Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Sự Tích Cửa Ô Ông Mạc

SỰ TÍCH CỬA Ô ÔNG MẠC

Đô kỳ Thăng Long từ khi vua Lý Thái Tổ cho đắp

vòng tường lũy bao quanh phía ngoài - gọi là La

Thành, Đại La thành , kinh thành ...thì đã có ngay

hệ thống các cửa ô, xẻ ra trên vòng tường lũy ấy,

để kinh thành giao tiếp, giao lưu với các miền đất

nước, nhất là với tứ trấn nam - bắc - đông - đoài

kế cận.

Vào năm Giáp thìn 1304, có một người họ Mạc đã

từ trấn phía đông vào kinh đô, nhập thành theo cửa

ô Đông Hà, dự khoa thi Thái học sinh do vua Trần

Anh Tông cho mở. Đó là chàng trai nghèo ở làng Lũng

Động ( bây giờ thuộc huyện Nam Sách - Hải Dương).

Tên thì đẹp : Dĩnh Chi, nhưng người thì đen đủi,

xấu xí, vì phải lam lũ làm lụng từ tấm bé. Tuy

1

nhiên, chí và tài học thì không ai sánh bằng. Đồn

rằng: Chỉ có thì giờ học chữ nghĩa thánh hiền vào

ban đêm, mà nhà lại không có tiền mua dầu thắp đèn

đọc sách, nên Mạc Đĩnh Chi đã cần cù tìm bắt những

con đom đóm bỏ vào trong vỏ quả trứng, lấy thứ ánh

sáng lập lòe, lờ mờ ấy, soi chữ mà học.

Khoa thi năm Giáp Thìn ở Thăng Long quả là dịp thử

thách tài học của Mạc Đĩnh Chi, cũng như của các

sỹ tử trong thiên hạ. Có tất cả 4 vòng thi, mà chữ

khi ấy gọi là "kỳ ". Vượt qua đựợc kỳ thứ nhất ,

không mắc lỗi chính tả các đoạn sách cổ nói về "

đạo trị nước" và " Truyện Mục vương đời nhà Chu ",

thì đến kỳ thứ hai: Thí sinh phải trổ tài luận bàn

về những nghi vấn và nghĩa lý trong các sách kinh

điển của đạo Nho, làm thơ và làm phú sao cho đúng

2

thể cách về các đề tài : "Chế độ rộng hẹp của nhà

vua", " Đức độ của hoàng đế "...Tiếp đến kỳ thi thứ

ba : trổ tài viết ba loại văn bản triều đình, chế,

chiếu, biểu. Và kỳ cuối cùng là cuộc "đối sách" -

thử thách sức nhớ, sức nghĩ và tài ứng đối nghị

luận của thí sinh.

3

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát