Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Một Làng Sinh Bốn Vợ Vua

MỘT LÀNG SINH BỐN VỢ VUA

Làng có tên gọi là Nành – làng Nành, tên chữ là

Phù Ninh, về sau còn có thêm tên Ninh Hiệp. Cho đến

bây giờ ba tên gọi ấy là để chỉ về một vùng đất

cổ, đã trở nên thân quen ở xứ Kinh đô – Kinh Bắc,

và thực sự đã vang xa tới cả trăm vùng đất nước.

Thiền sư Vạn Hạnh (? – 1080), một vị sư tài giỏi,

thông kim bác cổ - có nhiều công lao với nhà Lý,

một Vương triều hiển hách vào bậc nhất trong lịch

sử nước ta – có lần kinh lí qua vùng đất mang dáng

rồng bay, quan sát mạch phong thủy đã có những tiên

đoán về vượng khí đất Phù Ninh qua bài “Phù Ninh

cảnh thế”, như sau:

Chính nam Phù Ninh hộ trạch thần

Vinh thân nam nữ xuất đa nhân

1

Thiên Đức phú quí mãn ốc thịnh

Bát phương hội nữ thường xuất quân

Dịch nghĩa:

Thần linh phù hộ Phù Ninh

Gái trai kế tiếp quang vinh trên đời

Bên dòng Thiên Đức đông vui

Kiệu về sao nữ nhân tài xuất quân…

(Nguyễn Khắc Quýnh)

Có lẽ đến thời Lê (thế kỉ XVIII) lời tiên đoán của

vị Thiền sư tài hoa đã linh nghiệm, bốn giai nhân

của làng Nành đã trở thành bốn bà vợ vua, vượng khí

vùng đất thiêng đã hun đúc nên tài sắc của bốn bà

hoàng hậu. Có điều lạ họ đều là mẹ con, là chị em

ruột thịt và là hàng xóm láng giềng của nhau.

Bà vợ vua mà dân làng Nành còn lưu truyền nhiều

2

giai thoại đẹp cũng như còn để lại nhiều dấu tích ở

làng, đó là Chiêu Nghi Nguyễn Thị Huyền, vợ vua Lê

Hiển Tông (1740 – 1786). Từ thưở nhỏ Nguyễn Thị

Huyền đã nổi tiếng đẹp người, đẹp nết và hay chữ,

khi được tiến cung, vua Lê Hiển Tông rất yêu quí

Bà. Ngày 27 – 4 năm Canh Dần (1770), Bà sinh hạ

Ngọc Hân, cô công chúa “lá ngọc cành vàng” con gái

thứ 21 của vua Lê. Công chúa Ngọc Hân được vua cha

rất mực yêu quí bởi vẻ đẹp kiêu sa và trí thông

minh bắt nguồn từ người mẹ tuyệt vời quê Nành. Ngọc

Hân học một biết mười, có tài làm thơ và ứng đối

rất giỏi.

Năm 1786, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ kéo quân ra

Thăng Long, giương cao ngọn cờ “phù Lê diệt Trịnh”.

Năm đó, công chúa Ngọc Hân tròn 16 tuổi yêu kiều,

3

diễm lệ, được vua cha gả cho người anh hùng áo vải

cờ đào. Từ cuộc hôn nhân “nghĩa nước, tình nhà”, đã

thành tình yêu thắm thiết của đôi trai tài gái

sắc. Sau 6 năm chung sống, Hoàng Hậu Ngọc Hân sinh

cho Quang Trung Nguyễn Huệ hai người con: Nguyễn

Văn Đức và Nguyễn Thị Ngọc. Ngày 29 – 9 năm Nhâm Tý

(1792) Quang Trung lâm bệnh và đột ngột qua đời,

để lại vợ trẻ, con thơ và một sự nghiệp huy hoàng

còn đang dang dở. Đớn đau tột cùng, Hữu cung Hoàng

Hậu Ngọc Hân đã gửi nỗi niềm tiếc thương vô hạn của

mình trong “Ai tư vãn” – áng văn chương bất hủ còn

rung động mãi cho đến tận bây giờ! Ngày 8 – 11 năm

Kỉ Tị (1799) Ngọc Hân – bà Hoàng Hậu tài sắc vẹn

toàn – qua đời tại Kinh Đô Phú Xuân. Năm ấy tác giả

của “Ai tư vãn” mới tròn 29 tuổi. Triều đình Tây

4

Sơn truy tôn bà là “Trinh nhất vũ Hoàng Hậu”. Khi

Nguyễn Ánh lên ngôi (1802), hai người con của Ngọc

Hân là hoàng tử Nguyễn Văn Đức và công chúa Nguyễn

Thị Ngọc đều bị sát hại trong cuộc trả thù đẫm máu

đối với triều đình Tây Sơn. Đến năm 1831, vua Minh

Mạng sau khi tìm ra mộ phần của Ngọc Hân và hai con

ở quê Nành, đã ra lệnh khai quật hài cốt 3 mẹ con

Hoàng Hậu nhà Tây Sơn đổ xuống sông Hồng. Cuộc trả

thù dai dẳng và man rợ đó, dân làng Nành đến nay

còn truyền tụng với lòng thương cảm con người tài

sắc vẹn toàn sao phận bạc đến thế! Và cũng từ đó

dân làng bí mật lập đền thờ cúng Bà cùng mẹ là

Chiêu Nghi Nguyễn Thị Huyền ở giữa quê Nành.

Cũng có duyên phận làm Hoàng Hậu, công chúa Ngọc

Bình được phong Hoàng Hậu khi kết hôn với vua Quang

5

Toản, người nối nghiệp của triều Tây Sơn. Ngọc

Bình và Ngọc Hân là chị em ruột hay chị em nuôi

(?). Người dân quê Nành vẫn còn lưu trong “gia phả

truyền miệng” rằng: Ngọc Bình tên thật là Nguyễn

Thị Bình – nàng hầu của Bà Chiêu Nghi (?), Bà Chiêu

Nghi nhận làm con nuôi và yêu quí như con gái. Về

sau Bà đã gả Ngọc Bình cho vị vua thứ hai triều Tây

Sơn. Khi kinh thành Phú Xuân bị quân Nguyễn Ánh

vây hãm đánh chiếm, vua Quang Toản trong giờ phút

nguy ngập đã phải trốn khỏi Phú Xuân một mình,

không kịp mang theo vợ con – Hoàng Hậu của triều

đại thứ hai nhà Tây Sơn bị kẹt tại giữa kinh thành

thất thủ tơi bời khói lửa. Bà bị rơi vào tình thế

thật bi đát. Ông vua chiến thắng đã ép Ngọc Bình

làm thứ phi của triều Nguyễn. Cuộc hôn nhân bất

6

bình thường này còn được lưu lại trong sử sách mẩu

đối thoại giữa đại thần Lê Văn Duyệt và vua Gia

Long. Lê Văn Duyệt can nhà vua rằng: “Trên đời

thiếu gì mĩ nữ mà bệ hạ lấy thừa vợ của ngụy? ” Bởi

không thể làm khác trước sắc đẹp yêu kiều của

Hoàng hậu nhà Tây Sơn, Nguyễn Ánh đã bất chấp mọi

dị nghị, can gián mà phán rằng: “Đất đai triều đình

của ngụy ta còn chiếm được, huống hồ là vợ ngụy.

Ngọc Bình là công chúa Bắc Hà rất xinh đẹp và đáng

yêu, ta quyết lấy nàng làm vợ, các khanh không nên

bàn thêm nữa!” Với sắc đẹp nghiêng nước nghiên

thành, Ngọc Bình đã hoàn toàn chinh phục trái tim

vị vua đầu tiên khai sáng vương triều cuối cùng và

cũng là vương triều có nhiều tai tiếng nhất ở nước

ta. Về sau Ngọc Bình sinh hạ hai hoàng tử cho ông

7

vua đầu tiên của nhà Nguyễn. Cuộc hôn nhân thứ hai

éo le của Ngọc Bình được lưu truyền là “Nhất kính

chiếu lưỡng vương” ở vùng quê Nành – Và đi vào ca

dao còn mãi với thời gian

Số đâu có số lạ lùng

Con vua lại lấy hai chồng làm vua

Thân phận của cô công chúa “con vua lại lấy hai

chồng làm vua” khi tìm kĩ trong “Lê thế ngọc phả”,

điều kì lạ có thực của lịch sử đã cho chúng ta

biết: Công chúa Ngọc Bình sinh năm Ất Mùi (1775),

là con gái thứ 23 của vua Lê Hiển Tông và bà Nguyễn

Thị Điều. Bà Nguyễn Thị Điều là người cùng quê bới

Bà Chiêu Nghi sinh ra Ngọc Hân Công Chúa. Thế là

đã rõ, theo gia phả nhà Lê, công chúa Ngọc Bình và

Ngọc Hân là hai chị em cùng cha khác mẹ. Còn bà

8

Nguyễn Thị Điều, mẹ của Ngọc Bình cũng là vợ vua Lê

Hiển Tông, nhưng thuộc dòng họ nào quê Nành, cho

đến nay vẫn còn là ẩn số. Thân thế và cuộc đời Bà

vợ vua thứ hai của làng Nành chưa thể biết gì hơn

về Bà…Công việc tiếp tục tìm kiếm những tư liệu về

Bà chắc chắn đòi hỏi hơn nhiều thời gian và tâm

huyết.

Trong suốt chiều dài lịch sử, qua bao các vương

triều thịnh suy trên mảnh đất hình chữ S lấp lánh

đầy huyền thoại, chưa thấy một làng xã nào lại có

tới 4 bà vợ vua, chưa thấy một dòng tộc nào lại có

tới 2 Hoàng Hậu là hai chị em ruột thịt, cũng chưa

thấy một gia thế nào lại có hai mẹ con đều là hai

vợ vua! Số phận và cuộc đời nổi tiếng đầy giông bão

của họ còn đó trong dòng chảy lịch sử nước nhà.

9

Những cuộc hôn nhân của họ cũng nổi tiếng như chính

cuộc đời của họ, bởi bốn bà vợ vua đó đều là những

chứng nhân của mỗi chuỗi thời khắc lịch sử đầy

biến động của đất nước.

Những điều hiếm thấy đó chắc chắn chỉ có thể ở

vùng đất thiêng, mà ngay từ đầu thiên niên kỉ thứ

2, Thiền sư Vạn Hạnh đã tiên đoán, đó là vùng đất

Hai Kinh mang tên Phù Ninh – Quê Nành – Ninh Hiệp

ngày nay, đã âm vang trong bài thơ bất hủ của Người

suốt chặng đường 1000 năm qua!

Nguyễn Tiến Lệnh

10

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát