Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Nháp

NguyÔn §×nh Tó

Nh¸p

TiÓu thuyÕt In lần thứ hai

Nhµ xuÊt b¶n thanh niªn

Cuộc đời nháp tôi bằng những số phận

Đã bảy năm rồi tôi không gặp Đại nhưng thỉnh

thoảng hình ảnh cậu ấy vẫn hiện về trong những giấc

mơ rũ rượi và nhức buốt. Có những khoảng thời gian

rất dài cậu ấy hoàn toàn biến mất khỏi ký ức tôi.

Nhưng rồi một lúc nào đó, một đêm mùa đông thật

buồn chẳng hạn, bất chợt một câu nhạc Trịnh vút

lên, thế là khuôn mặt của Đại lại ló ra từ phía sau

bán cầu não. Hoặc vào một ngày đen đủi nào đó, cứ

xầm xập ngoài đường, bực bội, cáu bẳn và chửi thề,

thì cái dáng liêu xiêu của Đại lại như đang ẩn hiện

1

đâu đó sau tàng cây, cuối con phố nóng nực và ngột

ngạt kia, từ từ tiến về phía tôi. Hay như cái ngày

hôm nay chết tiệt này cũng vậy. Tôi đến hiện

trường để lấy tin viết bài cho số báo ngày mai.

Hiện trường là cái ghế đá sạch tinh dưới một gốc

cây hoàng lan bên bờ hồ lăn tăn sóng. Chẳng còn vết

máu nào vương trên ghế đá hay đám cỏ dưới chân ghế

cả. Tôi lò dò đi ra cả con đường lát bê tông dẫn

đến mép hồ cũng không phát hiện ra vệt máu nào sót

lại. Thế mà tối hôm qua, có một đôi trai gái đã

ngồi tình tự ở đây, anh con trai là kỹ sư xây dựng,

cô gái là sinh viên trường văn hoá nghệ thuật.

Cách đây 30 phút, tôi đã ngồi bên cạnh anh con trai

này trong bệnh viện. Anh ta kể rằng, anh và cô bạn

gái đang ngồi bên nhau trên ghế đá thì có hai tên

2

“dặt dẹo” xuất hiện. Một tên xin được vào ngồi giữa

hai người để chích ma tuý. Đôi trai gái chưa kịp

tỏ thái độ gì thì tên này đã xông tới. Sợ quá, cô

gái vội đứng dậy. Lập tức hắn lộ mặt là kẻ "xin

đểu". Hắn bảo: “Ngồi xuống đi cô em. Bọn này thèm

thuốc quá mới làm phiền hai người thôi. Có tiền cho

bọn này vài đồng bọn này sẽ đi để hai người tiếp

tục tâm sự”. Anh con trai lên giọng: “Biến đi,

chúng mày đừng tưởng ai cũng dễ xin. Tao cũng là

một thằng nghiện đây”. Tên đi bên cạnh liền rút dao

đâm vào người anh con trai. Cái miệng lạnh lùng

của nó cứ mỗi phát đâm lại nhả ra những từ khô

khốc: “Không dễ xin hả... Không dễ xin này... Không

dễ xin hả... Không dễ xin này...”. Cô gái thấy bạn

trai bị đâm liên tục, sợ quá hét lên. Tên còn lại

3

liền rút dao ra xiên một nhát làm tiếng hét của cô

gái câm bặt luôn. Anh con trai cũng gục xuống, mê

man không biết gì nữa. Đến khi tỉnh lại thì đã thấy

toàn thân băng bó và đang nằm trong bệnh viện

rồi...

Câu chuyện đại loại là như thế. Nếu có về toà soạn

ngồi chế biến thì cũng đủ một cái tin nóng rồi.

Nhưng tôi muốn viết sâu hơn một tí. Vì vậy mới mò

qua hiện trường xem thế nào. Nắng đầu hè không gay

gắt nhưng khó chịu vô cùng. Ven hồ người dân ở mấy

khu chung cư quanh đó kéo ra đi dạo với một khuôn

mặt vô cảm. Họ không biết đêm qua có một cô gái trẻ

đã hét lên âm thanh cuối cùng của đời mình ở đây,

dưới gốc hoàng lan, bên bờ hồ lộng gió này. Họ cũng

không biết có một chàng trai đang yêu đêm qua đã

4

bị tới bảy nhát dao đâm vào người ngay lối đi ven

hồ và bây giờ đang đau đớn ra sao trong bệnh viện.

Còn tôi, tôi hơn những khuôn mặt vô cảm kia một

chút khi bần thần đi tìm lại vài ba giọt máu sót

nơi khuôn viên xa lạ này. Để làm gì? Chẳng để làm

gì cả. Vết máu bầm thỏa mãn cái gì trong tôi cơ

chứ? Tôi cũng không biết nữa. Thỉnh thoảng tôi vẫn

hay dở hơi như thế. Từ vết máu bầm, tôi lại lan man

nghĩ đến cô gái đã ôm ngực lảo đảo trước khi gục

ngã. Từ cô gái chết trẻ tôi lại chuyển ý nghĩ sang

anh chàng kỹ sư xây dựng đang nằm trong bệnh viện

với những vết thương trên cơ thể. Từ anh chàng kỹ

sư với cơ thể rách nát ấy tôi bỗng nghĩ đến Đại.

Đại cũng đã từng dùng dao xiên một thằng như thế và

những giọt máu tươi đã bắn tung tóe lên mặt Đại.

5

Giờ này Đại ở đâu? Thông tin gần nhất về Đại là cậu

ấy đã trốn trại và đã chết đâu đó nơi rừng xanh

núi đỏ bao quanh cái trại cải tạo ấy. Thế thì có gì

đáng phải nhớ về Đại nữa, một thằng bạn thời sinh

viên? Rất nhiều người cùng khóa học đã loại ra khỏi

trí nhớ cái thằng Đại “hâm” ấy rồi. Một thằng tâm

thần, một kẻ hoang tưởng, một gã chập mạch, một

người khác thường... Người ta vẫn nghĩ về Đại như

thế. Một dạng dặt dẹo, một tên khố bện, một kiểu ma

cô vật vờ nơi giảng đường, trường nào chẳng có vài

ba đứa. Bản thân tôi cũng đã nhiều lần delete cái

cái tên Đại trong bộ nhớ của mình. Thế nhưng Đại

vẫn không ra khỏi con người tôi. Thỉnh thoảng cậu

ấy vẫn hiện về như một nỗi ám ảnh. Và cậu ấy đã đi

cả vào nhật ký của tôi nữa. Tôi có thói quen viết

6

nhật ký từ khi còn là sinh viên, sau này thì chuyển

thành viết entry trên blog, nhưng rõ ràng cái tên

Đại trở đi trở lại trong nhật ký của tôi nhiều lần.

Thậm chí có những thời kỳ tôi bị stress nặng, tôi

đã viết nhật ký dưới dạng tâm sự với Đại. Những

trang viết này của tôi đã được không ít bạn bè ảo

trên mạng chia sẻ, và họ thường thắc mắc cái nhân

vật Đ là ai mà tôi cứ đưa ra để tâm tình hết ngày

nọ đến tháng kia? Đ là ai? Nhiều lúc tôi cũng tự

hỏi Đại là ai? Cậu ấy đã chết rồi, chắc chắn là như

thế, chỉ còn linh hồn cậu ấy đang vất vưởng đâu

đây thôi. Và rất có thể cái linh hồn ấy đang tiếp

tục kết giao với tôi bằng một mối quan hệ tâm linh

đặc biệt nào đấy? Kiếp này tôi và Đại có duyên nợ

gì với nhau chăng? Khi còn sống chúng tôi chưa có

7

nhiều ân oán để vay trả cho nên bây giờ tôi tiếp

tục nợ nần cùng linh hồn Đại?

Lần đầu tiên tôi gặp Đại khi cả hai chúng tôi đều

đã là sinh viên năm thứ ba. Tôi học báo chí, còn

Đại học Luật. Những năm đó lứa sinh viên chúng tôi

được đem ra thử nghiệm cho một đề án cải cách giáo

dục đại học có tên gọi là “Đào tạo theo giai đoạn”.

Người ta chia quá trình đào tạo đại học thành hai

giai đoạn. Một số sinh viên học xong giai đoạn một,

có điểm số cao sẽ được vào thẳng giai đoạn hai. Số

đông sinh viên còn lại sẽ phải thi, và sẽ có một

tỷ lệ nhất định bị loại. Số bị loại này chờ năm sau

thi tiếp, cho đến khi nào đỗ thi thôi. (Hình như

vài năm như thế mà không đỗ thì sẽ thôi luôn, coi

như tự xóa tên mình khỏi trường đại học!). Tóm lại

8

là đang yên đang lành tự nhiên bậc đại học của

chúng tôi lại nảy sinh ra nhiều cái nhiêu khê như

thế, và có một cái nhiêu khê mà tôi cho là khá hay

ho, đó là sinh viên có quyền học hai ba trường một

lúc nếu thi được chuyển giai đoạn đầu vào. Tôi được

chuyển thẳng giai đoạn ở trường Báo chí nên có

thời gian rỗi rãi, liền nghĩ đến chuyện đâm đơn thi

đầu vào giai đoạn hai một trường nào đó để nếu

được thì cùng lúc học hai trường cho oai. Tôi quyết

định chọn trường Luật và đỗ. Thế là tôi vác sách

sang học ở giảng đường trường Luật, vào đúng lớp

của Đại. Khi tôi gặp Đại thì cũng đã được hình dung

ít nhiều về cậu ta rồi. Các bạn trong lớp nói rằng

Đại là người không bình thường, hơi đao đao, hơi

biêng biêng, hơi chập chập, hơi có vấn đề...

9

Câu chuyện nóng hổi nhất về cái sự “chập mạch” của

Đại do chính lớp trưởng kể hẳn hoi. Rằng Đại mò

vào nhà một cô gái nào đó ở trên phố Phan Đình

Phùng và bị gia đình cô ta bắt được. Họ trói Đại

lại rồi truy hỏi suốt đêm xem Đại là ai, định làm

gì, trộm cắp hay có âm mưu gì với con gái họ? Đại

nói rằng cô gái đó giống một người bạn cũ nên đi

theo để nhận bạn chứ tuyệt đối không có ý đồ gì xấu

cả. Thế tại sao lại leo tường vào nhà? Tại sao lại

theo dõi cô gái mấy ngày hôm nay? Tại sao lại

không đến gặp mặt mà hỏi thẳng? Tại sao, tại sao?

Đại trả lời rất buồn cười. Rằng người bạn này đã xa

cách sáu, bảy năm rồi. Khi chia tay chỉ hẹn vài

đặc điểm để nhận nhau, trong đó có cây sấu trồng

trước cửa nhà. Vì thế Đại phải lặng lẽ tìm hiểu xem

10

cô gái có đủ những đặc điểm đó không rồi mới dám

nhận. Tóm lại là câu chuyện của Đại rất mù mờ, mâu

thuẫn, khó hiểu. Gia đình cô gái liền báo cho công

an phường. Công an mời đại diện nhà trường và đại

diện lớp đến nhận Đại về. Cũng may, người ta cho

Đại là một kẻ loạn chữ, nếu bị nhìn dưới góc độ

hình sự thì cũng mệt. Người đại diện của lớp đến

nhận Đại chính là lớp trưởng. Lớp trưởng bảo: “Cậu

ấy học không đến nỗi nào, đạo đức cũng được, người

ngợm cũng sáng sủa, chỉ có mỗi tội, thỉnh thoảng

hơi biêng biêng!”

Tôi hay ngồi bàn cuối, và đó cũng là bàn mà Đại

hay chọn ngồi. Gần hết môn học đầu tiên của giai

đoạn hai thì Đại mới xuất hiện. Đầu tóc bù xù, quần

áo nhàu nhĩ, Đại lừ lừ đến rồi lừ lừ đi. Tuy nhiên

11

tôi vẫn nhận thấy có một cái gì đó rất cuốn hút từ

đôi mắt mệt mỏi và vẻ mặt lạnh lùng của Đại. Và

trí tò mò trong tôi nổi lên. Dầu sao tôi cũng cần

có một vài người bạn ở lớp mới. Sao không làm quen

với người ngồi cùng bàn với mình nhỉ? Biết đâu cậu

ta lại có thể trở thành bạn tốt của tôi thì sao!

Thế là tôi quay sang Đại: “Cậu nghỉ nhiều thế? May

hôm nay thi học trình, cậu mà không đến nữa là coi

như đứt môn này”. “Ừ, tớ bị ốm”.

Đại đáp lời tôi với một thái độ thân thiện. Tôi

ước chừng Đại cao khoảng một mét bảy hai. Mái tóc

hơi rậm, nước da ngăm đen, cánh mũi thẳng, cái

miệng lạnh tanh và khô khan khi im lặng, tươi tắn

và nhẹ nhõm khi mở lời. Đôi mắt có vẻ như vô định

nhưng sẽ linh hoạt lên ngay lập tức khi cái miệng

12

cất tiếng. Con người này khó đoán là “tính bản

thiện” hay “tính bản ác” nhưng nếu không vì những

lời xì xầm của đám bạn cùng lớp, tôi tin là ai cũng

có thiện cảm với cậu ta trong lần gặp đầu tiên.

Bản thân tôi cũng thế. Cũng chính vì những lời xì

xầm về Đại mà tôi có phần do dự trong ý định kết

thân với Đại.

Song dù sao thì tôi cũng đã chọn Đại làm người bạn

đầu tiên ở cái lớp học mới này. Trưa hôm đó tôi rủ

Đại đi ăn cơm. Đại vỗ vào chiếc túi vải mang theo:

“Tớ chuẩn bị cho bữa trưa một cái bánh mỳ đây

rồi”. Tôi bảo: “Đi với mình cho vui, bánh mỳ ăn lúc

nào chẳng được”. Mắt Đại ánh lên một tia gì đó rất

lạ. Sau này, khi bữa cơm xong rồi, tôi mới hiểu

cái tia mắt quái quỷ ấy của Đại.

13

Chúng tôi chọn ăn ở một quán cơm văn phòng cách

cổng trường khoảng năm trăm mét. Nói chính xác là

tôi chọn quán đó, vì thời điểm ấy những quán cơm

kiểu này không nhiều và không hợp với sinh viên.

Vào đây phải là người có tiền. Tôi tự tin khi rủ

Đại vào đó. Tôi muốn cơm xong chúng tôi có thể gọi

luôn cà phê lai rai chuyện trò. Tôi gọi cơm với tôm

rim. Đại gọi cơm gà. Đại bảo: “Một tuần nay toàn

ăn mỳ tôm, đắng cả miệng”. Tôi ngạc nhiên: “Cậu

đang ốm kia mà?”

Đại cười mỉm. Tôi lại nhận ra rằng cái điệu cười

mỉm của Đại rất ấn tượng. Nó chua chát nhưng lại

tạo cho Đại một vẻ mặt rất đàn ông. “Khoẻ còn đi

làm kiếm ra tiền chứ ốm thì lấy gì mà ăn!”

Đúng vậy. Chân lý giản đơn thế mà lại là cái gì đó

14

khó hiểu đối với tôi, một thằng trai phố xá. Tôi

còn chưa hiểu gì về Đại kia mà. Hãy cứ từ từ, rồi

cậu ấy sẽ bộc lộ ra hết thôi. Tôi nghĩ vậy và mời

Đại ăn cơm khi người phục vụ bê ra hai suất theo

yêu cầu. Trong bữa cơm chúng tôi tiếp tục trao đổi

với nhau những chuyện linh tinh. "Cậu là người ở

đây à?” - Đại hỏi. Tôi gật đầu: “Ừ. Mình là Thạch”.

“Từ ngày về Hà Nội học đến giờ tớ chưa quen với

thằng nào người ở đây. Hình như dân phố các cậu

không thích chơi với dân tỉnh lẻ?” “Cũng tùy thôi”.

“Có lẽ cậu chưa biết tớ ở đâu nhỉ? Tớ ở mãi trên

miền ngược cơ, một thằng miền núi chính cống

đấy...” “Đã có lần mình đi qua quê cậu, lên cao

nữa, lên tận cực bắc của đất nước. Ấn tượng của

mình về quê cậu là có những thị trấn bên sườn núi

15

rất đẹp. Nó không hẳn là những bản làng thuộc về

một dân tộc ít người nào đó mà hơi pha trộn các sắc

thái văn hóa. Cũng hay hay...” “Tớ sinh ra và lớn

lên ở một thị trấn bên sườn núi ấy đấy. Ngày xưa tớ

cũng thấy nó hay hay...”

Câu chuyện của chúng tôi không nhạt nhẽo lắm. Đại

khá chân thành và cởi mở, khác hẳn những gì mà tôi

cảm nhận về một thằng người lừ đừ đến rồi đi khỏi

cái bàn học đặt ở cuối lớp cách đây nửa giờ. Đại là

dân Phố Núi, một thị tứ nghèo thuộc một tỉnh giáp

biên phía Bắc. Hiện nay Đại đang thuê nhà trọ trong

một cái ngõ nhỏ nào đó bên bờ sông Tô Lịch. Đại

không bộc lộ thiên hướng gì đặc biệt nhưng nội tâm

có vẻ không đơn giản như cái vẻ ngoài nhàu nát và

cũ kỹ. Tôi cố tìm một biểu hiện nào đó để khẳng

16

định những lời xì xầm về Đại là đúng nhưng bữa ăn

qua đi mà tôi vẫn không tìm thấy một chút lấp lóe

đao đao nào từ con người đang ngồi trước mặt mình.

Thêm hai ly cà phê sữa đá nữa. Tôi hy vọng là sau

khi nhấm nháp hết hai ly nước có cái màu nhờ nhờ

đục đục này, chúng tôi sẽ hiểu nhau hơn. Hay nói

chính xác, tôi sẽ phát hiện ra điều gì đó đặc biệt

hơn ở Đại.

“Cậu có nhiều anh em không?” Tôi hỏi. “Nhà tớ chỉ

có hai bố con”. Thông tin này làm tôi thấy Đại trở

nên gần gũi. Ít ra thì tôi cũng có điểm giống cậu

ta. Nhà tôi cũng chỉ có hai bố con. Mẹ tôi đã đi ra

nước ngoài và không trở về với bố nữa. Tiền của mẹ

gửi về đủ để bố con tôi tiêu thoải mái. Và tôi

biết mình được những gì, mất những gì trong cuộc

17

đời này khi phải sinh ra trong một gia đình như

thế. Đại cũng giống tôi thôi, nếu có cái hố sâu

thăm thẳm nào đó trong tâm hồn khiến cậu ta trở nên

biêng biêng thì cũng đâu có gì lạ. Tôi đã từng

mang một tâm hồn tổn thương nặng nề vì sự chia tay

của bố mẹ, và vì thế tôi hoàn toàn có thể hiểu

những nỗi khổ tâm hay đớn đau trong cái cõi thẳm

sâu kia của Đại. Tự dưng tôi thấy phấn chấn trước

Đại. Tôi như cảm thấy được an ủi và chia sẻ.

“Mẹ tớ chết khi tớ còn bé tí. Bố tớ bảo mẹ tớ vào

rừng lấy củi và bị ngã nước. Ngày xưa tớ chả hiểu

ngã nước là gì. Bây giờ thì tớ cho rằng mẹ tớ đã

chết vì một căn bệnh nào đó, có thể rất đơn giản

thôi, và nghèo đói là lý do chính đã làm mẹ tớ phải

chết sớm. Hai bố con tớ sống với nhau cho đến ngày

18

hôm nay. Bố tớ làm nghề gò thùng. Tớ học đại học

thế này là một sự kiện đặc biệt đấy. Ở Phố Núi của

tớ suốt từ khi có người ở đến nay mới có hai đứa đỗ

đại học. Đó là tớ và con gái ông chủ tịch huyện”.

“Hình như đã có lần mình nhìn thấy cái tên Phố Núi

ấy rồi - Tôi chợt nhớ ra - Đó là lần mình đi lên

cực bắc với bố. Cái tên ấy nằm ở bên tay trái, trên

một tấm biển chỉ đường. Nhưng xe của mình không đi

vào ngã rẽ ấy mà chạy thẳng...”

Đôi mắt Đại hấp háy, tỏ vẻ phấn khởi. Chắc cậu ấy

cảm động vì cái vùng quê heo hút chó ăn đá gà ăn

sỏi ấy mà cũng được một thằng trai phố xá như tôi

lưu tâm đến. Thời gian còn lại của buổi trưa hôm đó

Đại hào hứng kể về Phố Núi. Đại loại đó là một thị

trấn nhỏ có cái tên xinh xinh: Phố Núi. Phố Núi

19

nằm lọt thỏm giữa một thung lũng hẹp, chạy dài theo

đường tỉnh lộ, nhà cửa lèo tèo, nhấp nhô, dân cư

thưa thớt, đa sắc tộc. Người Kinh sống khá tập

trung ở đây và có công tạo dựng lên dáng vóc của

thị tứ này. Phố Núi ra đời từ hai cuộc biến động xã

hội lớn. Thứ nhất là cuộc di dân từ dưới xuôi lên

lập nông trường Cam. Thứ hai là cuộc điều binh từ

các nơi về lập trận tuyến phòng thủ phụ, làm tấm lá

chắn chặn quân từ bên kia biên giới kéo sang nếu

tuyến phòng thủ chính bị phá vỡ. Nông trường Cam

sau một thời gian ngắn hình thành đã bộc lộ ý chí

chủ quan của những nhà quản lý kinh tế có tư duy

thô thiển về “rừng vàng biển bạc”. Rừng vàng không

có nghĩa là mang hàng ngàn con người lên phá núi

trồng cây bất biết thời tiết, khí hậu, thổ nhưỡng

20

để hy vọng “đá sỏi cũng thành cơm” chỉ trong ngày

một ngày hai. Không tự cấp tự túc được, trên cũng

không nuôi nổi, thế là nông trường tan. Hàng ngàn

con người lại kéo nhau về xuôi. Vài trăm con người

trong số ấy đã kịp nên vợ nên chồng, đành ở lại,

lấy Phố Núi làm quê hương thứ hai. Cuộc chiến biên

giới cũng nhanh chóng chấm dứt. Binh hùng tướng

mạnh rút đi, để lại cho Phố Núi được cái bệnh xá,

vài kho tàng bỏ không và mấy con đường chạy sâu vào

chân núi. Cơ sở hạ tầng của Phố Núi bắt đầu được

hình thành như thế. Tất nhiên xa xửa xa xưa ở đây

cũng đã có một cái nhà thờ, một đồn binh Pháp, một

dãy phố khoảng hai chục nóc nhà được làm bằng đá,

vốn là chỗ nghỉ chân cho quan lại thuộc địa và đám

thổ ty hào phú mỗi khi ngược ngàn. Phố Núi sau này

21

có thêm một cái chợ, một trường trung học cơ sở,

một bệnh xá tồi tàn, một khu nhà công vụ... Sau này

nữa thì tách huyện, trở thành trung tâm của huyện

mới. Còn thời điểm mà Đại đang kể đây thì thi

thoảng mới có một chuyến xe khách chạy qua và xe

ngựa vẫn là phương tiện vận tải chủ yếu đối với

những thị dân nghèo sống giữa lòng thung. Cả thị

trấn hiện hữu trên một nền không xanh trong với

những dãy núi trải dài theo đường chân trời. Cao

nhất thị trấn là ngọn núi Rồng. Đứng trên đỉnh núi

ấy có thể phóng tầm mắt nhìn thấy toàn cảnh Phố

Núi. Trên một ngã rẽ về vùng sâu của huyện là một

loạt những ngôi nhà lổn nhổn được dựng lên bằng đủ

loại chất liệu: Gạch, đá, đất đồi, gỗ, tre, nứa, cỏ

tranh... và một trong những ngôi nhà đó là nơi trú

22

ngụ của cha con Đại. Hàng ngày, khi mặt trời nhô

dần lên phía chân trời, ánh sáng rọi xuống những

dãy núi trải dài, lọt qua những kẽ lá, những nóc

nhà, những cua đường lượn lờ, uốn khúc là lúc Phố

Núi ngái ngủ trở mình thức giấc. Các cửa hàng bắt

đầu động đậy, he hé mở. Người và xe đạp lác đác

xuất hiện. Một chiếc xe ngựa lọc xọc chở hàng tiến

về phía chợ trung tâm. Vài ba người dân tộc thiểu

số không biết rời khỏi những ngôi nhà của họ ở trên

núi từ lúc nào, đang lúi húi bước đi trên lòng

đường đầy rác rến, que gậy, phân ngựa và những giọt

sương chưa kịp tan. Trong khung cảnh thức dậy của

phố núi đó, có một ngôi nhà lợp ngói, mái hiên

tuềnh toàng, cửa gỗ đơn sơ cũng được mở ra. Một

người đàn ông không còn trẻ nhưng cũng chưa thật

23

già đem những xô, chậu, thùng, lưỡi xẻng, cuốc,

chậu tưới cây, vỏ bếp than tổ ong, chụp khói... bày

ra trước cửa. Ông là chủ cửa hàng gò thùng duy

nhất ở Phố Núi. Vợ mất sớm, nhà chỉ còn có ông và

cậu con trai. Trong khi ông dọn hàng thì Đại ngủ

rốn thêm một lúc trong màn cho đến khi Hải hoặc

Duyên, hai người bạn học cùng lớp đến gọi mới cuồng

cuồng choàng dậy, vơ lấy cặp sách lao ra khỏi

nhà...

“Mà thôi, trai phố các cậu thiết gì cái mạn ngược

vớ vẩn ấy”. Đại như bừng tỉnh và lập tức cắt đứt

câu chuyện về cái Phố Núi nghèo khó của mình. “Đến

giờ vào lớp buổi chiều rồi đấy. Cậu có phải sang

học bên trường báo chí không?” Tôi nhìn đồng hồ và

gật đầu: “Ừ, mình phải đi đây, hôm nay bên ấy có ba

24

tiết về biên tập văn bản...”

Trong lúc tôi tính tiền với nhân viên của quán thì

Đại ra ngoài cửa đứng chờ. Thấy tôi bước ra, Đại

nhìn thẳng vào mắt tôi và bảo: “Cậu cho tớ ăn rồi,

bây giờ cậu làm ơn mua cho tớ vỉ thuốc giảm sốt.

Được không?”

Tôi ngớ người trước câu hỏi của Đại, trong lòng

quả thực thấy hơi khó chịu. Bây giờ tôi mới hiểu

cái ánh mắt tinh quái của Đại hắt vào người tôi khi

tôi quyết định rủ cậu ấy đi ăn trưa. Dân tỉnh lẻ

thường là thế này đây, bần cùng, khôn lỏi và hay

nhờ vả. Tôi đã lộ ra cho Đại biết là tôi dư dả tiền

bạc và đây sẽ là cơ hội để cậu ta năn nỉ, vòi

vĩnh. Tuy nhiên đứng trước tình thế này thì tôi rất

khó từ chối. Thấy tôi có vẻ lưỡng lự, Đại bảo: “Tớ

25

bị cảm cúm một tuần nay rồi, mấy ngày hôm nay

chuyển sang sốt cao. Tớ biết hôm nay thi học trình

nên cố mò đến lớp. Thực sự người tớ rất mệt. Cậu có

thể giúp tớ được không?”

Tôi bảo: “Được thôi” và dẫn Đại sang hiệu thuốc

tây của một bà dược sĩ già ngay bên kia đường. Đại

chỉ vào hai vỉ thuốc bày trong tủ kính còn tôi móc

ví trả tiền cho bà dược sĩ. Đại bóc luôn hai viên

thuốc hình con nhộng thả vào miệng rồi nuốt chửng.

Số thuốc còn lại Đại đút vào túi quần. Khi hai đứa

chúng tôi quay trở lại trường, Đại bảo: “Cậu có cần

tớ làm cho cái gì không?”. Tôi không hiểu, hỏi

lại: “Cậu muốn làm gì?” “Thì sẽ làm bất cứ cái gì

mà cậu muốn. Tớ nợ cậu bữa cơm gà và hai vỉ thuốc

kia mà. Nhưng để vài hôm nữa cho người tớ khoe khỏe

26

lại một chút đã nhé.”

Tôi rùng mình. Bây giờ thì Đại đã hiện nguyên hình

là một kẻ không bình thường. Đại nhìn thẳng vào

mặt tôi và cười. Tôi bỗng thấy sợ cái cười của Đại.

Sao bây giờ tôi lại thấy nụ cười ấy tinh quái thế

không biết. Hai đứa đã đi đến cổng trường. Tôi vội

vã rẽ vào nhà gửi xe. Đại bảo: “Tớ lên thư viện đọc

tí rồi về sau. Về nhà bây giờ lại nằm nữa, ớn lắm.

Tớ đã nằm triền miên suốt hơn một tuần qua rồi.

Chào cậu nhé!”

Tôi lấy chiếc xe Dream của mình ra khỏi nhà xe rồi

phóng một mạch về trường báo chí. Leo lên đến

giảng đường tầng sáu, tôi ngồi phệt xuống thở.

Khuôn mặt Đại vẫn như đang ở đâu đây trong số những

sinh viên đang lướt đi trên từng hành lang lớp học

27

kia. Tôi liên tục lúc lắc đầu, cố rũ bỏ hình ảnh

Đại ra khỏi bộ não mình...

Tối hôm đó tôi có uống một chút rượu với bố. Và

khi đêm xuống cơ thể tôi nóng rực lên. Không ngủ

được, tôi liền lấy xe máy phóng ra ngoài phố dạo

một vòng cho mát. Và tôi lại gặp Đại. Được chứng

kiến Đại trong cái tư thế khó coi này nữa thì tôi

hiểu những lời xì xầm về Đại là có lý. Và tôi cũng

bắt đầu tự bảo mình không nên gần Đại nữa. Cậu ấy

đúng là một kẻ tâm thần.

Quán cà phê mà tôi hay đến để giết thời gian và

nghe nhạc thư giãn nằm cách ga phía Bắc của thành

phố vài trăm mét. Thoạt nhìn thì đó là một cái quán

bình thường, nhưng đi vào bên trong sẽ thấy nó khá

sâu và rộng. Cả khoảng sân phía sau có thể đặt

28

được ba chục bộ bàn ghế, đấy là chưa kể đi sâu vào

trong còn có các tấm ngăn dành cho những đôi lứa

muốn kín đáo. Vì thế mới có tên là Quán Vườn. Tôi

thích đến chỗ này ngồi vì ở đây có nhạc Trịnh. Quán

chỉ mở các bài ca của Trịnh Công Sơn và chỉ có một

giọng hát Khánh Ly. Ngày ấy những người nghiền

nhạc Trịnh chưa nhiều. Thậm chí nhạc Trịnh còn bị

xếp vào dòng nhạc vàng, rên rỉ, ủy mị, giới trí

thức không ai nghe. Nhưng đám sinh viên thì nghe và

được coi là sành điệu nếu chứng tỏ mình là tội đồ

của ông nhạc sĩ họ Trịnh này. Tôi không nằm ngoài

cái sự sành điệu nửa mùa ấy. Quả thực tôi mê mẩn

những ca từ thê lương và chết chóc phát ra từ chiếc

loa thùng cũ rích nhưng lọc tiếng rất tốt vẫn đặt

ở góc vườn, ngay lối đi vào phía trong sâu hút, mờ

29

tối của cái quán nửa nhà nửa vườn đó. Hôm ấy tôi

lại đến Quán Vườn và bắt gặp một cảnh tượng thật

oái oăm. Khi tôi bước chân vào khoảnh sân phía

trong thì nhìn thấy Đại bị hai thanh niên đang bẻ

quặt tay đẩy ra ngoài. Tôi vội hỏi một cậu phục vụ

đứng gần đấy: “Có việc gì thế?”. Cậu phục vụ đáp:

“Cái thằng hâm ấy mà. Hôm nào nó cũng đến đây bảo

tìm một người bạn có đôi mắt màu nâu. Bố ai biết

đứa con gái nào là đứa có đôi mắt màu nâu? Tóm lại

là cái loại điên như thế này cứ giã cho một trận

rồi tống ra ngoài đường là chừa ngay ấy mà...”

Xác người nằm trôi sông, phơi trên ruộng đồng,

trên nóc nhà thành phố, trên những đường quanh co

Xác người nằm bơ vơ dưới mái hiên chùa, trong giáo

đường thành phố, trên thềm nhà hoang vu...

30

Tôi đã định lơ đi, coi như không nhìn thấy Đại.

Giọng ca chết chóc của Khánh Ly đã lại cất lên gọi

mời sự tâm giao từ phía góc vườn kia rồi. Tôi chỉ

việc chọn một cái bàn nào đó rồi ngồi xuống, gọi

một loại nước gì đấy cho mình và thảnh thơi nghe

nhạc. Thế là xong. Nhưng cái dáng vẻ đớn đau của

Đại khi bị hai thằng thanh niên to như trâu, hùng

hục, vừa đẩy vừa lôi ra khỏi quán khiến tôi sẽ áy

náy đến chết nếu không tỏ một thái độ gì đó. Tôi

quay trở ra ngoài quán. Đại đã bị hất ngã lăn lông

lốc trên vỉa hè. Và khi tôi ra đến nơi thì Đại đang

ngồi thu gối bên cạnh bức tường liền kề cửa quán,

đầu gục xuống, ủ rũ và bất lực. Tôi đến bên cạnh mà

Đại vẫn không buồn ngẩng đầu nhìn lên. Tôi lay vai

Đại: “Nào, dậy đi, Đại!”

31

Đại ngúc ngắc cái đầu rồi từ từ ngẩng lên với ánh

nhìn mệt mỏi. “Lại là cậu à, Thạch?”. Tôi chìa tay

ra. Đại lảo đảo đứng lên, không thèm vịn vào tay

tôi. Tôi lấy xe chở Đại đến một cái quán khác. Quán

này nằm ngay bên bờ sông, khá im ắng và mát mẻ.

“Cậu uống gì?” - tôi hỏi? "Tự nhiên lại thèm uống

rượu...” Đại bỗng chồm dậy, đôi mắt ánh lên những

tia lấp lánh. “Mình vừa uống với ông già. Rượu vẫn

còn đang chảy trong các mạch máu. Nhưng nếu cậu

muốn thì vẫn có thể lai rai với cậu được.” “À mà

thôi, nếu uống rượu vào thì phí hết thuốc của

Thạch...” - Đại bỗng chuyển giọng. “Đã biết là còn

yếu sao cậu lại đến đó gây lộn làm gì?” Đại tránh

cái nhìn của tôi, khẽ cụp mắt xuống. Rồi bất ngờ

Đại ngẩng đầu lên, phóng thẳng tia nhìn vào tôi:

32

“Hay là Thạch cho tớ về đi!” “Sao thế?” “Ngồi với

tớ thêm một lúc nữa Thạch sẽ giống như cái bọn súc

sinh vừa nãy thôi. Thạch sẽ lại cho tớ là một thằng

tâm thần và lẳng tớ ra vỉa hè. Đ. mẹ nó chứ. Nói

thật với Thạch, hôm nay tớ mà khỏe, tớ sẽ không để

chúng nó lôi tớ ra khỏi quán dễ dàng như thế

đâu...” “Được rồi. Bọn mình sẽ ngồi đây uống nước

rồi về. Mình không cần biết cậu vừa làm gì, cũng

không muốn nghe cậu giải thích chuyện vừa rồi.

Chúng ta nói chuyện khác.” “Cũng được. Thạch gọi

cho tớ một cốc cam vắt đi. Tớ lại thấy mệt rồi. Hai

thằng trâu điên ấy nó ghì kinh quá. Kiệt sức với

bọn nó...” “Cậu vẫn mệt từ sáng cơ mà? Mình tưởng

cậu nằm nhà nghỉ ngơi chứ?” “Thì cũng tại mấy viên

thuốc của Thạch. Có khi tại cả suất cơm gà trưa nay

33

nữa. Tự nhiên tớ lại thấy trong người khoe khỏe.

Tớ nghĩ là mình đã hồi sức. Thế là tớ nghĩ đến

Thảo. Đã gần hai tuần nay tớ nằm còng queo như chó

con ở nhà. Nhưng tớ sợ sẽ không còn cơ hội gặp Thảo

nữa. Thế là mò đến Quán Vườn. Rõ ràng tớ nhìn thấy

Thảo đi vào trong đó. Tớ chạy theo gọi. Chúng nó

nhất định không cho tớ vào. Đ. mẹ. Rõ ràng là Thảo.

Thế mà...”

Tôi vừa uống nước chanh vừa thấy rượu trong cơ thể

đang tan loãng dần. Người tỉnh táo hơn nhưng câu

chuyện của Đại lại làm tôi mệt mỏi. Tôi hỏi một

cách thờ ơ: “Thảo nào?” “Một cô bạn gái của tớ.”

“Người yêu à?” “Không...” “Đang tán tỉnh à?”

“Không...” “Bạn bình thường thôi chứ gì?”

“Không...” “Cô ấy không muốn nhận cậu à?” “Không

34

phải” Đại giải thích một cách khó nhọc “Cô ấy có

thể chưa nhận ra tớ. Với lại...” “Cô ấy đi với ai?”

“Đi một mình. Lần trước cũng thế. Có một tay xe ôm

chở đến. Tớ vừa định chạy theo gọi thì Thảo đã

biến mất vào phía trong Quán Vườn. Chắc chắn phía

sau mấy tấm ngăn ấy là chỗ để chơi gái. Nhưng tớ

không tin là Thảo thuộc loại ấy. Chỉ tức là tớ vừa

lao vào thì lại bị mấy thằng bảo vệ chó chết ấy nó

đẩy ra.” “Thì thôi, không gặp lần này sẽ gặp lần

khác. Chỉ là một cô bạn thôi mà.”

Đại uống nốt ngụm nước cam cuối cùng rồi đặt cốc

xuống bàn, sau đó quay sang cố gắng giải thích cho

tôi hiểu: “Đây là một người bạn rất thân thời trẻ

con của tớ. Ở mãi trên Phố Núi cơ. Tám năm nay tớ

vẫn chờ cơ hội tìm gặp lại. Cô ấy hẹn với tớ rồi

35

mà. Rằng nhất định sẽ gặp lại nhau. Nhưng mà tớ tìm

mãi vẫn không thấy. Bỗng nhiên cách đây hai tuần

cô ấy xuất hiện. Đôi mắt màu nâu. Con gái chỉ có

một mình cô ấy có đôi mắt màu nâu thôi. Tớ cá với

cậu là như thế. Cậu hiểu không?”

Tôi chẳng hiểu gì cả. Mà hiểu làm sao được những

điều giả tưởng trong đầu của một kẻ tâm thần như

Đại cơ chứ? Tôi vẫn hay bị những điều ám ảnh lôi

kéo, nhưng lần này thì nhất định không để những

biểu hiện của một thằng bạn biêng biêng như Đại dẫn

dụ nữa. Tôi vẫn biết điểm yếu của mình là ủy mị và

yếu đuối. Suốt thời phổ thông tôi chỉ học giỏi mỗi

môn văn. Bố tôi vẫn bảo: “Con trai học văn thì

chán lắm. Cứ tình cảm thế nào ấy. Cái mắt lúc nào

cũng buồn rười rượi thế kia thì sau này đàn ông đàn

36

ang gì?”. Có lần bố tôi mang một túi quà to tướng

đến gặp cô chủ nhiệm dạy văn. Sau vài lời phi lộ

cảm ơn cảm huệ, cuối cùng bố đi thẳng vào việc:

“Thằng cháu nhà tôi chỉ nghe mỗi lời cô thôi. Phiền

cô lúc nào rảnh rỗi, cô tâm sự với cháu, khuyên

cháu nó học thêm các môn khác nữa. Học giỏi văn

cũng tốt nhưng nó cứ suốt ngày đọc sách, thơ thơ

thẩn thẩn thế tôi lo lắm. Tôi muốn cháu nó học thêm

mấy môn toán, lý, hóa để sau này trở thành kỹ sư

hay bác sĩ gì đấy, chứ văn chương chỉ hợp với con

gái thôi”. Sau này, khi tôi đã trở thành sinh viên

báo chí, cô giáo thời cấp hai mới kể lại câu chuyện

này và buông một lời bình thiểu não: “Lúc ấy cô

thấy thương cho cái nghiệp văn của mình quá. Tưởng

người ta mang quà cáp đến biếu xén để cảm ơn công

37

lao dạy dỗ của mình ai dè họ lại muốn mình đừng lôi

kéo con họ vào cái môn học chết tiệt do mình phụ

trách. Phải cố không tự ái nhưng mà buồn mất mấy

ngày”. Thực ra, để chiều lòng bố, nhiều lúc tôi

cũng định chuyển hướng sang các môn khác nhưng

không thể nào học được. Lên cấp ba, tôi vào chuyên

văn và bố tôi đành phải chấp nhận như là một sự đã

rồi. Mẹ thì không quan tâm lắm đến chuyện học của

tôi. Thỉnh thoảng viết thư, gọi điện về mẹ bảo:

“Con muốn học cái gì thì học. Mà không muốn học ở

nhà thì sang bên này với mẹ. Mẹ xin học cho. Bên

này nhiều trường lắm. Có tiền thì học trường nào

cũng được”. Bao giờ cũng thế. Trong bất kỳ câu

chuyện nào của mẹ cũng nhắc đến tiền. Tất nhiên tôi

yêu bố hơn mẹ. Không bao giờ tôi thèm bước chân

38

sang cái nước Đức xa xôi và bội phản ấy. Bây giờ

thì mẹ ở xa tôi lắm rồi. Xa cả về không gian lẫn

tâm tưởng. Mẹ đã biết thế nào là đàn ông Đức và

không bao giờ còn thiết đến đàn ông Việt nữa. “Tởm

lắm!”. Có lần mẹ đã không giấu được cảm xúc của

mình và thốt ra hai từ ấy. Nhiều lúc tôi tự hỏi,

đàn bà như mẹ thì thích cái gì ở một người đàn ông?

Tiền bạc ư? Đẹp ư? Lịch lãm ư? Tri thức ư? Hay cái

chuyện gối chăn kia lên đến tột đỉnh? Bố tôi là

công nhân của một nhà máy cơ khí. Mẹ tôi cũng từng

là công nhân ở nhà máy ấy. Mẹ tôi ra nước ngoài

cũng không ngoài mục đích kiếm tiền cho cái gia

đình nhỏ bé của mình. Cho bố tôi và tôi có một cuộc

sống tươm tất và khá giả hơn. Nhưng rồi mẹ đã

không về với gia đình của mình nữa. Không về với

39

người đàn ông là chồng mình. Mẹ tôi đã có người đàn

ông khác, khác màu da và khác giọng nói. Mẹ cũng

không về với đứa con trai của mẹ nữa, mẹ đã có

những đứa con trai khác, tóc vàng, mắt nâu, nói với

mẹ bằng thứ tiếng mẹ chỉ hiểu một nửa. Người đàn

ông Đức kia làm nghề bán xe ô tô. Tức là ông ta

cũng chỉ như một công nhân bình thường. So với bố

tôi ông ta có vẻ già hơn rất nhiều. Tóm lại ông ta

không giàu, không đẹp, cũng chẳng lịch lãm hay trí

thức gì. Vậy mà mẹ mê ông ta đến mức quay ra “tởm”

người đàn ông như bố tôi? Câu trả lời có vẻ như đã

rõ. Chỉ còn mỗi chuyện kia nữa thôi. Tôi đâm ra bị

ám ảnh bởi cách lý giải này. Vì như thế thì mẹ tôi

tầm thường quá. “Trâu bò lấy thừng mà dắt, đàn bà

lấy c... mà lôi”. Tôi đã vô tình nghe thấy câu giải

40

thích rất khốn nạn này từ mấy thằng chó dái học

cùng trường cấp ba với tôi. Tôi đã cúi gằm mặt

xuống. Cứ như thể bị chúng nó tát vào mặt vậy.

Chẳng lẽ người phụ nữ nào đi Tây cũng bỏ chồng chỉ

vì cái của nợ ấy của những người đàn ông phương

Tây? Nếu thì thế chán cho cái giống người Việt quá.

Chán cho cái của quý ấy của đám đàn ông nước mình

quá. Chẳng thế mà người ta mới không ai muốn cho vợ

đi Tây. Người ta đã che giấu đi sự kém cỏi của

mình bằng cách không cho vợ mình nhìn thấy cái đẹp

đẽ của người khác. Tại sao bố tôi lại khờ khạo thế,

lại cho vợ đi Tây làm gì? Khi tôi nhận ra mình

cũng là một người đàn ông thì tôi thương bố nhiều

hơn. “Có vợ mà cho đi Tây khác gì xe máy để ở bờ Hồ

không khóa”. Cái câu kết luận nhục nhã đó chắc

41

chắn phải do một thằng đàn ông như bố tôi nói ra.

Đau quá! Nếu không phải người trong cuộc làm sao

thấm thía được nỗi đau đó mà ví von hay thế. Bố tôi

đã không tin rằng vợ mình là cái xe máy và cái đất

nước mả mẹ nào đó bên trời Tây kia là bờ Hồ nước

mình để mà suy xét xem có nên khóa hay không khóa.

Bố tôi như bao người đàn ông mất vợ khác, tin vào

tình vợ chồng của mình, tin vào điều viển vông

rằng, sự khốn nạn ấy xảy ra với ai chứ không xảy ra

với mình. Chẳng biết có phải vì tôi là con trai

của một người đàn ông mất vợ vì cái của quý ấy của

người Tây nên nỗi “ám ảnh giống đực” trở thành di

truyền hay không, nhưng quả thực khi có chút hiểu

biết, tôi rất hay tìm hiểu về dương vật. Nhiều lúc

tôi nhận ra đây là một cái thú bệnh hoạn nhưng lấy

42

làm khoái trá trước những tri thức thu lượm được từ

cái “công cụ” để Chúa duy trì loài người này. Đã

có lúc, tôi tự bảo, giá mình là một bác sĩ nam học

thì thú vị biết bao. Tôi sẽ thỏa mãn một cách no nê

hơn về nỗi ám ảnh bất lực mà bố tôi phải đeo mang.

Nhưng thôi, đó là chuyện khác, lúc này tôi không

thể đem cái nỗi niềm rất riêng tư ấy ra để mà tâm

sự với Đại được. Tôi chỉ muốn nói rằng tôi là “dân

xã hội” từ đầu đến chân. Dân xã hội tâm hồn thường

nhạy cảm, đầu óc trúc trắc, nghĩ suy ngoắt nghoéo,

bệnh hoạn. Trong sâu sa suy nghĩ của mình, tôi quý

những thằng học tự nhiên. “Dân tự nhiên” hồn nhiên,

giản đơn và không có cái phần hồn bấn loạn, phức

tạp như tôi. Đại là “dân tự nhiên”. Có lẽ chính Đại

không phức tạp hóa cuộc sống của Đại như tôi nhìn

43

vào. Tôi hãy thử bình tĩnh hơn chút nữa, tiếp cận

Đại ở một góc nhìn khác, biết đâu Đại không như tôi

tưởng, không như cả lớp tưởng, ẩn giấu đằng sau

cái biêng biêng kia của Đại lại là phẩm chất của

một tài năng thì sao? Đấy chính là lý do để tôi

ngồi lại với Đại trong cái quán im ắng và mát mẻ

này. Và lắng nghe những hồi ức vụn vặt được kể bằng

thứ giọng nhát gừng, đôi lúc buồn nản của Đại.

“Cậu có còn chơi thân với thằng bạn học nào từ

thời cấp hai không?” Đại hỏi tôi. “Có chứ” - Tôi

đáp. “Tớ cũng có một thằng bạn rất thân hồi lớp

sáu. Nó tên là Hải. Trường phổ thông Phố Núi của tớ

năm ấy có hai lớp sáu. Tớ học lớp sáu A. Trong lớp

tớ chỉ chơi thân với hai đứa thôi.” “Ai nữa?” “Đứa

kia là con gái.” “Sáng nào bọn chúng nó cũng qua

44

rủ tớ đi học. Nhà thằng Hải ở chân núi Rồng. Nó là

đứa ra khỏi nhà đầu tiên. Nó qua nhà lớp trưởng

trước. Lớp trưởng là một đứa con gái xinh xắn, học

giỏi toàn diện. Khi Hải đến thì lớp trưởng đã đứng

chờ sẵn ở cửa nhà với một cái thước kẻ to và dài.

Hai đứa tiếp tục qua nhà tớ. Nhiều hôm tớ còn đang

ngủ thì bị chúng nó dựng dậy. Tớ vội chui ra khỏi

màn, nhảy ba bước ra cái lu nước ở sau nhà, rửa mặt

quáng quàng rồi ôm cặp đến trường cùng bọn nó.

Thường thì ra khỏi nhà tớ cả bọn mới ăn sáng. Thằng

Hải hay ăn ngô luộc. Ông nó trồng được rất nhiều

ngô. Cô bé lớp trưởng thì thường ăn xôi. Trong cái

cặp da màu vàng chóe của lớp trưởng bao giờ cũng có

một nắm xôi sắn. Còn tớ thì hay được bố mua cho

bánh rán. Bọn tớ vừa ăn vừa đi qua hai dãy phố

45

chính, qua cửa ủy ban, qua cổng nhà thờ, qua một

cái đầm có rất nhiều hoa dạ thảo để đến trường.

Ngôi trường tồi tàn có cái cổng được dựng lên bằng

hai cột bê tông ngật ngưỡng vốn là một cái kho của

bộ đội ngày xưa để lại. Người ta tận dụng nó làm

thành bốn dãy lớp học tuềnh toàng. Trường học nằm

ngoài rìa Phố Núi này ngoài đám trẻ người Kinh bọn

mình còn có những học sinh người Nùng, người Mông,

người Dao...” “Ai cũng có một thời trẻ con và con

đường đến trường sẽ còn nằm lại mãi trong ký ức.

Thạch có công nhận với tớ thế không?” - Đại bỗng

dừng lại, ngẩng đầu lên hỏi tôi. “Ừ” Tôi đáp.

“Đường đến trường của mình là do bố đưa đi. Mãi đến

năm vào lớp chín bố mới mua cho một chiếc xe đạp

địa hình. Nói chung con đường đến trường của mình

46

là tấm lưng nhễ nhại mồ hôi của bố, là mùi xăng xe

ngột ngạt, là bụi mù mịt, là xe đạp, xe máy, xe

buýt quần nhau với đèn xanh đèn đỏ. Cả những lặng

lẽ tủi thân nữa. Nói chung mình không muốn lần giở

lại chuỗi ký ức ấy.” “Lạ nhỉ! Cậu học báo thì phải

lãng mạn chứ?” “Lãng mạn là phải nhớ con đường thời

đi học của mình sao?” "Ý tớ muốn nói là... Là...

Ví dụ như cái cô bạn lớp trưởng của tớ chẳng hạn.

Cô ấy học sư phạm văn và có lần tớ được đọc nhật ký

của cô ấy. Cô ấy viết về con đường thời đi học, về

bức tượng Đức Mẹ đặt ở cửa nhà thờ, về cái đầm bạt

ngàn hoa dạ thảo, về chiếc xe ngựa lộc cộc đi

ngược chiều... Hay ơi là hay. Tớ bảo tớ cũng biết

con đường đó mà sao thấy nó bình thường, đến khi

đọc những gì bạn viết lại thấy hay thế? Cô ấy bảo

47

vì tớ là con trai, lại học tự nhiên nên không lãng

mạn như cánh học văn. Cậu cũng học văn đúng không?”

“Đúng. Thế con đường đến trường ấy đã găm vào ký

ức của cậu những gì?” “Tớ không viết được hay như

cô bạn lớp trưởng kia. Nhưng tớ cũng hiểu thế nào

là kỷ niệm. Kỷ niệm là những khoảnh khắc thuộc về

quá khứ đã lên men, mỗi khi nhấm nháp nó ta thấy

lâng lâng, bay bổng hoặc chênh chao, day dứt. Sau

này tớ có dịp đọc nhiều sách hơn và tớ thấy đúng là

cuộc sống của một đứa trẻ nơi Phố Núi như mình

giản đơn và hoang sơ quá.” “Cậu đang kể về người

bạn thân hồi lớp sáu kia mà?”

“Ừ. Mọi khi tớ không để ý nhiều đến Hải. Nói đúng

hơn tớ vô tâm đến mức không cần biết vì sao một

thằng nhóc con quê ở mãi Hải Dương như Hải lại lên

48

mạn ngược ở với một ông già người Dao có cái tên

rất khó nhớ - Tẩn Vần Chin. Hai ông cháu Hải ở

trong một ngôi nhà sàn dưới chân núi Rồng. Tớ chỉ

biết thế thôi chứ không hiểu mối quan hệ giữa họ và

cũng không biết vì sao lại có sự “lắp nghép” để

tạo nên một gia đình lạ lùng này. Hôm ấy cả ba bọn

tớ đến trường như thường lệ. Bỗng một chiếc xe ngựa

xuất hiện và đi ngược chiều. Tớ và lớp trưởng vừa

đi vừa mải nói chuyện, đến khi quay sang không thấy

Hải đâu. Hóa ra Hải đang đứng lại nơi góc phố nhìn

theo chiếc xe ngựa. Tớ quay lại gọi. Nghe tiếng

gọi của tớ, Hải giật mình, vội vã chạy lên. Nhưng

hình như chiếc xe ngựa vẫn còn ám ảnh Hải khiến cậu

ấy hỏi bâng quơ: “Chiếc xe ngựa ấy chắc lên

tỉnh?”. Tớ ngạc nhiên: “Cậu muốn lên tỉnh chơi à?”.

49

Hải lắc đầu. Tớ bảo: “Trên tỉnh chẳng có cái gì

hay. Ở Phố Núi mình thích hơn”. Hải cãi lại: “Trên

tỉnh có nhà ga...”. Tớ bật cười: “Nhà ga để làm

gì?”. Hải buột miệng: “Nhà ga mới có tàu chạy về

quê chứ...”. Nói đến đây Hải như thấy mình lỡ lời,

liền im bặt, cúi mặt bước đi. Đến lúc ấy cô bạn lớp

trưởng của tớ mới hỏi: “Lâu nay cậu có nhận được

thư của bố không?”. Hải lắc đầu. Lớp trưởng lại

hỏi: “Còn mẹ cậu thì sao?”. Hải quay mặt đi, giọng

buồn thiu: “Chắc mẹ quên tớ rồi”. Từ lúc ấy cho tới

khi đến lớp, bọn tớ không nói chuyện gì với Hải

nữa. Nhưng cũng từ hôm ấy tớ bắt đầu lặng lẽ tìm

hiểu về Hải, bắt đầu nghĩ đến một nhà ga, nghĩ đến

một đoàn tàu, nghĩ đến một ngày nào đó cậu bạn thân

của mình sẽ đi khỏi đây. Quê Hải ở đâu? Bố mẹ Hải

50

như thế nào? Anh em Hải ra sao? Quả thật chưa bao

giờ tớ tìm hiểu. Hải vốn nhút nhát và rụt rè. Hải

hiền lành như con gái. Hải có thể cùng tớ lang

thang mọi ngóc ngách Phố Núi và sẵn sàng nhường hạt

ngô cuối cùng cho tớ. Tớ có thể đánh nhau với một

nửa đám con trai trong lớp để bảo vệ Hải nhưng lại

không biết cái tâm hồn nhỏ dại của Hải có những ẩn

ức gì và cần được chở che như thế nào? Hừ...”

"Đấy, con đường đi học của tuổi thơ tớ gắn với

những kỷ niệm kiểu như thế, đôi khi nó làm ký ức

mình mưng mẩy, Thạch nhỉ?" Đại lại dừng câu chuyện

lại và ngẩng đầu lên hỏi tôi.

Tôi chịu khó ngồi nghe Đại nói về bản thân và

những ký ức thời niên thiếu thực chất là chờ đợi sự

lý giải về việc Đại bị mấy tay bảo vệ ở Quán Vườn

51

lẳng ra ngoài vỉa hè. Nhưng hình như câu chuyện của

Đại đi quá xa những gì tôi đang chờ đợi. Tôi muốn

Đại nói chút gì đó về cái cô gái có đôi mắt màu nâu

nhưng Đại lại chỉ nhắc đến một cô lớp trưởng nào

đó xinh xắn, học giỏi toàn diện và rất yêu hoa dạ

thảo. Trong tôi cứ phân vân cái ý nghĩ liệu Đại có

phải là người có vấn đề về tâm thần không? Hay Đại

chỉ là một tính cách phức tạp thôi? Rõ ràng con

người Đại đã hấp dẫn tôi và dù muốn dù không tôi

cũng đã bị hút vào cái từ trường đang tỏa ra từ

Đại. Tôi vẫn tự nhận về mình sự phức tạp. Một kẻ

học văn và làm nghề báo thì đương nhiên là có phần

hồn nhàu nhĩ rồi. Nhưng ai bảo Đại không có phần

hồn nhàu nhĩ hơn tôi?

"Mình cũng có những kỷ niệm đáng nhớ như của cậu,

52

nhưng không mấy liên quan đến con đường thời cắp

sách đi học - Tôi đáp một cách uể oải - Chuyện của

mình cũng buồn lắm. Nhưng thôi, để dịp khác mình sẽ

tâm sự với cậu. Bây giờ cho mình hỏi cậu một chút

nhé. Có phải cô bạn lớp trưởng của cậu có đôi mắt

màu nâu không?"

Đại lắc đầu: "Không. Cô ấy tên là Duyên." "Thế còn

Thảo là ai? Cậu chẳng nói Thảo là một người bạn ở

Phố Núi tám năm về trước là gì?" "Thì chuyện về con

đường đi học dài lắm. Cũng trên con đường ấy, lần

đầu tiên tớ đã nhìn thấy Thảo..."

“Hôm ấy là một buổi sáng mùa thu”, Đại bắt đầu.

Tôi tiếp tục mang bộ mặt nhẫn nại để nghe những câu

chuyện không đầu không cuối về “con đường thời đi

học” của Đại. Rõ ràng là Đại nói chuyện có duyên dù

53

hay ngắt quãng và giật cục. Nếu không còn chút

thành kiến về cái đầu có những búi dây thần kinh dở

hơi của Đại chắc tôi đã đồng cảm nhiều hơn với

những câu chuyện kiểu như thế này.

“Tớ nhớ như thế vì ra khỏi nhà là thấy hơi lành

lạnh. Gió heo may cùng với sương sớm làm tớ nhiều

lần rùng mình. Hôm ấy, như thường lệ bọn tớ đi qua

dãy phố chính. Ba đứa đi đến trước một ngôi nhà hai

tầng xinh xắn có khoảng sân nhỏ trước cửa thì dừng

lại. Ngày nào ba đứa cũng đi qua ngôi nhà hai tầng

này, nó chẳng có gì lạ ngoài một cánh cổng sắt sơn

xanh với những hình nan hoa cầu kỳ. Phía ngoài vỉa

hè, chéo với chiếc cổng sắt có trồng một cây sấu.

Đây là ngôi nhà giàu có nhất Phố Núi, chủ nhân của

ngôi nhà này là bác sĩ Toản. Bác sĩ Toản là người

54

Hà Nội, theo đạo, có vợ và một cô con gái tên là

Thảo. Vợ chồng bác sĩ Toản đều công tác ở trên bệnh

viện tỉnh. Khi chuẩn bị tách huyện thì bác sĩ Toản

về Phố Núi đảm nhiệm chức giám đốc trung tâm y tế.

Một thời gian ngắn sau đó vợ bác sĩ Toản cũng

chuyển theo chồng về Phố Núi. Ngôi nhà của bác sĩ

Toản là một trong những ngôi nhà cao tầng đầu tiên

ở thị trấn vùng cao này. Khi bọn tớ bước chân đến

gốc cây sấu thì cánh cổng sắt của ngôi nhà hai tầng

được mở ra. Người đàn ông chủ ngôi nhà dắt chiếc

xe máy ra khỏi cửa. Đi theo sau ông là cô con gái.

Thảo mặc váy trắng viền xanh, đi tất trắng, tóc

buộc hai ngoe, cổ đeo khăn quàng đỏ. Tớ đứng ngẩn

ra nhìn. Hải và Duyên cũng đứng nhìn. Cảm nhận

chung của cả ba người về Thảo là: xinh xắn, mặt bầu

55

bĩnh, má lúm đồng tiền. Còn ấn tượng riêng của tớ

là, Thảo có đôi mắt không giống ai, hình như màu

nâu?! Bác sĩ Toản dắt xe ra ngoài xong, quay lại

khép cổng rồi nói với Thảo: “Hôm nay con không ăn

hết bát mì mẹ nấu đâu đấy nhé. Trưa mà đói thì con

phải chịu đấy”. Thảo ngúng nguẩy: “Con đã húp quả

trứng rồi đấy thôi. Ngày nào cũng ăn mì, chán lắm”.

Bác sĩ Toản lại bảo: “Đến trường không được nô đùa

nhé, bẩn hết váy, mẹ lại mắng cho đấy”. Thảo lẳng

lặng leo lên sau xe. Chiếc xe từ từ lăn bánh... Tớ

nhìn theo, nhận ra ngoài cặp sách đeo sau lưng,

Thảo còn cầm trên tay tập giấy vẽ và hộp sáp màu

rất đẹp. Tớ buột miệng: “Xinh nhỉ?”. Hải gật đầu

đồng tình mặc dù chẳng biết cái gọi là “xinh” của

tớ với của Hải giống nhau ở điểm nào?”

56

Đại dừng lời. Lần này cậu ta không đưa ra lời bình

luận về khúc chuyện mà mình vừa kể, cũng không đặt

ra một câu hỏi bất ngờ nào cho tôi nữa. Khuôn mặt

Đại thấm sự mệt mỏi. Ngược lại, đến lượt tôi tới

hồi hưng phấn. “Rồi sao? Cái cô bé mắt nâu ấy như

thế nào với cậu? Chẳng lẽ lại yêu nhau ở cái tuổi

trẻ con ấy sao?”

Đại lắc đầu: "Thôi, cũng muộn rồi. Bọn mình về đi.

Sáng mai còn phải đi học nữa."

Tiếp tục níu kéo Đại nói về đời tư của mình xem ra

không được tế nhị lắm, tôi đành đứng lên thanh

toán tiền. “Bây giờ mình đưa cậu về nhà trọ nhé?”,

tôi nói với Đại. “Có ngại không?” - Đại hỏi lại.

Tôi cười khẩy trước câu hỏi của Đại rồi lẳng lặng

ra lấy xe. Đại leo lên sau tôi. “Cậu biết đường về

57

chỗ mình ở chưa?”, Đại hỏi tiếp. Tôi gật đầu. Sau

một hồi luồn lách, tôi đưa Đại về làng Cót. Đại bảo

tôi dừng lại ở nơi có chiếc cầu nhỏ bắc qua sông

Tô Lịch. “Được rồi. Tớ tự đi về được. Trong đó ngõ

ngách ngoằn nghoèo, lại tối lắm, cậu vào rồi không

nhớ được đường ra đâu. Cậu về đi”.

Tôi cũng không muốn đi nữa. Tự nhiên tôi thấy buồn

ngủ và mong về nhà ngay để được đặt lưng xuống

chiếc giường êm ái của mình. Chờ Đại đi khuất vào

con ngõ tối trước mặt, tôi mới quay xe.

Đêm ấy, tôi ngủ rất ngon.

Cuối cùng thì bài viết chưa đầy một ngàn chữ về

cái chết của cô gái trẻ bên bờ hồ cũng được lên

khuôn. Chả hy vọng kiếm tìm được thông tin gì mới

hơn. Chiếc ghế đá sạch bong, thảm cỏ dưới gốc cây

58

hoàng lan và khuôn viên quanh hồ không một giọt máu

sót ám ảnh tôi vài ngày rồi cũng trượt vào quên

lãng. Anh Công gặp tôi ở chân cầu thang tòa soạn,

bảo: “Bám lấy bên công an, nếu bắt được thủ phạm

thì phải lao sang lấy tin ngay”. Tôi gật đầu rồi

lao sầm sập về phòng làm việc. Lướt web chừng mươi

phút, chán, quay về blog của mình. Entry hôm qua

của tôi có bảy blog comment. Một comment làm tôi

chú ý. “Chào bạn! Bộ ảnh về sinh thực khí bạn đưa

lên rất đẹp. Mong được giao lưu”. Tôi nháy vào blog

này xem người comment cho mình là ai. Anh ta cũng

giống tôi, chỉ lấy một cái tên vô thưởng vô phạt -

Galacloai, còn trên avarta là một củ cà rốt tạc

hình linga. Cái tên thì tôi thầm đoán là

Gã-lạc-loài, còn hình avarta có vẻ như đã bộc lộ sở

59

thích giới tính đặc biệt của chủ nhân blog này.

Tôi cũng thuộc loại không dại gì chường tên thật

của mình lên blog. Chính danh sẽ không tiện khi cần

phải làm những điều không muốn cho nhiều người

biết. Damocoi là nickname đồng thời cũng là tên

blog của tôi. Thạch có nghĩa là đá. Tôi đặt tên

mình là Đá - mồ - côi. Hôm qua tôi vừa post lên

blog của mình một loạt ảnh về ngẫu tượng linga. Đây

là loạt ảnh do tôi trực tiếp chụp từ lần đi tham

quan thánh địa Mỹ Sơn. Lập tức nó hấp dẫn những

bloger lang thang trên mạng vô tình nhìn thấy.

Galacloai là blog mới, lần đầu tiên ghé thăm blog

của tôi. Chắc anh ta đã dừng lại khá lâu, xem và

đọc cả những entry trước đó nữa. Quả thực nếu ai

mới vào thăm blog của tôi lần đầu sẽ có cảm giác

60

đây là blog của một gã bệnh hoạn. Ngoài các entry

post lại những bài báo khá hot xoay quanh các vụ

đâm, chém, cướp, giết, hiếp do tôi thực hiện cho

tòa soạn thì phần còn lại của blog chủ yếu là những

bài viết hoặc hình ảnh về cái của quý của đàn ông.

Như đã nói, tôi thích tìm hiểu về dương vật. Nhiều

người ghé thăm blog của tôi sẽ nghĩ tôi thuộc thế

giới thứ ba, một dân gay, một kẻ đồng tính. Khá

nhiều blog muốn kết bạn với tôi. Nhưng tôi không

dám chường mặt ra để gặp ai cả. Tôi phải giữ gìn

danh phận của mình, một phóng viên chuyên viết về

pháp luật của một tờ báo vốn ra đời là để “góp phần

chăm lo, bảo vệ hạnh phúc gia đình như một thực

thể cấu thành nên xã hội”.

Trên màn hình máy tính của tôi bỗng nhảy ra một

61

cửa sổ chat. Ngay sau đó là một thằng người đội mũ

nồi nhảy múa ở góc trái cửa sổ cùng với âm thanh

phát ra: A lô...ô...ô...

Tôi gõ lên bàn phím như một thói quen:

Ai vậy?

Một dòng chữ mới hiện ra:

Chào bạn. Tôi là Galacloai. Tôi vừa ghé thăm blog

của bạn. Rất thú vị.

Cũng đang rỗi rãi, lại tò mò muốn biết người bạn

mới này là ai, tôi liền gõ lóc cóc vào bàn phím để

chuyện phiếm với người ảo. Những dòng chữ trên cửa

sổ chat lần lượt hiện ra, chạy dần về phía trên của

màn hình. Vậy là trong không gian bao la của thế

giới ảo lại có hai con người dùng bàn phím để kết

nối mối giao cảm.

62

Damocoi: Cảm ơn bạn đã ghé thăm.

Galacloai: Tại sao bạn chỉ post lên hình ảnh linga

mà không post cả bộ Linga - Yoni? Có dương phải

có âm chứ?

Damocoi: Bạn muốn xem cả hai à?

Galacloai: Thì thấy nó vẫn đi cùng với nhau mà?

Damocoi: Bạn thấy Linga trên blog của tôi cô đơn

lắm à?

Galacloai: Không. Nó rất kiêu hùng. Nó có cần tìm

bạn không?

Damocoi: Bạn muốn tìm cho nó Yoni ư?

Galacloai: Tìm cho nó cái mà nó thích. Nó thích

Yoni hay thích một Linga khác, to đẹp như thế, tôi

đều có thể tìm được.

Damocoi: Bạn còn quan tâm gì nữa trên blog của

63

tôi?Galacloai: Nhiều điều. Bài viết về Nõn - Nường

cũng rất hay. Cả bức ảnh chụp ông Đùng bà Đà nữa.

Tại sao bạn có hứng thú về sinh thực khí?

Damocoi: Đơn giản. Tôi là người mê Linga.

Galacloai: Cảm ơn sự thẳng thắn của bạn. Tôi cũng

là người mê Linga. Chúng ta có thể trao đổi với

nhau về nó chứ?

Damocoi: Bạn có điều gì hay xin chỉ bảo?

Galacloai: Bạn có biết Nõ - Nường khác với Linga -

Yoni như thế nào không?

Damocoi: Linga và Yoni là từ Phạn, chỉ dương vật

và âm vật, còn tiếng Việt xưa(tiếng Mường cổ) chỉ

hai bộ phận ấy bằng cặp từ Nõ - Nường.

Galacloai: Đúng rồi. Bạn còn thấy khác nhau ở điều

gì nữa không?

64

Chat đến đây thì cái điện thoại di dộng của tôi

réo ầm lên. Yến gọi. Sao cơ? Đi ăn trưa. Ừ được

rồi, vẫn chỗ cũ nhé? Ô kê.

Chưa kịp tắt điện thoại di động thì điện thoại bàn

lại đổ vô hồi kỳ trận. Tôi nghe đây? Sao ạ? Bắt

được rồi ạ? Một tên trốn về quê mãi Thanh Hóa, còn

một tên chui vào trại cai nghiện ạ? Vâng, để em

liên hệ với bên đó. Nhanh ạ. Nhanh thì cũng phải

hết ngày hôm nay chứ. Với lại, còn phụ thuộc vào

bên họ nữa... Vâng, được rồi.

Bao giờ cũng thế. Cứ nói chuyện với sếp xong là ức

chế, dù sếp là anh Công. Sếp không có thói quen

nghe cấp dưới trình bày, vì đã trình bày tức là có

ý muốn thoái thác nhiệm vụ. Sếp chỉ muốn cấp dưới

nói một từ “vâng” thôi rồi xách đồ nghề đi ngay. Ừ,

65

thì đi. Dù sao thì vụ cô gái bị đâm chết bên bờ hồ

cũng đang là đề tài hot. Đã trương lên đoạn đầu

rồi thì không thể bỏ qua khúc cuối được. Tôi đành

stop phiên chat dang dở với Galacloai lại. Hắn chờ

tôi nãy giờ và để lại trên màn hình mấy trái phá

“Buzz!!!” cùng những dấu hỏi chấm miên man. Không

một lời xin lỗi, tôi out khỏi mạng và vơ túi lao ra

khỏi phòng. Đảo qua bên công an, nắm lấy mấy cái

mối thân quen, sau khi lấy được thông tin rồi, tôi

xin xuống trại tạm giam để chụp ảnh hai kẻ giết

người.

Một thằng 20 tuổi, một thằng 24 tuổi, trước ống

kính của tôi chúng không đến nỗi thú tính, chỉ hơi

bợt bạt, xanh xao, thể tạng bệnh hoạn. Cả hai thằng

đều nghiện. Thần sắc mệt mỏi và suy sụp. Một thằng

66

đã từng là sinh viên nhưng bỏ học nửa chừng. Một

thằng là dân ngoại tỉnh dạt về đây kiếm sống rồi sa

đà vào hút chích. Hai thằng đã từng xin đểu nhiều

lần ở các khu vực vườn hoa, công viên, bờ hồ nhưng

lần này thì chúng đã ra tay hơi quá. “Không phải

hơi quá, mà là mất hết nhân tính”, người cán bộ

trại giam vặc lại tôi. “À vâng, bọn này rất thú

tính, không coi mạng sống con người ta ra gì”, tôi

vội nói lại để lấy lòng anh cán bộ trại giam. “Cái

thằng hai hai tuổi đâm anh con trai tám nhát. Còn

thằng hai mươi tuổi đâm cô gái có mỗi một nhát

thôi, nhưng mà chết luôn. Bọn này khi đã lên cơn

thì không còn tính người, bố chúng nó, chúng nó

cũng chọc”, người cán bộ trại giam tiếp tục nói.

Anh ta đã quen với tôi sau nhiều lần qua lại đây

67

tác nghiệp báo chí. Tôi đã tạo được cho mình mối

quan hệ “người nhà” với những cán bộ trại giam ở

đây. Thực ra, tôi cũng chả lạ gì cái trại giam này.

Tôi đã từng bước chân vào đây từ khi còn là một

cậu sinh viên báo chí đang tò te tập sự. Tôi biết

đến nó lần đầu tiên là vì Đại. Bảy năm rồi. Ngày ấy

nhờ có anh Công, sếp của tôi bây giờ, tôi mới vào

được đây để thăm Đại. Sau này tôi có dịp gặp nhiều

kẻ giết người nhưng không thấy ai có khuôn mặt như

của Đại cả.

Khi tôi theo anh Công vào đây thì Đại đã bị giam

hơn một tuần rồi. Đại có vẻ mệt mỏi nhưng thần sắc

thì vẫn giữ được, chưa đến nỗi thảm hại lắm. Đại

bảo tôi: “Cậu để ý đến Duyên hộ mình nhé”. Tôi bảo:

“Đến nước này cậu không lo cho cái bản thân mình

68

còn lo cho Duyên làm gì? Cũng tại Duyên mà cậu ra

nông nỗi này”. Đại lắc đầu: “Đừng nói thế, phải tội

cho Duyên. Dù thế nào thì Duyên vẫn là bạn gái của

tớ, không ai được động đến cô ấy. Tớ phải ra tay

cũng chỉ vì thằng chó đẻ kia nó xử ép Duyên. Nó

không được phép làm như thế với Duyên”. Anh Công

phải ra hiệu để tôi chấm dứt câu chuyện với Đại vì

chúng tôi đóng vai nhà báo vào gặp kẻ sát hại một

nhiếp ảnh gia có tiếng của thành phố. Tôi không thể

cứ tranh thủ mà bô bô nói chuyện, tranh luận phải

trái với Đại được. Anh Công ghé tai tôi nói nhỏ:

“Hỏi nó cần nhắn nhe gì cho người nhà không. Thiếu

gì thì để ngoài gửi vào. Đừng nói chuyện riêng ở

đây”.

69

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát