Đầu chương Trang trước Trang tiếp Cuối chương Thoát
Tán Lý Nguyễn Cao

TÁN LÝ NGUYỄN CAO

Bọn Pháp và tay sai bắt được sư cụ chùa Kim Giang

thì lấy làm hể hả lắm. và chúng biết nhà sư này

chẳng phải ai xa lạ, chính là Tán lý Nguyễn Cao,

một lãnh tụ Cần Vương gan dạ, đối thủ kiệt hiệt của

chúng ở Bắc Kỳ. Nguyễn Cao đã từng uy hiếp quân

Pháp ở Đồn Thủy, nã đại bác từ đê Gia Lâm vào trại

lính Pháp ở Hà Nội, lại cầm đầu đội quân Tam tỉnh

nghĩa đoàn chống pháp ở Bắc Ninh, Hưng yên và Hải

Dương. Nhưng cuộc chiến đấu ấy không thành công,

ông đã rút về nông thôn, cải trang thành một vị sư,

vừa tu hành vừa dạy học, để bí mật tổ chức lực

lượng, tìm cơ hội khởi nghĩa. Bọn tay sai dò biết

được tung tích, bắt ông, giải về Hà Nội.

Bọn thực dân tìm đủ cách mua chuộc dụ dỗ ông quy

1

hàng thì chúng sẽ cho ra làm quan to. Ông khẳng

khái cự tuyệt, bác bỏ mọi lời đường mật. Một tên

quan Pháp, qua lời thông ngôn đuối lý quay ra khích

bác ông:

Anh dám chống lại lệnh của vua anh (ý chỉ vào vua

Đồng Khánh đã đầu hàng giặc), trái đạo mà làm loạn,

cự lại với nhà nước bảo hộ, làm cho dân chúng phải

khổ sở vì tranh chiến, thế là hạng người xấu bụng,

mà không chịu hối cải, thì chỉ mua lấy cái chết mà

thôi.

Nguyễn Cao tức thì nổi giận, quát lại đối phương:

Vua ta là vua Hàm Nghi đang xuống chiến cần vương

đuổi giặc, chứ có phải tên vua bù nhìn Đồng Khánh

kia đâu. Còn ước Pháp miệng nói bảo hộ, kỳ thực là

đi xâm lăng, cướp nước ta, như thế mới là xấu bụng.

2

Còn như ta đường đường có chính nghĩa, bà con

trong nước Nam này đều cùng ta dốc lòng đánh giặc,

có sợ gì khổ sở. Ta có sợ chết đâu mà lũ bay phải

đem cái chết ra để dọa. Quang minh chính đại như ta

mà bay cho là xấu bụng ư? Để ta cho chúng bay thấy

rõ bụng này tốt hay là xấu.

Nói xong, Nguyễn Cao rút con dao nhỏ vãn giấu kín

trong người ra, đâm thẳng vào bụng mình. Thuận theo

vệt đâm, ông thọc tay vào kéo ruột mình ra trước

mắt bọn giặc, không bề tỏ ra đau đớn hay sợ hãi. Lũ

giặc kinh hoàng, hoảng hốt, chúng vội vàng trói

tay ông lại rồi cho băng bó. Song đã muộn, ông đã

chết anh dũng. Và câu thơ viếng Nguyễn Cao đến nay

vẫn còn ghi sâu trong ký ức mọi người:

Mắng giặc người xưa tròn phận chết

3

Moi lòng ông cũng tỏ gan trung

Đỗ Thị Hảo

4

Hướng dẫn: - Về trang chủ: - Đọc tiếp: Phím hoặc nút Trang tiếp- Mở lại: Phím hoặc nút Trang trước- Đầu chương: Đầu chương- Cuối chương: Cuối chương- Thoát: Thoát