Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Sherlock Holmes Toàn Tập - Tập 1 - Phần 1

CONAN DOYLE

SHERLOCK HOLMES

TOÀN TẬP

TẬP 1 – Phần 1

Nhóm dịch giả: Lê Khánh, Đỗ Tư Nghĩa, Vương Thảo,

Ngô Văn Quỹ, Lê Nhân, Hoàng Cường,

Phạm Quang Trung, Hải Thọ, Bùi Nhật Tân, Thanh

Lộc, Minh Phụng

NHÀ XUẤT BẢN VĂN HỌC

LỜI NÓI ĐẦU

Có lẽ kể từ khi văn học viết trở thành một phần

không thể thiếu trong đời sống tinh thần của con

người, đã có rất nhiều nhân vật bước ra từ trang

sách của các nhà văn đi vào đời sống, thậm chí trở

thành những biểu tượng bất hủ trong tâm thức nhân

1

loại. Sherlock Holmes của Athur Conan Doyle cũng

giống như Don Quixote của Cervantes, Jean Valjean

của Victor Hugo, AQ của Lỗ Tấn hay Thúy Kiều của

Nguyễn Du… đã thoát thai từ một nhân vật hư cấu và

trở thành một biểu tượng của đời sống. Tuy nhiên,

trong trường hợp Sherlock Holmes, ngoài những siêu

kỉ lục về một trong những tác phẩm văn học bán chạy

nhất thế giới, một trong những nhân vật văn học

được nhiều người biết đến nhất, một nhân vật văn

học được tôn vinh dưới rất nhiều hình thức (Viện

bảo tàng mang tên Sherlock Holmes, Hội những người

hâm mộ Sherlock Holmes, thậm chí là đạo Sherlockian

do những người hâm mộ cuồng nhiệt nhân vật này lập

nên)..., thì điều đặc biệt hơn cả là phương pháp

suy diễn logic của Sherlock Holmes đã được các cơ

2

quan bảo vệ pháp luật sừng sỏ của Anh quốc như MI6

và Scotland Yard đưa vào giáo trình huấn luyện cho

nhân viên của họ.

Nếu tính năm 1887 là sinh nhật của Sherlock

Holmes, khi văn hào Arthur Conan Doyle bắt đầu khởi

thảo câu chuyện đầu tiên về chàng thám tử lừng

danh này, thì tính đến nay, tác phẩm và nhân vật

này đã có sức sống trải dài ba thế kỉ. Thế mà khắp

nơi trên thế giới, các nhà xuất bản vẫn tiếp tục

tái bản sách của Conan Doyle, nhân vật Sherlock

Holmes vẫn tiếp tục được tái sinh trong nhiều hình

thức nghệ thuật: Điện ảnh, sân khấu, hội họa,

truyện tranh, game....

Thật ra, thể loại truyện trinh thám đã có mặt từ

rất lâu trong văn học và Conan Doyle cũng như

3

Sherlock Holmes không phải là tác giả hay hình

tượng nhân vật thám tử duy nhất để lại tiếng tăm

của thể loại này. Những cái tên vĩ đại như Agatha

Christie, Maurice Leblanc, Georges Simenon và các

hình tượng nhân vật lừng lẫy như Arsène Lupin,

Hercule Poirot, Miss Marple, Maigret… hẳn đã đi vào

tâm trí của nhiều thế hệ độc giả. Tuy nhiên, để

nhắc đến tác giả, tác phẩm và hình tượng nhân vật

như một mẫu mực của thể loại này thì có lẽ Conan

Doyle và Sherlock Holmes sẽ là một trong những lựa

chọn đầu tiên. Vậy thì đâu là bí quyết để văn hào

Conan Doyle xây dựng thành công hình tượng nhân vật

bất hủ này? Các nhà nghiên cứu, phê bình văn học

có lẽ sẽ nhất loạt chỉ ra mấu chốt chính là nghệ

thuật xây dựng nhân vật. Có nhà nghiên cứu đã cho

4

rằng: “Nếu coi câu chuyện trinh thám như một chuyến

đi, thì nhân vật chính là người tài xế lái chiếc

xe đó, sự hấp dẫn của người lái xe có thể khiến độc

giả bước lên xe mà không cần biết hành trình sẽ đi

đến đâu...”. Vậy thì để xây dựng hình tượng bất hủ

như Sherlock Holmes, nhà văn Conan Doyle đã làm

như thế nào? Những người quan tâm đến thể loại

truyện trinh thám hẳn sẽ không tìm thấy quá nhiều

sự khác biệt về thủ pháp dựng truyện giữa các tác

giả viết truyện trinh thám truyền thống, đều là cấu

trúc sáu phần: (1) Giơi thiệu thám tư; (2) Tội ác

và các manh môi; (3) Điêu tra; (4) Thông báo và

giai pháp;

(5) Giai thích và giai pháp; (6) Gỡ nút. Tuy

nhiên, trong nghệ thuật xây dựng nhân vật Sherlock

5

Holmes, Conan Doyle đã không chăm chút cho nhân vật

của mình theo hướng “thập toàn, thập mĩ”, theo

kiểu về tài trí thì thông minh sắc sảo, về phong

cách thì lịch lãm hào hoa…, mà tập trung xây dựng

những phẩm chất tinh thần đặc biệt. Sherlock Holmes

có ngoại hình khó bắt mắt với dáng vẻ cao lòng

khòng, gương mặt hơi lạnh lùng, không sinh động, có

không ít tật xấu: Luộm thuộm, bừa bãi, nghiện

thuốc lá nặng, thậm chí còn sử dụng cả morphine và

cocaine... Song nếu kiên nhẫn bám sát hành trình

của tất cả các vụ án trong tuyển tập Sherlock

Holmes, chúng ta sẽ thấy đằng sau vẻ ngoài bình

thường ấy là một trí tuệ sắc sảo, khả năng tư duy

logic cự phách, con mắt quan sát tinh tường...

Phương pháp pháp làm việc và cũng là bí quyết

6

thành công của Holmes dựa trên nền tảng của bốn sức

mạnh: Thứ nhất là sức mạnh của sự quan sát: Theo

như cách diễn tả của Holmes là “Từ một giọt nước có

thể biết về một đại dương”. Thứ hai là sức mạnh

của trí tưởng tượng: Một nhà nghiên cứu đã ví bộ óc

của Holmes như một cỗ máy tính điện tử, nhưng điều

làm nên sự khác biệt giữa Holmes với cỗ máy vô tri

kia chính là trí tưởng tượng, chính trí tưởng

tượng đã làm cho việc quan sát đạt kết quả tối ưu

và đẩy hệ thống suy luận của Holmes đến thắng lợi

cuối cùng. Thứ ba là sức mạnh của sự dấn thân: Tuy

bình thường có vẻ lòng khòng, vụng về nhưng ngay

khi hệ luận cho kết quả khả tín, Holmes lập tức trở

nên mạnh mẽ, quyết đoán như một viên đạn đã lên

nòng và chỉ có duy nhất một quỹ đạo di chuyển là

7

bay thẳng đến đích! Trong các vụ án như Chiếc nhẫn

tình cờ, Truy tìm dấu bộ tứ, Dải băng lốm đốm…, độc

giả có thể chứng kiến phẩm chất người chiến sĩ ở

Holmes xuất sắc như thế nào! Thứ tư là sức mạnh của

niềm tin vào công lí: Ở Holmes có đầy đủ hai yếu

tố tạo thành một con người lí tưởng, đó là một trí

tuệ sáng suốt và một trái tim nhân hậu. “Tôi không

phải là công lí, nhưng tôi đại diện cho công lí

trong phạm vị nhỏ hẹp của tôi” là phát biểu giản dị

và gần như duy nhất của Holmes về ý nghĩa và mục

đích cao đẹp các cống hiến lớn lao của mình. Bốn

nền tảng sức mạnh này đã giúp Holmes có một sức

mạnh vô song để chống lại cái ác.

Cái ác trong tác phẩm của Conan Doyle là muôn hình

khối, ông đã chỉ ra rằng: Cái ác có mầm mống phần

8

nào từ xã hội. Chính vì thế, nhà văn đã xây dựng

nhân vật của mình với ý hướng đằng sau vẻ ngoài khô

khan, lạnh lẽo là một trái tim ấm áp tình người,

là niềm tin mãnh liệt vào sự chiến thắng cuối cùng

của công lí.

Trong Chiếc nhẫn tình cờ, Truy tìm dấu bộ tứ, Vụ

xì-căng-đan ở xứ Bohemia..., Holmes đã rất nhiều

lần bày tỏ sự cảm thông, chia sẻ với những can phạm

mà đồng thời cũng chính là nạn nhân của những định

kiến xã hội, các tín điều tôn giáo hay đơn giản

chỉ là của thói tham lam, ích kỉ của con người… Ở

một góc độ khác, là sự an nhiên của Holmes trước hư

danh và lợi lộc. Khi có người nói giễu ông là “tên

chạy giấy cho sở mật vụ Scotland Yard”, Sherlock

Holmes chỉ mỉm cười xuề xòa!

9

Có lẽ chính điều này đã tạo nên sự đồng cảm với

độc giả. Dù các vụ án của Holmes đã cách đây hàng

thế kỉ, nhưng những thế lực tà ác, đen tối luôn

luôn có mặt ở bất cứ thời đại nào. Chính vì vậy mà

câu chuyện về Sherlock Holmes luôn luôn ấm nóng

tính thời sự, và từ trong thẳm sâu tâm thức của

nhân dân luôn rất cần một tinh thần Sherlock Holmes

- tinh thần của những trang hiệp sĩ tận tâm, tận

lực trong nhiệm vụ cao cả và nặng nề “trừ gian,

diệt ác”, và đây cũng chính là một trong những bí

quyết tạo nên sự bất tử của vị thám tử lừng danh

này.

Trần Sáng

10

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát