 73

PHẦN II: ĐỊNH HÌNH THÓI QUEN VÀ NỀN TẢNG ĐẠO ĐỨC

C 4 tháng đầu tiên của cuộc đời

C Từ tháng thứ 4 đến tháng thứ 7

4

C Từ tháng thứ 7 đến tròn năm

C Tuổi lên 2 và những phiền muộn của các ông bố,

bà mẹ

C Tuổi teen – từ 12 đến 18 tuổi

C Hãy để con tự quyết định tương lai của mình!

C Luyện thói quen tốt cho con

C Hãy nuôi dạy để con đủ bản lĩnh và tri thức

C Thế nào là một đứa con có hiếu?

C Con trẻ không có lỗi

C Làm thế nào để luyện cho trẻ tính kỷ luật và sự

kiên trì?

C Làm thế nào để học tiếng Pháp trong 3 tháng?

C Giáo dục giới tính

C Dạy con lòng tự trọng

C Dạy con về công bằng

5

C Tạo sân chơi cho con

C Nuôi dạy con thành người tự lập, tự tin và có

trách nhiệm (từ 0 – 17 tuổi)

PHẦN III: CÙNG CON HỌC TẬP

C Dạy con lập lịch và quản lý thời gian

C Đọc sách cho con và cùng con gieo mầm tri thức

C Cùng con học Toán

C Cùng con học Văn

C Rèn luyện khả năng tự học cho con

C Vở sạch chữ đẹp?

C 50 hoạt động giúp con thông minh

PHẦN IV: DU HỌC

C Chuẩn bị cho con du học

C Du học Anh

C Du học Mỹ

6

C Du học đại học

C Đại học top đầu không phải là cái đích duy nhất

cần hướng tới!

C Những cuộc đua “việt dã” trước cánh cửa trường

đại học

C Hành trình “săn” học bổng

C Con gái tôi đi du học

C Du học sinh: Câu chuyện về hay ở, những điều

thật và ảo

C Bàn về học bổng các trường đại học Mỹ

PHẦN IV: TẢN MẠN

C Con gái tôi

C Sự lựa chọn của mẹ

C Và bài học “buông tay”

C Thao thức trong đêm

7

C Hãy vượt qua nỗi sợ hãi

C Dạy trẻ đối mặt với sự ra đi của người thân

C Hãy để con tự lựa chọn ước mơ của bản thân

C Câu chuyện về lòng tự trọng

Dành tặng mẹ

When I scroll past a Facebook post of my mother,

I feel at least one of the following three

emotions: a slight sense of envy, deep–seated awe,

and overwhelming pride. The envy arises as I see

the number of likes the post has: at least five

hundred, maybe a thousand, sometimes a few

thousand. The awe comes as I scroll down and see

the length of the post: long, to say in the least,

packed with eloquent, precise, specific details

about the topic she is discussing. And then there’s

8

the pride, arguably the most overpowering

sentiment of the three. The pride comes as I look

through the comments people have left on her post;

they brim with respect, gratitude, admiration, and

reverence. Her eager followers pour out their

sincerest thanks; they express the profound impact

my mother’s articles have made on their lives.

Every mother needs to read this post, a comment

will say. Your words have changed me, another will

say. I am immediately struck by the unending joy

that my mother brings to other people, by the

sparkle and magic that only she can carry and

disseminate.My mother is someone who knows. Her

wisdom is larger than life; it gushes

uncontrollably out of her, diffusing into the

9

meandering streams of the Earth, spreading out

across the heavens, never once losing its glow.

She’s never once intended to hoard it selfishly to

herself:

she’s always wanted to use her wise powers for

good. She’s always wanted to use them to inspire

the world, to make the impossible and untouchable

become attainable and tangible.

I hope that this book will change, encourage, and

galvanise you in the same way that my mother’s

words always have. I hope this book will touch you,

will inspire you to better your life and those of

others. I hope this book will leave its deserved

ineradicable mark on you, and that you’ll use its

contents to empower your children so that they,

10

too, will leave more ineradicable marks on the

world.

“Mỗi khi đọc được một bài viết của mẹ trên

Facebook, trong tôi trào lên ít nhất một trong ba

cảm xúc: nỗi ghen tị nhè nhẹ, lòng kính phục sâu

sắc và niềm tự hào tràn ngập. Có một sự ghen tị nho

nhỏ phát sinh khi tôi thấy số lượng thích bài

viết: ít nhất là năm trăm, nhiều khi cả ngàn, đôi

khi vài ngàn. Sự kính phục tăng dần đều mỗi khi tôi

kéo chuột xuống theo chiều dài của bài viết: bài

thường dài, lập luận rất chặt chẽ, rõ ràng và minh

họa với nhiều ví dụ sinh động, thông tin chính xác

và cụ thể về chủ đề thảo luận. Và còn rất nhiều

điều tốt đẹp được diễn tả sinh động và thú vị. Kế

đến là niềm tự hào, có lẽ là thứ tôi cảm nhận được

11

sâu sắc nhất trong những cảm giác tôi đã kể ra trên

đây. Cảm nhận ấy đến khi tôi đọc các ý kiến bình

luận của mọi người về bài viết của mẹ, trong đó thể

hiện sự tôn trọng, tri ân, ngưỡng mộ, thậm chí tôn

sùng đối với người mẹ của tôi. Độc giả háo hức bày

tỏ lòng biết ơn chân thành và kể về những tác động

sâu sắc từ các bài viết của mẹ đến cuộc sống của

họ. Có người nhận xét: “Tất cả những ai làm mẹ đều

phải đọc bài viết này”, và cũng có người tâm sự

rằng: “Điều cô viết đã thay đổi con người cháu”.

Tôi thực sự sững sờ trước những niềm vui bất tận mà

mẹ đem đến cho mọi người, thấm đượm trong sự rạng

rỡ diệu kỳ mà chỉ mẹ mới có thể có được và lan

truyền ra xung quanh.Dành tặng mẹ

Mẹ tôi là người có hiểu biết thông tuệ. Sự minh

12

triết của mẹ thật diệu kì, nó trào ra tràn trề từ

con người mẹ, nó lan tỏa trong những dòng đời, nó

bay đến khắp các tầng trời mà không bao giờ bị phai

nhòa đi ánh sáng lấp lánh. Mẹ chẳng bao giờ giữ

kiến thức làm của riêng mà luôn muốn dùng sức mạnh

tri thức để gây dựng nên những điều tốt đẹp. Mẹ

luôn muốn truyền cảm hứng và động lực cho thế giới

xung quanh, để những người trong thế giới ấy có thể

biến điều không thể thành có để, để tất cả có thể

vươn tới những ước mơ tưởng như quá xa vời.

Tôi hy vọng cuốn sách này sẽ tạo ra sự thay đổi

tích cực, từ đó có thể động viên và khích lệ người

đọc như những bài viết của mẹ tôi. Tôi hy vọng cuốn

sách này sẽ chạm được tới trái tim bạn, thôi thúc

bạn hướng tới cuộc sống tốt đẹp hơn cho mình và cho

13

cả những người thân yêu. Tôi hy vọng cuốn sách này

có thể để lại một dấu ấn không phai nhòa đối với

bạn, và hy vọng bạn có thể áp dụng những kiến thức

và kinh nghiệm mà bạn thu được từ đó để dạy cho con

bạn những điều hay lẽ phải và tri thức, để rồi sau

này lũ trẻ cũng có thể tạo dựng nên những dấu ấn

tốt đẹp khó phai nhòa trong cõi đời này.”

Minh Thu

Giới thiệu

Nếu các bạn đang đọc những dòng này thì chắc đã

biết trang Facebook của chị Bích Hà. Cùng với hình

ảnh bà mẹ lạc quan, yêu đời, bàn luận sôi nổi và

nhiệt tình đưa các lời khuyên về giáo dục con cái –

là tâm điểm của câu chuyện, cô bé Minh Thu (tên

gọi khác là Minty), cũng được biết đến với những

14

nhận xét

trên Facebook:

“Mừng chị có người con gái thật tuyệt! Không uổng

công Mẹ, phải không chị.”

“Chúc mừng chị và Minty, giỏi như Minty thì con em

và mấy đứa bạn nó gọi là “Quái vật” đấy chị.”

“Chị ơi, Minh Thu giỏi quá. Nàng trưởng thành

sớm... hiểu chuyện và rất tự hào về mẹ Hà... chị

thật là hạnh phúc.”

Chính thống hơn là những nhận xét của giáo viên ở

trường Cate, California – nơi cháu đang học năm

cuối phổ thông trung học:

Toán nâng cao: Minty đặt ra chuẩn mực cao hiếm có

cho học lực xuất sắc. Đơn giản là 100%. Tôi có

nhiều học sinh điểm A; nhưng trong 29 năm dạy toán,

15

chỉ có vài em liên tục đạt 100%. Bài làm thật

mạch lạc, triệt để mà rất ngắn gọn và chính xác,

làm tôi luôn có cảm giác đang đọc lời giải mẫu khi

chấm bài của Minty.

Văn học: Câu chuyện của em thật gợi mở, thấm thía,

bâng khuâng, chua xót, sâu sắc mà hài hước – tất

cả các vị đều vừa đủ… Có tài thẩm thấu ngôn ngữ

tuyệt vời, cùng với vốn từ sống đáng nể làm Minty

luôn tìm được từ ngữ vừa vặn trong mọi tình huống.

Như tôi luôn nhận xét, các bài luận của em thật

thanh tú, tinh tế, ở tầm mức mà sinh viên tốt

nghiệp đại học (từ những trường danh tiếng) mong

muốn viết ra được.

Lịch sử: Mãi mà tôi không nghĩ ra Minty phải cố

thêm thế nào cho môn Lịch sử Hoa Kỳ (nâng cao). Em

16

thực sự đã là học sinh tuyệt đỉnh cho môn sử – ham

hiểu biết, sẵn sàng học hỏi và khả năng nhận biết

vấn đề là điều bất cứ giáo viên nào mong mỏi ở mỗi

học sinh. Minty làm sử luận tuyệt vời – hết sức rõ

ràng, chi tiết và tinh tế trong suy nghĩ; tinh

thông trong phân tích các văn kiện lịch sử để nêu

bật quan điểm của mình.

Nhạc jazz: Minty tiếp tục đẩy ban nhạc jazz đến

thành công. Với kỹ năng nhạc cổ điển trên piano và

viola tuyệt vời, Minty làm quen rất nhanh với jazz,

học chuyển gam và đảo hợp âm thành thục để trở

thành soloist cho mỗi bản nhạc.

Dàn đồng ca (Camerata): Chuẩn bị cho hai buổi biểu

diễn, học sinh đang trở thành nghệ sỹ. Với giọng

hát mượt mà, khả năng đọc nốt nhạc rất tốt để luôn

17

thúc đẩy và tiếp sức cho cả bè, Minty là ngôi sao

trong dàn. Mỗi ngày tôi đều trông ngóng Minty để

được cảm nhận nhiệt tình, tài năng cùng lòng say

sưa âm nhạc của em. Thật buồn khi nghĩ đến việc sắp

phải xa nhóm học sinh này – giá mà có thể gói ghém

chúng lại và giữ mãi bên mình.

Năm 14 tuổi, Minty học ở trường Wycombe Abbey bên

Anh, chắc chân top 3, nhiều học kỳ đứng nhất khóa.

Minh Thu tâm sự: “Con có điểm cao là nhờ chăm chỉ

và học có phương pháp, chứ nói về trí tuệ trời phú

thì trong top 3 có một bạn người gốc Phi, không

phải học nhiều nhưng có trí nhớ siêu phàm và thông

minh bẩm sinh không ai sánh được”.

Đã trúng tuyển sớm (early decision) vào trường Đại

học Brown trong nhóm Ivy League tại Mỹ, con đường

18

của Minh Thu đang rộng mở và tôi tin cháu sẽ thành

công trong bất cứ lĩnh vực nào. Nền móng của thành

công đó đã được chị Bích Hà xây trong

18 năm từ khi sinh con (thực ra trước đó cả năm).

Thu miêu tả quá trình đó thế này, khi trả lời một

câu hỏi của trường Brown:

Hỏi: Chúng ta đều tồn tại trong những cộng đồng

khác nhau về số lượng thành viên, nguồn gốc và mục

đích; hãy kể về một cộng đồng của bạn, tại sao nó

quan trọng và ảnh hưởng tới bạn thế nào?

Đáp: Tôi là con một, trong gia đình của mẹ đơn

thân, nhưng chẳng bao giờ cảm thấy cô đơn. Mẹ và

tôi thành cộng đồng hai người vô cùng khăng khít.

Bằng chính cách mình sống, mẹ dạy tôi lòng dũng

cảm. Mẹ rèn cho tôi tinh thần bền bỉ không giới

19

hạn, rằng trong khó khăn cần nghiến răng lại, ngẩng

đầu lên mà tiến về phía trước; rằng tôi có thể

thất bại tanh bành, nhưng hãy nhặt nhạnh từ hoang

tàn để chắp lại con người mình. Mẹ và tôi cùng nhau

cười và khóc; cùng nhau bàn cãi; cùng nhau chu du

để khám phá những bí ẩn trên đời. Cùng nhau, chúng

tôi biến cộng đồng nhỏ bé của hai người thành điều

có nghĩa hơn bản thân cuộc đời.

Không ai sinh ra đã là cha mẹ, chị Bích Hà cũng

vậy. Mà không biết thì phải học, thế là chị quyết

tìm hiểu thấu đáo. Khi đó chưa có Internet và tài

liệu còn hạn chế, chị Hà “ôm” rất nhiều sách tiếng

Anh về nuôi dạy trẻ mỗi lần đi công tác nước ngoài.

Nhiều đến mức tôi thắc mắc sao có lắm sách đến thế

20

về chủ đề này và sao phải đọc ngần ấy sách mới

chuẩn bị được cho một đứa trẻ sắp chào đời? Tôi

được chị giải thích rằng có nhiều quan điểm khác

nhau trong nuôi dạy trẻ em, một cuốn sách có khi

rất dày nhưng chỉ tìm được một vài điều bổ ích.

Nhiều sách chỉ bàn luận chung chung nhưng không chỉ

ra cụ thể mình phải làm gì. Do vậy, chị phải đọc

tuốt, để rút ra cách ứng xử cụ thể cho những tình

huống đa dạng và đủ nền kiến thức cho những khuynh

hướng có thể phát triển khác nhau của con mình.

Nhiều người than phiền đi làm vất vả bao nhiêu

cũng không khổ bằng trông và chơi với trẻ. Thế

nhưng chị Bích Hà quyết định nghỉ việc, chuyên tâm

nuôi con cho đến khi cháu 2 tuổi và bắt đầu đi nhà

trẻ. Cả căn nhà biến thành trường mẫu giáo với thư

21

viện, phòng soạn giáo án, phòng ăn, phòng ngủ,

phòng chơi. Hiệu trưởng mầm non, kiêm cô nuôi dậy

hổ, kiêm mẹ bỉm lên chương trình đến từng 15 phút,

dịch hàng chục quyển sách ra tiếng Việt để đọc cho

con, khi sách thiếu nhi hồi đó còn hiếm. Chị Hà cặm

cụi tự chế rất nhiều đồ chơi, cùng ăn, cùng chơi,

cùng sinh hoạt với con nhiều giờ mỗi ngày. Để thực

hiện được triệt để kế hoạch của mình, chị thay đổi

toàn bộ nếp sống trong gia đình. Giờ giấc sinh

hoạt, chế độ ăn uống, bao giờ được xem TV, thậm chí

quan niệm về lẽ công bằng, khi nào thì người lớn

tuổi nhất trong nhà vẫn phải xin lỗi hay cám ơn –

tất tật được sắp đặt để tạo ra môi trường vừa là

nhà, vừa là trường thuận lợi nhất cho con gái.

Nếu một đứa trẻ 10 tháng đã tự xúc lấy mà ăn thì

22

đến 3 tuổi đã có thể vì không thích cô giáo ở

trường mẫu giáo Fundino mà quyết chuyển sang

Kinderworld. Đến năm 8 tuổi, Minh Thu quyết định

sang Anh học vì qua một kỳ đi trại hè thấy học bên

đó tốt hơn. Năm 11 tuổi, Thu chọn Wycombe Abbey chứ

không muốn vào Cheltenham Lady College vì đồng

phục ở đó không đẹp, dù được học bổng. Tất nhiên

đến năm 16 tuổi, Minh Thu đã hoàn toàn tự tin để so

sánh các hệ thống giáo dục và chuyển trường từ

London sang bờ Tây nước Mỹ, với lý do rất xác đáng:

học kiểu Mỹ hợp với con hơn.

Vốn đầy nhiệt tình trao đổi với bất cứ ai quan tâm

đến vấn đề nuôi dạy con cái, trong 2 năm gần đây

được Facebook “tiếp sức”, chị Bích Hà càng hăng hái

chia sẻ với cộng đồng. Những bài viết của chị rất

23

súc tích và thực tiễn. Phần lý thuyết, được đúc kết

từ hàng trăm cuốn sách và báo chí mà chị đã từng

đọc, xuất hiện thấp thoáng đâu đó, nhưng phần lớn

những điều chị chia sẻ đều hết sức dễ hiểu, được

miêu tả thành những hành động cụ thể, dễ thực hiện

và kèm minh họa bằng những ví dụ hàng ngày. Cứ như

ta đang đọc cuốn cẩm nang hay sổ tay làm cha mẹ

vậy.

Xin trân trọng giới thiệu những hun đúc của chị

Bích Hà với những người sẽ hay đang làm cha mẹ, sẽ

hay đang là ông bà, mong muốn cho con cháu mình

trưởng thành một cách độc lập, tự do và trên tất

cả, hạnh phúc. Có khó không? Khó lắm chứ. Nhưng

cũng thật đơn giản, nếu chúng ta đủ kiên trì để tạo

dựng tính cách cho con cháu, đủ dũng cảm để chúng

24

tự quyết định cuộc đời mình và đủ phương pháp trong

truyền tải tình thương yêu vô điều kiện để chúng

luôn hướng về nhà.

Nguyễn Hải

Chủ tịch Hội đồng Quản trị

Công ty Du lịch TransViet

25

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát